Spis treści:
- Jak wysokie temperatury działają na człowieka
- Jak przetrwać upały - sprawdzone metody
- Dlaczego osłony są ważne?
- Jak chłodzić ciało w upał?
- Jak schłodzić psa?
Jak wysokie temperatury działają na człowieka
Wysokie temperatury mogą znacząco wpływać na zdrowie i samopoczucie człowieka. Kiedy organizm jest narażony na ekstremalne upały, nasze ciało podejmuje różne mechanizmy w celu regulacji temperatury i zapobieżenia przegrzaniu. Nadmierna ekspozycja na wysokie temperatury może prowadzić do szeregu poważnych problemów zdrowotnych.
Głównym zagrożeniem związanym z wysokimi temperaturami jest udar cieplny. Jest to stan, w którym ciało nie jest w stanie skutecznie schłodzić się i utrzymać właściwej temperatury wewnętrznej. Objawy udaru cieplnego mogą obejmować:
- silne bóle głowy,
- zawroty głowy,
- nudności,
- wymioty,
- osłabienie,
- utratę przytomności.
Jest to stan niebezpieczny i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Wysokie temperatury mogą również powodować odwodnienie, gdy organizm traci zbyt wiele płynów przez pocenie się. Odwodnienie może prowadzić do:
- osłabienia,
- utraty energii,
- zaburzeń równowagi elektrolitowej i nawet poważnych powikłań, takich jak niewydolność nerek.
Dlatego podczas upałów ważne jest regularne picie odpowiedniej ilości wody i unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego.
Podsumowując, wysokie temperatury mogą negatywnie wpływać na organizm człowieka, prowadząc do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak udar cieplny, odwodnienie i inne schorzenia. Ważne jest zachowanie ostrożności w czasie upałów oraz odpowiednie dbanie o swoje ciało, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo i dobre samopoczucie w trudnych warunkach atmosferycznych.
Jak przetrwać upały - sprawdzone metody
- Wiatraki
To najpopularniejszy sposób na obniżenie odczuwanej temperatury w mieszkaniu. Wiatraki najlepiej kupić jeszcze przed pojawieniem się pierwszych upałów, bo ceny tych urządzeń w sezonie letnim potrafią wzrosnąć nawet kilkukrotnie. Minusem wiatraków jest to, że pobierają dużo prądu, a mocny strumień powietrza może powodować ból głowy, zapalenie ucha, przeziębienie czy zwyczajny ból mięśni.
- Białe prześcieradło
Jeśli w ciągu dnia rzadko wychodzimy na zewnątrz, a nie możemy sobie pozwolić na zakup kosztownych urządzeń chłodzących, powinniśmy skorzystać z trików podpatrzonych u mieszkańców ciepłych krajów. Przede wszystkim wietrzenie domu planujmy na godziny poranne lub tuż po zmroku, kiedy powietrze jest rześkie. W ciągu dnia chrońmy zaś wnętrze domu przed żarem i nie otwierajmy szeroko okien. Jak schłodzić mieszkanie? Jeśli nie masz rolet lub żaluzji, zamiast delikatnych koronkowych firanek, sięgnij po białe, bawełniane prześcieradła i zawieś je w oknach. Odbiją one część promieni słonecznych, co sprawi, że wnętrza pomieszczeń nie będą się bardzo nagrzewać.
- Wietrzenie mieszkania
Jak się okazuje, otwieranie okien w upalny dzień nie jest dobrym pomysłem. W ten sposób wpuszczamy do domu nieznośne, gorące powietrze. Z wietrzeniem lepiej powstrzymać się do wieczora. W nocy temperatura powietrza spada o kilka stopni, warto więc to wykorzystać. Okna otwieramy tylko po zmroku, w nocy lub wczesnym rankiem. Najlepiej dodatkowo zrobić przeciąg (oczywiście, kiedy w mieszkaniu nie mamy małych dzieci). Rozchylamy 2-3 okna i pozostawiamy je na całą noc. Ochłodzimy mieszkanie skuteczniej, jeśli dodatkowo zmoczymy w zimnej wodzie firany. Przed południem zamykamy i zasłaniamy zasłony.
- Nawilżanie powietrza
Oddychanie podczas skwaru jest mocno utrudnione, odpowiednie nawilżanie może przynieść nam odczuwalną ulgę. Zadbaj zatem o komfort w mieszkaniu i zastosuj poniższe triki.
