Przycinanie roślin w ogrodzie — co warto wiedzieć i jakich błędów unikać?
Cięcie roślin to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych przeprowadzanych w ogrodzie. Umożliwia nadanie roślinom pożądanego kształtu i regulowanie go. Powstrzymuje ich nadmierny wzrost, tak by nie zagłuszały sąsiednich nasadzeń. W przypadku drzew i krzewów służy ich odmłodzeniu: jest to bodziec pobudzający roślinę do wytwarzania nowych pędów, regeneracji i bardziej intensywnego kwitnienia. Zalety te osiągnąć można dzięki prawidłowo wykonanemu przycinaniu. Jakie są najczęstsze błędy w cięciu roślin?
Wiosenne cięcie roślin — największe błędy:
- Cięcie w złym terminie
Naczelną zasadą, którą powinien kierować się każdy ogrodnik, jest przestrzeganie wymagań gatunkowych poszczególnych roślin. Dotyczy ona tak podstawowej pielęgnacji wytycznych co do stanowiska, podłoża, czy częstości podlewania, jak i terminów wykonywania zabiegów przycinania. Tnąc w niewłaściwym czasie, zaszkodzimy roślinie – ograniczymy jej kwitnienie i owocowanie, narazimy na wyciek soków, doprowadzimy do ogólnego osłabienia, co zwiększa podatność na szkodniki i choroby.
Ogólnie przyjmuje się, że gatunki zakwitające w lecie i jesienią oraz te zawiązujące pąki kwiatowe na tegorocznych pędach przycina się wczesną wiosną. Z kolei rośliny zakwitające wiosną oraz pąkujące na pędach ubiegłorocznych przycina się po zakończeniu okresu kwitnienia lub latem.
Wczesnowiosenne przycinanie roślin można przeprowadzać przeważnie po ustaniu przymrozków. Powstrzymujmy się od skracania pędów, gdy temperatura powietrza spada poniżej -2 st C. W takich warunkach nacięte pędy i gałęzie narażone są na powstawanie uszkodzeń mrozowych. Zabieg najlepiej przeprowadzać w słoneczne, stosunkowo ciepłe dni – rany powstałe po pracy sekatora szybciej przyschną.
- Nieodpowiednie narzędzia do pędów
Narzędzie do przycinania należy dopasować do roślin i wielkości pędów. Używanie małego sekatora do grubych lub suchych gałęzi doprowadza do uszkodzenia i tępienia ostrzy. W takim wypadku lepiej sięgnąć po piłkę do drewna. Młode i miękkie pędy tniemy przy użyciu nożyc ręcznych, do starszych i zgrubiałych lepiej użyć sekatora. Do konarów, których nie usuniemy ani sekatorem, ani nożycami potrzebna będzie piła – do mało skomplikowanych prac przyda się ta uniwersalna, a do drewna żywego zaleca się tzw. lisi ogon z wygiętym brzeszczotem.
Często popełnianym błędem jest posługiwanie się narzędziami starymi, nieostrymi lub zardzewiałymi. Używanie brudnych ostrzy sprzyja przenoszeniu chorób i szkodników z roślin na roślinę. Z kolei tępe nożyce łatwo uszkadzają tkankę i korę roślin, przez co powstają dotkliwe rany, które mogą doprowadzić do rozwoju infekcji lub ataku szkodników. Należy zabezpieczyć je specjalną maścią, która uchroni roślinę przed patogenami i chorobami.
Jak dobrze przycinać rośliny w ogrodzie — tych błędów należy unikać:
- Brak przycinania
Zaniechanie cięcia roślin w ogrodzie również nie jest najlepszym pomysłem. To ważny zabieg szczególnie dla młodych krzewów – dzięki niemu ładnie się rozkrzewiają. Nieprzycinane młode okazy w przyszłości będą łyse w dolnych partiach. Natomiast w przypadku drzewek owocowych, żywopłotów i części roślin ozdobnych brak przycinania poskutkować może opóźnieniem owocowania oraz wytwarzaniem nieforemnych, przerzedzonych koron.
