Spis treści:
- Skąd pochodzi szeflera?
- Jak wygląda szeflera?
- Najpopularniejsze gatunki szefler
- Wybierz najlepsze stanowisko dla szeflery
- Zasadzanie szeflery – ziemia i nawożenie
- Szeflera podlewanie – jak robić to dobrze?
- Szeflera a choroby i gubienie liści
- Pielęgnacja szeflery – przycinanie i mycie
- Rozmnażanie i przesadzanie szefler – jak to zrobić?
Skąd pochodzi szeflera?
Rodzina szefler (łac. Schefflera) zawiera ponad 700 gatunków, które naturalnie rosną w tropikalnym i subtropikalnym klimacie, a pochodzą głównie z Australii i Nowej Zelandii. Chociaż w tych regionach panują określone warunki, szeflera jest niewymagająca i z jej uprawą poradzi sobie każdy, nawet początkujący czy zapominalski miłośnik zieleni. To roślina wieloletnia, która w pokoju może przetrwać naprawdę długi czas.
Co ciekawe – szeflera należy do roślin pochłaniających zanieczyszczenia z powietrza, dlatego dobrze sprawdzi się w trakcie zimy (gdy po każdym otwarciu okna do domu wdziera się smog) czy w mieszkaniu palaczy. Tym bardziej, że sama jest odporna na dym i toleruje nawet chemiczne wyziewy.
Jak wygląda szeflera?
Szeflera należy do roślin drzewkowatych – dzięki swojej wielkości i rozległości przypomina drzewo lub wyrośnięty krzew. W naturze osiąga nawet 40 m wysokości, a w warunkach pokojowych do 2,5 m. Zależnie od rodzaju w domu może urosnąć do średnicy 0,6-1,4 m. To czyni ją wspaniałą ozdob ą, szczególnie w sytuacji, gdy Twoim marzeniem jest właśnie posiadanie drzewa pod dachem.
Szeflerę uprawia się dla jej przepięknych liści, które mogą osiągnąć nawet 20-30 cm. Na jednej łodydze znajduje się ich zwykle 7-9. Są rozłożone dłoniasto (czyli podobnie jak palce), najczęściej mają ciemnozieloną barwę i niezwykłe nabłyszczenie. W zależności od odmiany rośliny kształt liści może się różnić, możliwa jest też trochę inna kolorystyka (np. żółtozielona czy w kropki).
Chociaż w naturze na szeflerach pojawiają się kwiaty, w warunkach pokojowych ich kwitnienie jest raczej niespotykane, zdarza się rzadko, a jeśli już – nie jest tak okazałe i atrakcyjne jak u roślin dziko rosnących.
Najpopularniejsze gatunki szefler
Jeśli chcesz uprawiać szeflerę, najpewniej spotkasz się z jednym z trzech najpopularniejszych w naszym kraju gatunków:
- drzewkowatą (S. arbicola) – stosunkowo wąską, z owalnymi liśćmi o półokrągłym zakończeniu,
- ostrolistną, parasolowatą (S. actinophylla) – największą, ze sporymi liśćmi o lekko ostrym zakończeniu,
- najwytworniejszą (S. elegantissima) – stosunkowo niewielką w porównaniu z resztą, z wąskimi, ząbkowanymi liśćmi.
Bez względu na odmianę, szeflera stosunkowo szybko rośnie (jeśli ma ku temu odpowiednie warunki) – ok. 30 cm rocznie, aż do osiągnięcia swojej maksymalnej wysokości.
Wybierz najlepsze stanowisko dla szeflery
Szeflera to naprawdę tolerancyjna roślina, zniesie wiele. Aby cieszyć się jednak szybkim wzrostem i pięknymi, błyszczącymi liśćmi, warto zastosować chociaż kilka podstawowych wskazówek. Jakie stanowisko będzie najlepsze dla szeflery?
- Zapewnij roślinie jasne miejsce lub w półcieniu, ale nie bezpośrednio narażone na działanie promieni słonecznych (by liście nie zżółkły).
- Temperatura powinna wynosić 18-25°C, a w zimie najlepiej nie więcej niż 18°C. Długotrwałe narażenie na temperaturę poniżej 10°C może spowodować gubienie liści.
- Jeśli masz możliwość, wystaw swój okaz w miesiącach letnich na balkon/taras/do ogrodu (jednak tak, by na liście nie świeciło mocne słońce).
