Spis treści:
- Kątnik większy – co to jest?
- Kątnik większy – występowanie
- Rozmnażanie się kątnika większego
- Czym żywi się kątnik większy?
- Czy kątnik większy jest niebezpieczny dla człowieka?
- Kątnik domowy – jak się pozbyć?
- Ciekawostki o kątniku domowym
Kątnik większy – co to jest?
Kątnik większy, zwany inaczej kątnikiem olbrzymim, kątnikiem wiejskim, kątnikiem domowym lub po prostu kątnikiem, jest gatunkiem pająka z rodziny lejkowcowatych. Tym, co szczególnie zwraca uwagę, jest jego wielkość. Odwłok tego zwierzęcia mierzy co prawda jedynie około 1,8 cm, ale odnóża mają bardzo szeroki rozstaw. Może to być nawet 8 cm! Spotkanie takiego „potwora” w domu nie jest miłym widokiem. Co gorsza, ten pająk porusza się bardzo szybko – może biec z prędkością nawet 0,5 m/s - przez co trudno go złapać. Jego kolejną cechą charakterystyczną jest brązowa lub ciemnobrązowa barwa.
Pająk kątnik ma cztery pary oczu, ale widzi słabo. Rozróżnia wyłącznie, czy znajduje się w świetle, czy w cieniu. To dlatego często ucieka, gdy włączy się światło w pomieszczeniu. Jego najbardziej rozwiniętym zmysłem jest dotyk. Całe jego ciało jest pokryte włoskami, za których pomocą jest w stanie wykryć poruszenia powietrza w otoczeniu. Dzięki temu zawsze gotowy jest na ucieczkę lub na pochwycenie ofiary.
W Polsce występują dwa gatunki tego pająka:
- kątnik większy,
- kątnik mniejszy.
Czasami w obrębie kątników większych wyróżnia się też kątniki olbrzymie. Najczęściej jednak uznaje się, że to ten sam gatunek.
Kątnik większy – występowanie
Pająki kątniki domowe pierwotnie występowały tylko w Europie, ale wraz z człowiekiem zawędrowały na prawie wszystkie kontynenty. Początkowo zamieszkiwały jaskinie lub lasy, gdzie ukrywały się pod kamieniami.
Obecnie kątnik większy jest zwierzęciem synantropijnym, co oznacza, że najbardziej lubi miejsca, które zamieszkują ludzie. W towarzystwie człowieka najłatwiej bowiem o pożywienie dla tego pająka.
Kątnik najbardziej lubi ciemne miejsca – sama nazwa tego gatunku wskazuje kąty pomieszczeń, zwłaszcza takie ukryte pod meblami. Woli rzadziej uczęszczane przestrzenie domu, na przykład strychy, piwnice czy garaże. Często można go także spotkać w łazienkach. Czasami pojawia się również w ogrodzie, zwłaszcza w altankach. Zdecydowanie woli jednak izolowane i ogrzewane pomieszczenia.
Rozmnażanie się kątnika większego
Gody kątnika wiejskiego odbywają się późnym latem lub wczesną jesienią. Samiec rusza na poszukiwanie samicy, tymczasem ona pozostaje w swojej sieci. Właśnie dlatego, jeśli spotkasz gdzieś kątnika większego, zazwyczaj będzie to osobnik płci męskiej.
Po odbyciu godów samica składa jaja w wykonanych z sieci torbach, z których wylęga się co najmniej sześćdziesiąt młodych. Jeśli natrafi się na taki „gang” młodych pajęczaków, widok może być przerażający. Kątniki są jednak gatunkiem samotniczym, dlatego małe pajączki szybko znajdą sobie nowe domy i nie trzeba ich zabijać. Warto wiedzieć, że jeśli panuje niedostatek pożywienia, czasami pojawiają się wśród nich zachowania kanibalistyczne.
Czym żywi się kątnik większy?
Pająk kątnik większy tworzy sieć o lejkowatym przekroju bez lepkich nitek. Na końcu lejka czai się na swoją ofiarę. Zdobycz kątnika zaplątuje się w składającą się z kilku warstw pułapkę. Ofiarą może być owad, na przykład muszka owocówka, komar czy karaluch, a także inne, mniejsze pająki. Jak więc zauważyłeś, pająk kątnik domowy łapie owady, które są przez ludzi uważane za uciążliwie. Może więc warto więc rozważyć jego pozostawienie w domu? Zostaje jednak jeszcze jedna ważna kwestia, która należy omówić przed podjęciem takiej decyzji.
