Spis treści:
- Dlaczego szukamy zamienników bukszpanu?
- Jakie są największe zalety bukszpanu?
- Niepowtarzalne kształty. Zamienniki bukszpanu idealne do formowania
- Niskie obwódki. Czym zastąpić bukszpan?
- Ćma bukszpanowa. Jakich krzewów nie atakuje?
Dlaczego szukamy zamienników bukszpanu?
Główną przyczyną zastępowania bukszpanu jest stale rosnący wysiłek, jaki trzeba wkładać w jego uprawę. Choroby grzybowe i ćma bukszpanowa z roku na rok zniechęcają coraz więcej osób do sadzenia bukszpanu w swoich ogrodach.
Uprawa bukszpanu wymaga dziś więcej czasu i chemii. Nie dziwi jednak, że mimo problemów wciąż jest jedną z najpopularniejszych krzewów ogrodowych. To roślina do zadań specjalnych. Jakie zalety musi mieć inny krzew, aby zastąpić bukszpan?
Jakie są największe zalety bukszpanu?
Przede wszystkim, ilość zastosowań. W aranżacjach z bukszpanu ogranicza nas właściwie tylko wyobraźnia. Najczęściej pełni rolę obwódki wzdłuż linii brzegowej rabat.
Bukszpan idealnie nadaje się też do formowania, czyli tworzenia topiarów. Przycinanie stymuluje roślinę do wypuszczania nowych pędów i zagęszczania listowia. Krzew bukszpanu świetnie nadaje się także do budowy naturalnego żywopłotu.
Jednak wszystkie te zalety nie miałyby znaczenia, gdyby bukszpan nie był przystosowany do warunków panujących w Polsce. To właśnie przez klimat tak trudno zastąpić bukszpan w naszych ogrodach. Nie ma zbyt wielu roślin, które mogą wiernie naśladować ten szlachetny krzew i jednocześnie poradzić sobie z warunkami na naszej szerokości geograficznej.
Niepowtarzalne kształty. Zamienniki bukszpanu idealne do formowania
Jeżeli na miejsce bukszpanu szukasz rośliny, którą równie łatwo formować, masz spore pole do popisu. Jeśli zależy ci na efekcie jak najbardziej zbliżonym do bukszpanu, te trzy rośliny zastąpią go najlepiej.
- Ostrokrzew gładki
Ten krzew idealnie nadaje się do formowania wszelkich form kulistych. Do tego jest zimozielony, tak samo, jak bukszpan. Jego wadą jest niewielka odporność na mrozy. Mroźna, bezśnieżna zima będzie wymagała osłonięcia ostrokrzewów agrowłókniną. Do formowania bardzo dobrze nadają się wszystkie gatunki ostrokrzewów, jednak większość z nich ma znacznie większe liście.
- Cis pospolity
Cis to jedna z pierwszych roślin, które przychodzą do głowy na myśl o zamiennikach bukszpanu. Cis jest idealny do formowania w dowolne kształty – od kul po stożki. Zasadzone co 35 - 50 cm i odpowiednio przycinane w kilka lat uformują piękny żywopłot. Do tego cis pospolity jest świetnie przystosowany do naszego klimatu i potrafi znosić mrozy aż do -32 stopni!
- Wierzba całolistna Hakuro-nishiki
Egzotyczna odmiana wierzby pochodząca z Japonii w warunkach naturalnych dorasta nawet do trzech metrów. Wierzba Hakuro przyrasta bardzo szybko, ale świetnie znosi przycinanie i formowanie. Naturalnie ma kulisty kształt pokroju. Największą ozdobą wierzby Hakuro-nishiki są młode listki, które w trakcie wzrostu przybierają kremową biało-różową barwę. Regularne przycinanie (nawet cztery razy w roku) zagęści liście rośliny i zwiększy liczbę pięknych, młodych przyrostów.
Niskie obwódki. Czym zastąpić bukszpan?
Zastąpienie bukszpanu jako obwódek na rabatach to zadanie znacznie trudniejsze. Niewiele roślin, które mogłyby się równać z bukszpanem, wytrzymuje polskie zimy. Nawet te łagodniejsze. Istnieje jednak kilka alternatyw, które możemy wykorzystać:
- Trzmielina japońska
Gęsty i zimozielony krzew pochodzący z Azji Wschodniej. Kształtem i rozmiarem liście trzmieliny bardzo przypominają bukszpan. W polskich ogrodach roślina nie rośnie wyżej niż na metr, przycinana z powodzeniem może posłużyć do formowania niskich obwódek wzdłuż granic rabat i ścieżek.
Niestety trzmielina ma jeden zasadniczy minus, słabo radzi sobie z mrozami. Idealne warunki zimowania dla tego krzewu to 8-10 stopni, w zimie będziesz potrzebować sporo agrowłókniny. Warto też pamiętać, że pojawiające się na jesień brązowe owoce są trujące! Jeżeli dzieci bawią się w ogrodzie, należy zachować szczególną uwagę.
- Ostrokrzew bukszpanowy (karbowanolistny)
Już sama nazwa jasno wskazuje na to, że roślina z powodzeniem może zastąpić bukszpan w ogrodzie. Krzew zdobył już popularność w Europie Zachodniej, także ze względu na różnorodność odmian. Do zastąpienia bukszpanu na niskich obwódkach najlepiej nadaje się krzaczasta Convexa. Możesz także eksperymentować z kolorem liści (np. odmiany Blue Prince, Golden Gem).
Ostrokrzew bukszpanowy lubi umiarkowanie wilgotne podłoże i nasłonecznione stanowiska. Liście wybarwią się w pełni tylko w promieniach słońca. Niestety, ostrokrzew może nie poradzić sobie z większymi mrozami. Jeżeli temperatura spadnie kilka stopni poniżej zera, warto zabezpieczyć rośliny przed przemarzaniem.
- Ligustr Lodense
To niska odmiana ligustra pospolitego. Znosi duże mrozy i radzi sobie zarówno na stanowiskach słonecznych, jak i cienistych. Ma jednak jedną podstawową wadę w porównaniu z bukszpanem. Tą wadą jest sezonowość liści. Na jesień przybierają one ciemnopurpurową barwę, przynajmniej część z nich opada na zimę.
Ćma bukszpanowa. Jakich krzewów nie atakuje?
Ćma bukszpanowa to gatunek nocnego motyla pochodzący z Azji. Pierwsze osobniki zauważono w Europie w drugiej połowie XX wieku, dramatyczny wzrost ich populacji przypada na lata 2000. Do Polski inwazja tego gatunku ciem dotarła z Niemiec i Czech. Od tego czasu ćma bukszpanowa dziesiątkuje populację tych krzewów i skutecznie odstrasza od ich uprawy.
Niestety ćma bukszpanowa wbrew nazwie nie ogranicza się tylko do bukszpanu. Na jej atak są narażone rododendrony i azalie. Z roślin wymienionych w artykule, chociaż mniej niż bukszpan, narażona jest trzmielina. Niekiedy larwy ćmy bukszpanowej zajmują także ostrokrzew.
Jakie rośliny są odporne na ćmę bukszpanową? Motyl nie atakuje większości kwiatów. Z roślin o podobnym zastosowaniu co bukszpan nie musimy martwić się o cisy i wierzby. Inną bardzo popularną rośliną, która nie stanowi pokarmu dla ćmy bukszpanowej, są wszystkie odmiany tui.