Koło otwartego okna postaw miskę z wodą skropioną olejkiem eukaliptusowym lub sokiem z cytryny. Dzięki temu nieco odświeżysz mieszkanie i nawilżysz powietrze. Na kaloryferach rozłóż mokre ręczniki lub prześcieradła. Najlepiej, jeżeli będą zmoczone w bardzo zimnej wodzie. Możesz również (w ostateczności) zainwestować w profesjonalne nawilżacze powietrza.
Innym sposobem jest napełnienie wanny lub głębokiego naczynia zimną wodą. Ciecz podczas parowania obniży temperaturę w pomieszczeniu, a jednocześnie zwiększy wilgotność powietrza. Podobny efekt przyniesie rozwieszenie w pobliżu okien mokrych ręczników.
Na komfort cieplny wpływa również wilgotność powietrza. W warunkach podwyższonej wilgotności pot, który jest częścią naturalnego mechanizmu ochrony przed przegrzaniem, nie odparowuje tak szybko z powierzchni skóry. To ogranicza zdolność organizmu do schłodzenia się. Nie przesadzajmy więc z nawilżaniem powietrza w domu i utrzymujmy wilgotność na stałym poziomie, ok. 40-60 %.
- Otwarte drzwi do wszystkich pomieszczeń
Jeśli zamkniemy okna i drzwi do wszystkich pomieszczeń, nasze mieszkanie zacznie przypominać piekarnik. Podczas upałów powinniśmy zostawiać otwarte drzwi do wszystkich pomieszczeń w mieszkaniu (łącznie z łazienką). Dzięki temu powietrze będzie spokojnie przez nie przepływać i pozbędziemy się wrażenia zderzania ze „ścianą gorąca”. Drzwi od łazienki warto zostawiać uchylone ze względu na mieszkające z nami zwierzęta — im upał także daje się we znaki. Ponieważ jest to najchłodniejsze pomieszczenie w mieszkaniu, koty i psy będą mogły schować się w nim i przeczekać skwar.
- Schowajmy ciemne dodatki
W okresie upałów najlepiej zadbać o to, by otaczały nas dodatki w jasnych kolorach. Warto schować na jakiś czas ciemne zasłony, narzuty czy poduszki. Jasne kolory mniej się nagrzewają i zwyczajnie odbijają promienie słoneczne. Ciemne zaś je przyciągają i gromadzą w sobie ciepło.
- Zbawienny wpływ roślin
Drzewa i rośliny są naturalną klimatyzacją, dają cień, wchłaniają nadmiar dwutlenku węgla, a wydzielany przez nie tlen poprawia nasze samopoczucie. Doskonale odczuwają to posiadacze ogrodów. Jeżeli mieszkasz w bloku, w miarę możliwości, wstaw do pomieszczenia, w którym przebywasz najczęściej, jak najwięcej kwiatów (najlepiej tych doniczkowych).
- Wyłączanie niepotrzebnych sprzętów
Nie tylko my emitujemy ciepło, robią to również sprzęty elektryczne domowego użytku takie, jak komputer, telewizor czy radio. Latem starajmy się korzystać z nich wyłącznie wtedy, gdy jest to konieczne. Podczas upałów unikajmy również gotowania i wymieńmy żarówki na energooszczędne.
- Zacienienie mieszkania
Szczególnego zacienienia wymagają okna od strony południowej. Do tego celu najlepiej posłużą nam rolety zewnętrzne oraz rolety wewnętrzne na szyby – najlepiej w jasnym kolorze. Najskuteczniej działają elementy montowane po zewnętrznej stronie okien, czyli rolety zewnętrzne, okiennice i żaluzje fasadowe. Produkowane są one z PCV, stali, aluminium lub drewna. Odbijają one niemal całkowicie promienie słoneczne, zanim wedrą się do danego pomieszczenia. Mają jeszcze jedną zaletę – chronią nie tylko przed słońcem, ale także przed hałasem dobiegającym z zewnątrz, a w zimie — przed nadmierną utratą ciepła w pomieszczeniach.
- Najtańsze rozwiązanie – żaluzje
Dzięki żaluzjom wewnętrznym możemy zacienić pomieszczenie lub maksymalnie je nasłonecznić, w zależności od potrzeby. Zaletą żaluzji jest z pewnością ich cena, znacznie niższa od rolet. Niektóre z nich mają dodatkowo walor dekoracyjny. Niestety, nie chronią dostatecznie przed ciepłem, a zacienienie w tym przypadku nie jest równoznaczne z chłodem. Do tego żaluzje się kurzą i szybko niszczą (odkształcają się).