Czy kątnik większy jest niebezpieczny dla człowieka?
Przede wszystkim pająk kątnik najczęściej unika konfrontacji. Kiedy zobaczy światło albo wyczuje ruch, jak najszybciej stara się uciec w ciemne miejsce. Tak zachowują się samce tego gatunku, ponieważ samice najczęściej pozostają przyczajone w sieci.
Mimo że kątnik najczęściej ucieka, może zdarzyć się, że przyciśnięty dłonią czy przypadkowo nadepnięty będzie starał się bronić. Tak może zachować się jedynie zdesperowany pająk. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia jest w stanie przekłuć skórę człowieka, co powoduje ból i zaczerwienienie. Może pojawić się również obrzęk. Jeśli jesteś alergikiem, niezbędne może być podanie zastrzyku odczulającego. Jednak nawet w takim przypadku ukąszenie pająka kątnika domowego nie będzie nigdy zbyt groźne.
Ślad po ugryzieniu pająka przypomina często ten po ukąszeniu owada, na przykład komara. Odróżnić je można po tym, że po ataku kątnika będą widoczne dwa, a nie jedno nakłucie. Nie zawsze jednak będzie to dobrze widoczne, ponieważ te zwierzęta są zazwyczaj na tyle małe, że te dwa nakłucia zlewają się w jedno. Ponieważ ugryzienie pająka domowego może wywołać silny dyskomfort, wiele osób może chcieć pozbyć się kątnika ze swojego otoczenia.
Kątnik domowy – jak się pozbyć?
Zasadniczo nie poleca się usuwania z domu tego pająka. Kątnik gryzie bardzo rzadko i zazwyczaj wyłącznie wtedy, gdy złapie się go w ręce. Lepiej więc zostawić go w spokoju i potraktować jako sprzymierzeńca. Jego obecność ograniczy rozprzestrzenianie się owadów, które mogą być prawdziwymi szkodnikami.
Jeśli już koniecznie chcesz usunąć go z domu, zazwyczaj wystarczy złapać go, na przykład za pomocą szklanki i wypuścić na zewnątrz.
Te pająki najczęściej występują samotnie, dlatego rzadko potrzebne jest dezynsekcja lub inne ostre środki. Warto wiedzieć, że kątniki nie znoszą zapachu olejku z mięty pieprzowej. Można więc zmieszać go z wodą i tą miksturą spryskać kąty pomieszczeń, by nie pojawiły się z powrotem. Także olejki eteryczne zawarte w owocach cytrusowych są dla tych pająków nieprzyjemne.
Inną metodą prewencji w walce z kątnikiem większym jest po prostu utrzymywanie domu w jak największej czystości. Okruszki i inne drobne resztki jedzenia przyciągają owady, którymi to zwierzę się żywi. Jeśli zadbasz o to, by w domu było ich jak najmniej, pająk kątnik po prostu nie będzie miał czego szukać w Twoim mieszkaniu. Kolejnym ważnym krokiem będzie upewnienie się, że w ścianach domu nie ma żadnych dziur lub szczelin, przez które pająk mógłby dostać się do środka.
Ciekawostki o kątniku domowym
Nawet jeśli nie lubisz pająków, warto poznać kilka ciekawostek na temat tego zwierzęcia.
- Długość życia kątnika większego wynosi kilka lat.
- Kątnik większy może obejść się nawet kilka miesięcy bez jedzenia.
- Samice pająka kątnika domowego często zjadają samce po odbyciu godów.
- Swojej prędkości kątnik większy zawdzięcza wpis do księgi rekordów Guinnessa, jako najszybszy pająk na świecie.
Podsumowując, kątnik większy nie jest tak niebezpieczny, jak mógłby sugerować jego wygląd. Człowieka zaatakuje tylko silnie sprowokowany osobnik. Jego ugryzienie zaś nie jest bardziej groźne niż te spowodowane przez komara. Warto więc zastanowić się nad pozostawieniem go w domu. Odwdzięczy się, wyłapując naprawdę szkodliwe owady, np. pluskwy. Jeśli mimo to wciąż nie czujesz sympatii do kątnika, po prostu schwytaj go za pomocą jakiegoś naczynia i wypuść na zewnątrz.
Materiał zaktualizowany. Po raz pierwszy ukazał się 06.10.2021
