Datura metel oraz brugmansia. Kiedy wysiać nasiona i jak uprawiać daturę?

Rośliny z rodziny datura (bieluń) pochodzą z regionów Ameryki Południowej, Środkowej i Północnej. Bieluń kojarzy się z nazwami roślin, które pięknie kwitną i podobnymi gatunkami, takimi jak metel lub brugmansia.

Datura metel, czyli bieluń surmikwiat, ma wyraźnie duży, biały kwiat (zdarzają się także odmiany z  wiatami fioletowymi) w kształcie trąbki z dużymi zielonymi liśćmi, które rosną naprzemiennie. Większość kwiatów otwiera się późnym wieczorem i pozostaje w takim stanie do południa. Tak kwitną od lipca do października. Po przekwitnięciu tworzą się strąki z nasionami, które łatwo rozpoznać, bo są to kolczaste kulki podobne do strąków jaworów, ale z mniejszą liczbą bardziej widocznych kolców.

Uprawa tej rośliny wymaga trochę cierpliwości, ale daje piękne rezultaty. Ciepło i wilgoć są kluczowe podczas jej wzrostu. Przesadzanie wymaga delikatnej pielęgnacji i uwagi. Datura raczej wydaje się nie mieć nic przeciwko rodzajowi gleby, w której rośnie, dlatego dobrze radzi sobie w każdych warunkach. Potrafi nawet przerosnąć przez pęknięcia w betonie. Jest rośliną jednoroczną, nie wymaga przycinania, a jej kwiaty wydzielają piękny zapach w nocy.

Brugmansia nazywana zwyczajowo anielskimi trąbkami to niezwykle efektowna odmiana bielunia. Egzotyczne kwiatowe trąbki z rozkloszowanym brzegiem mogą osiągnąć 30 cm długości i zwisają obficie z gałęzi w miesiącach letnich. Pięknie pachną i wizualnie wspaniale się prezentują. Ten duży krzew lub małe drzewo rośnie energicznie, tworząc rozgałęziony baldachim.

Sadzonki brugmansia można uprawiać w dużym pojemniku i pozostawić na zewnątrz latem lub w pomieszczeniach przez cały rok. Roślinę należy chronić przed zimowym chłodem i obficie podlewać codziennie przez cały sezon wegetacyjny, aby dobrze rosła. Lubi także ciepłe, osłonięte miejsca. Zimą warto pozwolić jej odpocząć, ale zawsze utrzymuj temperaturę powyżej 7–10˚C. W przeciwieństwie do bielunia surmikwaita, bieluń drzewiasty jest rośliną wieloletnią.

Warto wiedzieć! Wszystkie części tej rośliny są bardzo trujące, a sok może podrażniać skórę, dlatego zawsze noś rękawiczki podczas obchodzenia się z kwiatami, liśćmi, podczas przesadzania, obcinania itd.

Datury można wysiać z nasion. Najlepiej zrobić to do końca czerwca. W tym celu należy zalać nasiona ciepłą wodą i moczyć je aż do napęcznienia, mniej więcej przez dobę. Jeśli ten czas nie wystarczy na ich spulchnienie, trzeba pozostawić je na dłużej (48 godzin). Tak przygotowane nasiona datura należy wysiać do doniczek średnicy 10 cm w podłożu specjalnie przeznaczonym do wysiewu na głębokość około 1 cm.

Doniczki należy umieścić w jasnym miejscu, w temperaturze pokojowej i regularnie podlewać, by stale utrzymywać wilgotność gleby. Pierwsze kiełki rośliny pojawiają się zazwyczaj po 2-3 tygodniach. Wówczas należy je rozsadzić i umieścić pojedynczo w większych (średnica ok. 15 cm) doniczkach. Datura szybko rośnie, ale trzeba pamiętać o jej regularnym podlewaniu. Gdy dojdzie do przesuszenia systemu korzeniowego, roślina obumrze. Pamiętaj, że datura rośnie szybko i potrzebuje dużo miejsca.