- Markizy
Zamontowane nad tarasem lub balkonem osłonią przed promieniami słonecznymi nie tylko ich powierzchnię, ale również wnętrza mieszkania. Markizy dostępne są w dwóch rodzajach: ręczne, rozwijane za pomocą korbki oraz elektroniczne, sterowane pilotem. Wybierać możemy także spośród modeli klasycznych (zawinięty materiał nie posiada żadnego okrycia chroniącego go przed złymi warunkami atmosferycznymi) z półkasetami (tkanina jest chowana w specjalnej kasecie) oraz z pełnymi kasetami (w kasecie chowane są zarówno tkanina, jak i ramiona konstrukcji). Najtańszym, ale jednocześnie najmniej wytrzymałym będzie to pierwsze rozwiązanie, bez żadnej obudowy. Wbrew błędnym przekonaniom, markiza nie stanowi ochrony przed deszczem. Wprawdzie jej tkanina jest wodoodporna, niestety nie wytrzyma ona dużego obciążenia, spowodowanego zbierającą się deszczówką.
Dlaczego osłony są ważne?
W upalne dni nasz organizm się przegrzewa, przez co zużywamy więcej energii, szybciej się męczymy i trudniej jest nam się skupić. Zagrożeni jesteśmy nie tylko przebywając na zewnątrz, ale również w domu. Temperatura w mieszkaniu nie powinna przekraczać 22 stopni Celsjusza – jedną z metod na zachowanie jej na odpowiednim poziomie jest stosowanie przesłon ograniczających docieranie promieni słonecznych do jego wnętrza.
Jak chłodzić ciało w upał?
Podczas upałów, bardzo ważne jest również odpowiednie chłodzenie naszego ciała. Jak chłodzić się od zewnątrz?
Jak wcześniej wspominaliśmy, organizm ludzki również oddaje ciepło. Warto więc pamiętać, by w okresie letnim spożywać dużo płynów i owoców zawierających wodę.
- Zimne okłady
Sprawdzonym sposobem jest również chłodzenie poprzez okłady. Wystarczy ręcznik wymoczony w zimnej wodzie lub specjalne kompresy przykładane na głowę, czy kark.
- Chłodny prysznic
To najlepsza opcja dla naszego ciała. Kilka minut pod chłodnym strumieniem obniża temperaturę ciała i przynosi ukojenie skórze. Warto również nalać do miski chłodną wodę i moczyć w niej stopy.
- Odpowiednie ubranie
Podczas upałów ubieraj cienkie ubrania, najlepiej lniane/ zwiewne. Najlepiej, jeżeli będą w jasnych kolorach, które odbijają promienie słoneczne. Pamiętaj również o nakryciu głowy (zwłaszcza u małych dzieci), jeżeli wychodzisz na zewnątrz!. Warto również wiedzieć, iż długi rękaw lub nogawka zwiewnej jasnej tkaniny skutecznie uchroni przed upałem, o czym doskonale wiedzą mieszkańcy krajów tropikalnych.
- Nie wycieraj potu ze swojego ciała
Nie ma sensu usuwać potu za pomocą wycierania - powstrzymaj się od tego działania. Wytwarzamy pot w celu jego odparowania, co przyczynia się do obniżenia temperatury skóry. Jeśli usuniemy pot, nie będzie miał szansy odparować, co skutkować będzie utrzymaniem się wysokiej temperatury skóry.
- Dobra drzemka
Drzemka jest korzystna pod wieloma względami - oto zatem sugestia dla miłośników krótkiego snu. W okresie najintensywniejszego upału pozwól sobie na chwilę drzemki. Odpoczywające mięśnie nie generują dodatkowego ciepła, które mogłoby nas dodatkowo rozgrzewać.
Jak schłodzić psa?
O ile jednak my możemy ochronić się przed upałem, nasze zwierzątka domowe – podobnie jak małe dzieci – niekoniecznie potrafią sobie z tym poradzić. Jak możemy im pomóc, zwłaszcza w sytuacji, gdy na kilka godzin zostawiamy je w domu bez opieki? Przede wszystkim pamiętajmy, by nie zamykać szczelnie okien, gdyż musimy zapewnić pupilom stały dopływ tlenu. Czworonogi i gryzonie powinny też uzyskać dostęp do wystarczającej ilości wody, najlepiej o temperaturze pokojowej (niedopuszczalne jest wrzucanie do miseczki kostek lodu, gdyż zbyt zimna może naszym czworonogom zaszkodzić!). Opuszczając mieszkanie, zostawmy również otwartą łazienkę, bo podczas upałów to najchłodniejsze pomieszczenie. Pies czy kot będzie mógł położyć się na zimnych kafelkach i do powrotu właścicieli przebywać w cieniu.
Opracowanie: Barbara Machlska - Cyran