Od tej zasady jest jednak wyjątek: Jeśli nie jesteśmy pewni, z jaką odmianą rośliny mamy do czynienia i w jakim terminie należy ją przyciąć, lepiej pominąć ten zabieg.
- Zła technika cięcia pędów
Dobrze przeprowadzone cięcie wymaga zachowania odpowiedniego kąta oraz cięcia we właściwym miejscu. Unikajmy cięcia „na prosto” oraz tuż nad pąkiem wychylonym w stronę rośliny. Narzędzie do cięcia układamy pod kątem skierowanym przeciwnie do ułożenia pąku. Gałązki zaleca się przycinać blisko pąka, w odległości ok. 0,5 cm, tak by nie zostawiać zbyt długich fragmentów, które z czasem po prostu zaschną.
- Przycinanie grubych gałęzi i konarów od dołu
Grube gałęzie i konary często nacina się tylko od góry. To błąd – wygodniej i korzystniej dla rośliny jest wykonanie dwóch cięć: jednego najpierw od dołu, a drugiego dopiero po tym, od góry. W ten sposób uniknąć można wyłamywaniu się gałęzi. Bardzo długie okazy wcześniej warto przyciąć na końcach, żeby gałąź odciążyć.
- Przycinanie bez usuwania suchych końcówek
Przycinając krzewy i drzewa, nie pomijajmy suchych, uszkodzonych końcówek – to często siedliska chorób, które mogą zaszkodzić roślinie. Usuwając chore i porażone pędy sprawdźmy, czy infekcja nie objęła rośliny w dolnej partii. Często zdarza się, że zamiast wyciąć całość, usuwamy tylko fragment rośliny.
Błędy w cięciu roślin
- Mocne, drastyczne cięcie
W przypadku dorosłych iglaków należy zachować ostrożność podczas cięcia. Nie może być ono zbyt drastyczne, mocne, ponieważ może to osłabić roślinę i upodatni ją na choroby. Jeśli zachodzi potrzeba znaczącego przycięcia, lepiej przeprowadzać je stopniowo, krok po kroku.
- Błąd w cięciu żywopłotu
Kolejnym błędem jest coroczne przycinanie żywopłotu na tę samą wysokość – taka praktyka prowadzi do powstania czarcich mioteł. Jest to tzw. potworność roślin, która objawia się pojawieniem licznych pędów płonnych na gałęziach.
- Gatunki, które nie przepadają za cięciem
Istnieją gatunki roślin, które nie tolerują przycinania – po zabiegu długo się regenerują, nie wracają do poprzedniego kształtu, czasem mogą nawet zamierać. Są to m.in. klony palmowe, oczary, perukowce, różaneczniki, magnolie, azalie, kalmie, kaliny, sumaki octowe, mahonie pospolite. W ich przypadku jedynym zalecanym cięciem jest to sanitarne, mające na celu usunięcia martwych, przemarzniętych lub chorych pędów i gałęzi.
Jakie rośliny przycinamy w lutym?
Po ustąpieniu przymrozków można przystąpić do przycinania odmładzająco-formującego krzewów i drzew iglastych oraz ozdobnych, które zakwitają latem.
- Tamaryszek
- Tawułę japońską
- Hortensję bukietową
- Dereń biały
- Budleje Davida
- Krzewuszki
- Róże
- Żylistki
Jakie rośliny przycinamy w marcu?
Od marca można prowadzić cięcia sanitarne i prześwietlające drzew owocowych oraz liściastych krzewów ozdobnych kwitnących latem i jesienią: berberysy, trzmielina, głogi, jaśminowce.
Jakie rośliny przycinamy w kwietniu?
- Ozdobne krzewy zimozielone
- Tuje – (lekkie cięcie, usuwamy chore, zeschnięte, nieregularne gałęzie)
- Róże (w tygodniu po zdjęciu osłony)
- Forsycja, tawuła, pigwowce, porzeczki alpejskie (po przekwitnięciu)
- Krzewy liściaste posadzone jako żywopłot formowany
- Drzewa i krzewy owocowe (początek kwietnia to ostatni termin na – usunięcie martwych i chorych pędów)