Kiedy z wysianych nasion urosną duże sadzonki, należy zadbać o ich odpowiednią pielęgnację. Od maja do połowy sierpnia zaleca się intensywne nawożenie datury wieloskładnikowym, przeznaczonym do tego gatunku roślin nawozem. W ostatnich dwóch tygodniach sierpnia należy zmniejszyć dawkę nawozu, by zaprzestać jego stosowania już we wrześniu. Jeśli datura nie będzie nawożona i braknie jej odpowiednich substancji odżywczych, szybko zacznie tracić liście. By roślina obficie kwitła, należy przez cały sezon usuwać zwiędłe kwiaty i związane owoce.

Datura najlepiej radzi sobie w pełnym słońcu lub blisko słońca. Jest gatunkiem prawdziwie tropikalnym, który nie znosi niskich temperatur, a zimne przeciągi mogą spowodować opadanie liści. Mróz zabija datury, dlatego w listopadzie rośliny, które uprawiane są na zewnątrz, należy przenieść do ciepłego pomieszczenia i pamiętać o regularnym podlewaniu. Ponownie można je wystawić, gdy minie zagrożenie przymrozkami, czyli najczęściej dopiero pod koniec maja.

Bieluń obficie kwitnie, gdy jest uprawiany w dobrze przepuszczalnej, bogatej w próchnicę, wapiennej glebie. Toleruje jednak każdy jej rodzaj. Dorosłe sadzonki datura można wykorzystać do pozyskania nasion. Wystarczy z brązowych strąków nasiennych wydobyć nasiona, zeskrobując je np. nożem.

Datura zawiera trujące substancje, więc nie ma problemów z roślinożercami. Nadal atakują ją jednak choroby i szkodniki. Najczęściej są to grzyby, które powodują powstawanie plam na liściach albo gnicie korzeni. Daturę metel lub brugmansia mogą zniszczyć także choroby wirusowe przenoszone przez owady. Wirusy mogą powodować więdnięcie i zwijanie się liści. Czasami roślinę uszkadzają mszyce, które są widoczne gołym okiem i oprócz szkód, jakie naturalnie wyrządzają, mogą przenosić także choroby wirusowe.

Brak lub osłabienie kwitnienia datury ma związek głównie z trzema rzeczami:

• Brak światła – datura preferuje słoneczne miejsca, dlatego, aby mogła kwitnąć i prawidłowo rosnąć, należy zagwarantować jej odpowiednie oświetlenie. Jeśli roślina w okresie swej aktywności nie otrzymuje minimum 5 godzin światła słonecznego w ciągu dnia, trzeba przenieść ją w bardziej nasłonecznione miejsce.
• Nadmierne ciepło – upały w polskim klimacie mogą nie sprzyjać kwitnieniu datury. Dlatego należy dbać o regularne nawilżanie gleby. Czasami podczas gorących, letnich dni trzeba podlewać roślinę kilka razy dziennie.
• Za mało nawozu – do prawidłowego wzrostu i kwitnienia datura potrzebuje odpowiednich składników mineralnych. Warto więc udać się do sklepu ogrodniczego i poprosić o nawóz odpowiedni dla tej rośliny i zadbać o jego regularne podawanie.

Żółknięcie liści jest najczęściej spowodowane nieodpowiednim podlewaniem. Datura zużywa duże ilości wody także w okresie wegetacji, a oznaką suszy jest właśnie opadanie i żółknięcie liści.

Bieluń zawiera toksyczne substancje, które mają właściwości psychogenne i są traktowane jak narkotyk. Uprawa tej rośliny jest legalna, ale należy pamiętać, że obchodzenie się z nią wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Po prostu trzeba być świadomym wysokiego ryzyka zatrucia, zwłaszcza u dzieci i zwierząt domowych. Mimo to datury to bardzo efektowne rośliny, których kwiaty pięknie zdobią tarasy, balkony i ogrody. Wystarczy tylko pamiętać o ich odpowiedniej pielęgnacji.

Przeczytaj również

---

Prawo i finanse

Wysokie kary za sprzedaż sadzonek truskawek. Sprawdź, jakich truskawek nie możesz samodzielnie rozmnażać

Sylwia Żurawiecka