Bądź EKO

Turkuć podjadek. Czy jest groźny dla naszych roślin?

Turkuć podjadek to jeden z najbardziej niezwykłych owadów, jakie występują w Polsce. Jest bardzo duży, osiąga rozmiary dochodzące nawet do 6 cm, a jego ciało przypomina raczej raka niż typowego, polskiego owada.


Fot.123RF.com
REKLAMA

powszechnej opinii turkuć podjadek to szkodnik. Ale czy rzeczywiście? Faktem jest, że czasami turkucie podgryzają korzenie roślin. Ale to nie wszystko. Ich rola w ogrodzie jest o wiele bardziej skomplikowana. Turkuć może być pożyteczny. Skryty, żyjący głównie pod ziemią owad jest przede wszystkim bardzo interesujący. Co warto o nim wiedzieć i co zrobić z turkuciem w ogródku?  

Turkuć podjadek - co warto o nim wiedzieć?

Pierwszy kontakt z turkuciem może być dużym zaskoczeniem, bo mieszkając w Polsce nie jesteśmy przyzwyczajeni do owadów o tak dużych rozmiarach. Owad osiąga wielkość myszy domowej. Jego masywne ciało jest doskonale przystosowane do podziemnego trybu życia . Przednie odnóża owada są przekształcone w łopaty pomagające mu drążyć wąskie, podziemne korytarze sięgające wiele metrów wgłąb gleby. Wypustki na odwłoku ułatwiają mu nawigację pod ziemią. Ich całe ciało pokryte jest włoskami izolującymi owada przed wodą. Podziemny tryb życia sprawił też, że ich oczy niemal zupełnie zanikły. 

Jego nazwa pochodzi od słowa "turkot" czyli "hałas". Bierze się z charakterystycznych dźwięków wydawanych przez tego owada. Turkuć jest bliskim krewnym świerszczy, koników polnych, szarańczy i ogromnych, nowozelandzkich owadów weta i, podobnie jak one, dźwięki wykorzystuje między innymi w okresie godowym do wabienia partnerów. Śpiewów nasłuchuje organami słuchu umieszczonymi na... przednich odnóżach. Drugi człon nazwy, czyli "podjadek", nawiązuje do jego zwyczaju przegryzania korzeni roślin. Wbrew powszechnej opinii, turkucie nie żywią się jednak korzeniami, a uszkodzenie roślin to zwykle efekt uboczny drążenia podziemnych korytarzy. W języku angielskim nazywane są zazwyczaj mole crickets, czyli świerszczami kretami.

Gleba, którą lubią turkucie to najczęściej wilgotne i miękke podłoże organiczne. W swoich podziemnych norach turkucie budują komory lęgowe, w których samice opiekują się jajami i larwami. Komora lęgowa ma najczęściej rozmiary tenisowej piłeczki, ale znajdowano nawet wielokrotnie większe. W każdym sezonie lęgowym samica składa do 300 jaj, ale jedynie nieliczne młode dożywają dorosłości. Najczęściej padają ofiarą drapieżników, w tym innych turkuci. Dojrzałość osiągają dopiero po dwóch latach. 

Zarówno larwy, jak i dorosłe owady większość życia spędzają pod ziemią. Okres godowy turkucia przypada najczęściej na maj i czerwiec. To wtedy najczęściej widuje się je na powierzchni ziemi. Czasami wychodzą ze swoich nor także wtedy, gdy coś je zaniepokoi. Dorosłe turkucie mają skrzydła, ale rzadko latają. Potrafi pływać, a młodociane osobniki czasami polują pod wodą. Zimują pod ziemią, nawet na głębokości jednego metra. 

Zasięg występowania turkucia podjadka obejmuje większość Europy, północnej Afryki i środkowej Azji. W Europie spotykany jest od południowej Szwecji po środkowe Włochy i północną Grecję. Na Wyspach Brytyjskich wymarł niemal całkowicie, ale w reszcie Europy turkuć nie jest zagrożony wyginięciem, przynajmniej na razie. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody przyznała mu status gatunku "najmniejszej troski", jeśli idzie o zagrożenie wymarciem. Ich liczebność spadła jednak w ostatnich dziesięcioleciach, najprawdopodobniej ze względu na powszechne stosowanie pestycydów.

Gryllotalpa gryllotalpa Fot.123RF.com/Gryllotalpa gryllotalpa

Czy turkuć rzeczywiście jest szkodnikiem?

W naturalnym środowisku turkucie lubią mieszkać w wilgotnej, luźnej glebie, często w pobliżu zbiorników wodnych. Rzadziej spotyka się je w lasach. Dzięki ludziom zyskały jednak mnóstwo nowych siedlisk które doskonale odpowiadają ich preferencjom. Turkucie bardzo lubią pola uprawne, ogrody warzywne czy sterty kompostu. 

