Spis treści:
- Zatruta Odra. Czy woda w kranach jest bezpieczna?
- Czysta woda, czyli jaka?
- Czy woda może szkodzić zdrowiu?
- Jak sprawdzić jakość wody z kranu?
- Jak uzdatniać wodę do picia?
Zatruta Odra. Czy woda w kranach jest bezpieczna?
Nie tak dawno media obiegła wieść o katastrofie ekologicznej na Odrze. Z rzeki wyłowiono tony śniętych ryb. Chociaż od razu pojawiło się podejrzenie skażenia wody przez zakład przemysłowy, ta teoria wciąż nie została potwierdzona. W związku z katastrofą ekologiczną na ogromną skalę, zaniepokojeni są mieszkańcy polskich miast i gmin nad Odrą. Czy picie wody z kranu jest bezpieczne?
Władze Wrocławia zapewniają, że obecność substancji toksycznych w Odrze w żaden sposób nie wpływa na jakość wody z kranów. Uspokajają, że jest całkowicie bezpieczna do spożycia. Natomiast aby mieć pewność, że woda z kranu jest wolna od zanieczyszczeń, warto wykonać badania.
Czysta woda, czyli jaka?
Czysta woda jest bezbarwna, nie ma zapachu i smaku. Wykazuje odczyn obojętny (pH 6,8-8,5). Jakakolwiek zmiana w tym zakresie jest oznaką jej zanieczyszczenia. Ponadto czysta chemicznie woda nie przewodzi prądu elektrycznego.
Warto jednak zaznaczyć, że woda studzienna i wodociągowa, której używamy, zawsze zawiera pewną ilość soli mineralnych (czyli składników nieorganicznych) oraz związków organicznych. Te składniki mogą powodować zmianę barwy wody, a także niewyczuwalnego dotąd zapachu na roślinny (mchu, siana, ziemi, kory drewnianej, torfu i kwiatów) albo gnilny (pleśni czy stęchlizny). Nieprzyjemny zapach wody w kranie spowodowany jest przez obecne w niej zanieczyszczenia.
Czy woda może szkodzić zdrowiu?
Powszechnie wiadomo, że woda to źródło życia. Jest ona potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu ze względu na udział w regulowaniu temperatury ciała, transporcie składników odżywczych, a także we wszystkich reakcjach biochemicznych zachodzących w organizmie. Zdarza się jednak, że może szkodzić zdrowiu, gdy są w niej związki niebezpieczne dla zdrowia lub takie, które stają się szkodliwe w odpowiednio dużym stężeniu:
- chlor – skutkiem nadmiaru tego pierwiastka w wodzie jest jej nieprzyjemny smak i zapach. Ponadto taka woda podrażnia skórę, sprzyja bólom głowy i powoduje nudności, a przy długotrwałym stosowaniu może uszkodzić wątrobę i nerki;
- żelazo i mangan – ich nadmiar w wodzie może powodować różnego rodzaju dolegliwości typu problemy z żołądkiem, podrażnienie skóry czy przebarwienia. Odpowiadają również za żółtobrązowe zacieki na przyborach sanitarnych;
- fluor – chociaż jest on potrzebny do budowy kości i zębów, w nadmiarze powoduje przedwczesne starzenie się skóry oraz wykazuje działanie rakotwórcze;
- azotany – ich podwyższone stężenie jest niebezpieczne dla ludzkiego zdrowia, zwłaszcza dla niemowląt, gdyż duża ilość we krwi prowadzi do zaburzenia transportu tlenu, powodując chorobę zwaną sinicą. Ponadto mogą prowadzić do raka żołądka u dorosłych;
- fenole – występują w wodzie przeważnie z powodu zanieczyszczeń przemysłowych. Drażnią skórę i drogi oddechowe;
- zanieczyszczenia bakteriologiczne – wraz z wodą wirusy oraz bakterie chorobotwórcze mogą być dostarczane do układu pokarmowego i tym samym zainfekować organizm.
