Spis treści:
- Jak wykorzystać kasztany w gospodarstwie domowym i ogrodzie?
- Kasztany jako naturalny odstraszacz moli - fakt czy mit?
- Jak wykorzystać żołędzie w kuchni?
- Czy żołędzie nadają się do kompostu?
- Karmienie zwierząt kasztanami i żołędziami - fakty i mity
Jak wykorzystać kasztany w gospodarstwie domowym i ogrodzie?
Z kasztanów zebranych jesienią możesz przygotować naturalny płyn do prania wełny, a nadmiar rozdrobnić i dodać do kompostu. Płyn zawdzięcza swoje działanie saponinom, czyli związkom zawartym w nasionach kasztanowca zwyczajnego. W wodzie tworzą one pianę i działają podobnie jak mydło - właśnie dlatego dawniej kasztany służyły do oczyszczania wełny i bielenia lnu. Saponiny nie uszkadzają przy tym włókien, dlatego nadają się do ręcznego prania delikatnych swetrów i szalików.
Aby przygotować płyn, pokrój 100 g kasztanów na ćwiartki, zalej je 2 litrami wody i podgrzej do temperatury około 60°C. Ogrzewaj ją tak przez 2 godziny, a następnie odstaw naczynie na noc i rano przecedź wywar przez gęste sitko. Wełniane rzeczy delikatnie wygniataj w płynie przez kwadrans, a potem wypłucz trzy razy w letniej wodzie. Płyn nie zawiera konserwantów, dlatego przygotuj go dzień przed praniem i zużyj od razu po przecedzeniu.
Świeże kasztany w prawie połowie składają się z wody, którą w miarę wysychania oddają do otoczenia. Nie pochłaniają więc wilgoci z powietrza. Zamknięte w szczelnym pojemniku łatwo pleśnieją, dlatego do czasu wykorzystania rozłóż je w przewiewnym miejscu.
Kasztany jako naturalny odstraszacz moli - fakt czy mit?
Popularnym domowym sposobem na mole jest wkładanie kasztanów do szafy, choć jego skuteczności nie potwierdziły żadne badania. Wysychające nasiona mają wydzielać substancje, które odstraszają owady.
Zobacz również:
Larwy moli ubraniowych żywią się wełną, jedwabiem, futrem i pierzem. Dorosłe mole najchętniej składają jaja na tkaninach zabrudzonych potem lub resztkami jedzenia, dlatego przed schowaniem ubrań na kolejny sezon wypierz je lub oddaj do czyszczenia. Następnie zamknij je w szczelnych pojemnikach albo workach, do których mole nie mają dostępu.
Regularne przeglądanie ubrań pozwoli na wczesne wykrycie larw. Zaatakowane rzeczy zapakuj do szczelnego worka i włóż na 72 godziny do zamrażarki , otwiera się w nowym oknie- niska temperatura zabija larwy oraz jaja moli. Po rozmrożeniu ubrania możesz wyprać i ponownie schować.
Jak wykorzystać żołędzie w kuchni?
Najbardziej znanym przetworem z żołędzi jest kawa żołędziowa, czyli bezkofeinowy napój z prażonych i zmielonych nasion. Po zmieleniu nasiona mogą posłużyć też jako mąka, otwiera się w nowym oknie do wypieków. Na surowo są jednak gorzkie, bo zawierają dużo garbników, które w większej ilości szkodzą zdrowiu. Te związki rozpuszczają się w wodzie, dlatego przed użyciem namocz żołędzie i kilkakrotnie wymień płyn na świeży, aż stracą gorycz. Przy użyciu wrzątku zajmuje to kilka godzin, a na zimno od kilku dni do ponad tygodnia.
Do przygotowania napoju wybierz zdrowe żołędzie bez otworów i śladów pleśni, obierz je z łupin i zalej wrzątkiem. Gdy woda zabarwi się na brązowo, wymień ją na świeżo zagotowaną i powtórz tę czynność kilka razy, aż przestanie ciemnieć. Wypłukane nasiona dokładnie wysusz, upraż na suchej patelni i zmiel w młynku. Napar przygotuj podobnie jak kawę zbożową - łyżeczkę proszku zalej szklanką wody, pogotuj przez 2-3 minuty i odstaw na 5-10 minut.
Do wypieków lepiej nadaje się mąka z żołędzi płukanych w zimnej wodzie, ponieważ zachowują one wtedy więcej skrobi, która pomaga związać ciasto. Rozdrobnione nasiona zalej zimną wodą i codziennie wymieniaj ją na świeżą. Po kilku dniach, gdy stracą gorycz, odsącz je, wysusz i zmiel na mąkę.
Czy żołędzie nadają się do kompostu?
Żołędzie, a także kasztany niewykorzystane do prania, możesz wrzucić do kompostownika, otwiera się w nowym oknie. Są one jednak bogate w garbniki, które spowalniają rozkład materii organicznej. Aby go przyspieszyć, rozbij nasiona młotkiem albo rozgnieć je w starym worku. Mniejsze kawałki szybciej zamienią się w próchnicę i nie wykiełkują wiosną.
Żołędzie, podobnie jak suche liście i drobne gałązki, dostarczają głównie węgla. Przełóż je warstwą świeżo skoszonej trawy, otwiera się w nowym oknie lub obierek warzyw, które są źródłem azotu, aby cała masa dojrzewała równomiernie. Co tydzień przerzuć pryzmę widłami - w ten sposób powietrze dotrze też do jej środka. Przy takiej pielęgnacji kompost będzie gotowy po kilku miesiącach.
Karmienie zwierząt kasztanami i żołędziami - fakty i mity
Jelenie, daniele, sarny i żubry chętnie jedzą kasztany i żołędzie, dlatego jesienią leśnicy organizują zbiórki tych nasion na zimę. Część akcji jest jednak przeznaczona wyłącznie dla szkół i przedszkoli, dlatego wcześniej sprawdź warunki na stronie najbliższego nadleśnictwa. Organizatorzy przyjmują tylko zdrowe, nieuszkodzone nasiona. Przed oddaniem przesyp je do worków przepuszczających powietrze, oddzielnie kasztany i żołędzie, bo w folii szybko się zaparzają i pleśnieją.
Nasion nie wysypuj natomiast samodzielnie na skraju lasu. Dokarmianiem zwierzyny zajmują się leśnicy i myśliwi, którzy wiedzą, kiedy taka pomoc jest potrzebna. Pokarm wyłożony w przypadkowym miejscu może zaszkodzić zwierzętom, a osobniki gromadzące się przy nim łatwiej przenoszą choroby. Rozsypaną karmę zjedzą też dziki, których w całej Polsce nie wolno karmić ze względu na afrykański pomór świń.
Zachowaj ostrożność przy przechowywaniu kasztanów i żołędzi w domu. Saponiny z kasztanów wywołują u psów i kotów wymioty oraz biegunkę. Połknięty w całości kasztan może też zatkać jelita, zwłaszcza u małego psa, dlatego nie rzucaj ich do aportowania. Garbniki zawarte w żołędziach w większej ilości uszkadzają nerki i wątrobę zwierząt.
Źródło: deccoria.pl