Czy turkucie są szkodnikami? Niekoniecznie. Prawdą jest, że drążąc tunele mogą uszkadzać korzenie roślin, a samica czasem celowo nadgryza korzenie znajdujące się nad komorą lęgową, żeby zapewnić lepsze warunki młodym. Turkucie są jednak przede wszystkim drapieżnikami. Żywią się larwami innych owadów, pierścienicami i mięczakami. Turkucie mogą zwalczać ślimaki, często wyrządzające o wiele większe szkody wśród roślin. Pokarm roślinny jedzą zazwyczaj tylko wtedy, gdy w ich środowisku jest za mało pożywienia. Same pod ziemią nie mają raczej drapieżników. Gdy wychodzą na powierzchnię, mogą być zjadane przez ptaki, lisy czy koty.

Problemem w ogrodzie mogą stać się wtedy, gdy jest ich niezwykle dużo. Kilka owadów raczej nie wyrządzi istotnych zniszczeń. Takie masowe pojawienia się turkuci są jednak stosunkowo rzadkie, bo populacja owada w ostatnich dziesięcioleciach bardzo spadła. 

REKLAMA
REKLAMA

Jak wyprosić turkucia z ogrodu

Turkuć podjadek może być pożytecznym sojusznikiem ogrodnika, zwalczając zwierzęta wyrządzające znacznie większe niż on szkody w uprawach. Jeśli jednak problem z turkuciami w ogrodzie okaże się poważny, bo owady ryjąc tunele naruszają na dużej powierzchni korzenie roślin, istnieje kilka sposobów na to, jak usunąć turkucie z ogródka, nie wyrządzając im krzywdy. 

Oczywiście można posłużyć się pestycydami, ale one nie tylko zabiją turkucie, ale mogą też wyrządzić krzywdę wielu innym stworzeniom mieszkającym w naszym ogrodzie. 

Naturalny sposób na turkucia, który działa najskuteczniej, to zastawianie pułapek. Można na przykład wkopać w ziemię słoiki lub inne naczynia o gładkich ścianach, w które wpadną, ale nie będą w stanie się z nich wydostać. Potem wystarczy je codziennie wybierać i wywozić na łąkę lub do lasu. Można też zwabić w pułapkę zimujące owady. Turkucie preferują ciepłe miejsca w glebie, dlatego można jesienią, w dołku wyłożonym folią, zakopać nieco naturalnego nawozu. Przed obudzeniem się turkuci z hibernacji wykopujemy ponownie taką foliową pułapkę i wyłapujemy zimujące owady. W przypadku, jeśli na naszej działce pojawi się gniazdo turkuci, można wypełnić je mieszaniną wody i oleju spożywczego. Mieszanina nie wyrządzi owadom krzywdy, ale zmusi je do ucieczki na powierzchnię, gdzie możemy je wyłapać. Turkucie do wyprowadzki można też zmotywować spulchniając solidnie ziemię jesienią i wczesną wiosną. 

Łapiąc turkucie warto zaopatrzyć się jednak w rękawice, bo broniąc się owady mogą nas ugryźć, a, żyjąc pod ziemią, mogą być nosicielami niebezpiecznych mikroorganizmów, na przykład pałeczek tężca.

Reklama

Przeczytaj również

REKLAMA
REKLAMA

Dodaj komentarz

REKLAMA

Wasze komentarze (0)

Brak komentarzy

Polecane artykuły

Ostatnio spodobało się

Informacja

Nie możesz dodać komentarza do tej treści. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.

Edytuj komentarz

Usuń komentarz

Czy na pewno chcesz usunąć komentarz do artykułu "Turkuć podjadek. Czy jest groźny dla naszych roślin?"? Tej operacji nie można cofnąć.

Wyślij mailem

Informacja

Zgłoś nadużycie

Informacja

To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.
REKLAMA

Wyłącz to powiadomienie

Nie będziesz już więcej otrzymywać powiadomień do tego zdarzenia.
Państwa przeglądarka jest nieaktualna. Aby zapewnić większe bezpieczeństwo, wygodę i komfort użytkowania w tej witrynie, proszę zaktualizować swoją przeglądarkę.
Polub nas, aby otrzymywać niezliczone pomysły wprost na swoją tablicę!

Edycja zdjęcia

Obróć

Informacja

Zaloguj się

Newsletter

Zapisz się do newslettera, aby otrzymywać najciekawsze artykuły oraz inspiracje z serwisu Deccoria.pl

Powiadomienia

Informacja

Nie możesz wykonać tej akcji. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.