Jak sprawdzić jakość wody z kranu?
Warto zaznaczyć, że zanim woda z wodociągów trafi do docelowych odbiorców, jest dokładnie oczyszczana w miejskich stacjach uzdatniania wody. Dzięki temu możemy mieć pewność, że nie zawiera toksycznych substancji. Brak zanieczyszczenia nie oznacza jednak, że jest to najlepsza woda, jaką możemy dostarczyć naszemu organizmowi. Dlatego trzeba wiedzieć, jak sprawdzić, czy woda jest zdatna do picia.
Jakość wody z kranu można ocenić na podstawie badań fizykochemicznych i bakteriologicznych. Można to zrobić na dwa sposoby.
- Badania w sanepidzie
W tym celu należy przygotować sterylny pojemnik, napełnić go wodą i zanieść do sanepidu. Oczekiwanie na wynik trwa zwykle kilka dni. Po tym czasie dostaniemy orzeczenie o przydatności wody z kranu do picia albo zalecenia dotyczące jej uzdatniania. Niestety za ten test trzeba zapłacić, a ceny są bardzo różne w zależności od miejscowości. Zależą też od ilości parametrów, które chcemy zbadać. Podstawowe elementy badane w wodzie to twardość, smak, zapach, mętność, kolor, odczyn pH, obecność bakterii z grupy coli, chlorki, azotany, amoniak, żelazo i mangan. Średni koszt standardowej analizy wody w sanepidzie to 150-200 złotych.
- Tester jakości wody
Najprostszym sposobem na sprawdzenie wody z kranu jest po prostu kupienie testu jakości wody. Znajdziemy go w większości sklepów budowlanych. Jako testery jakości wody można określić ogólnie wszelkie mierniki, które można zakupić do pomiaru różnych parametrów jakości wody. W domowych warunkach doskonale sprawdzi się tester twardości. Wystarczy zanurzyć pasek w wodzie i odczekać kilkanaście sekund. Następnie należy porównać kolor paska z dołączoną do zestawu skalą twardości wody.
Chociaż tester nie pomaga w określeniu pewnej jakości wody, dzięki niemu dowiemy się, jaką mamy twardość wody w kranie, ile zawiera chloru i jakie posiada pH. Jest to cenna informacja, która powie nam, czy woda jest zdatna do picia. Ponadto takie testery są dużo tańsze, niż badania w sanepidzie, gdyż kosztują średnio około 30 złotych.
Jak uzdatniać wodę do picia?
Wykonanie analizy jakości wody pomoże ustalić najbardziej odpowiednią metodę jej filtrowania. Do uzdatniania wody z kranu często stosuje się filtry – zarówno podłączane do całej instalacji wodnej, jak i uproszczone modele pozwalające na filtrowanie na mniejszą skalę. Dzięki temu mamy dostęp do czystej, gotowej do picia wody. Najczęściej stosuje się filtry z wymiennymi wkładami o różnej wielkości (im większe, tym mają większą wydajność). Co ciekawe, materiał, z jakiego jest wykonany wkład, zawsze decyduje o rodzaju usuwanych zanieczyszczeń.
- Filtr z wkładem polipropylenowym – usuwa z wody wszelkie zanieczyszczenia mechaniczne, takie jak: piasek, rdza, muł, żwir czy kamień kotłowy.
- Filtr z wkładem węglowym – służy do dogłębnej filtracji i usuwania z wody związków organicznych, m.in. chloru, fenoli, benzenu, pestycydów czy metali ciężkich.
- Filtr z wkładem ceramicznym – usuwa wszelkie szkodliwe zanieczyszczenia, w tym bakterie.
Warto jednak zaznaczyć, że skuteczność filtrowania wody z czasem maleje, dlatego wkłady jednorazowe powinno się często wymieniać (co 3-12 miesięcy), a wielorazowe powinny być płukane.