- Szeflera lubi świeże powietrze i znosi przeciągi – jeśli stoi na zewnątrz, postaraj się zapewnić ochronę od wiatru.
Wybierając stanowisko dla swojej rośliny, zwróć również uwagę, jaki masz gatunek. Wąska odmiana drzewkowata dobrze zmieści się nawet w niedużym kącie niewielkiego pomieszczenia, natomiast ostrolistna docelowo zajmie naprawdę sporo miejsca.
Zasadzanie szeflery – ziemia i nawożenie
Ziemia do szefler powinna być kompostowa albo gliniasta z torfem i piaskiem. Możesz zastosować też specjalną gotową mieszankę do tego rodzaju roślin. Wybierając doniczkę, zwróć uwagę na otwory w dnie oraz podstawkę.
Nawożenie szeflery nie jest konieczne, ale warto je stosować. Gdy substancji odżywczych jest dla rośliny zbyt mało, jej liście zaczynają blaknąć. Stosuj nawóz wieloskładnikowy co ok. 2 tygodnie, specjaliści zalecają połowę dawki, jednak obserwuj roślinę i ubarwienie jej liści.
Szeflera podlewanie – jak robić to dobrze?
Podlewanie szeflery jest proste – ziemia powinna być cały czas wilgotna. Roślina źle znosi zarówno przelanie, jak i przesuszenie, chociaż bardziej niebezpieczne będzie dla niej to pierwsze. Najważniejsze zasady nawadniania to:
- latem podlewaj swój okaz co 2-3 dni, zimą wystarczy raz na tydzień,
- uważaj, żeby woda nie stała w podstawce, by nie doszło do gnicia korzeni i obumarcia liści,
- nie stawiaj rośliny przy włączonym kaloryferze, zadbaj o odpowiednią wilgotność powietrza,
- szeflera lubi zraszanie miękką wodą – w gorących miesiącach możesz robić to nawet codziennie lub co 2-3 dni, ale nie przy bezpośrednim narażeniu na słońce, by nie spalić liści.
Szeflera a choroby i gubienie liści
Chociaż roślina nie jest wymagająca, przy nieprawidłowej opiece (przelanie, przesuszenie, niedostateczna ilość światła, narażenie na zimno) mogą pojawić się choroby oraz szkodniki. Do najczęstszych należą:
- szkodniki – np. mszyce, przędziorki czy wełnowce,
- infekcje bakteryjne – ich objawy to plamy na liściach, gubienie ich, zmiana koloru na czarny,
- choroby grzybicze – świadczą o nich ciemne plamy z żółtą obwódką,
Do pojawienia się szkodników predysponuje suche powietrze, a chorób – przelanie rośliny. Gubienie liści może natomiast wiązać się nie tylko z chorobami, ale też trzymaniem rośliny zbyt długo w zimnie, za małą doniczką albo ustawieniem blisko włączonego kaloryfera.
Pielęgnacja szeflery – przycinanie i mycie
Przycinanie szeflery nie jest konieczne, same czubki można podciąć jedynie po to, by pobudzić wzrost. Taka pielęgnacja szeflery pozwala też wykorzystać obcięte fragmenty jako sadzonki.
To jedna z tych roślin, której liście potrafią być prawdziwą ozdobą, ale ze względu na dużą powierzchnię zbierają też sporo kurzu. Wystarczy jednak przecierać je wilgotną szmatką, gąbką lub ręcznikiem papierowym. Co ok. 2 miesiące możesz stosować też sklepowe nabłyszczacze.
Rozmnażanie i przesadzanie szefler – jak to zrobić?
Szeflerę można rozmnożyć na trzy sposoby: z nasion, sadzonek wierzchołkowych oraz okładami powietrznymi. Zastosowanie fragmentów pozostałych po przycinaniu czubków jest jednak metodą najprostszą. Wystarczy takie sadzonki włożyć do wilgotnej ziemi i owinąć folią, a do ukorzenienia powinno dojść po ok. 6 tygodniach.
Przesadzanie szeflery – szczególnie w pierwszych latach, gdy rośnie jak szalona – jest jednym z ważniejszych elementów pielęgnacji. Przesadzaj jednak roślinę maksymalnie raz w roku, wiosną. Jeśli jest już duża i jej przeniesienie do większej doniczki sprawia ci trudność, wystarczy wymienić wierzchnią (2-3 cm) warstwę ziemi.
Szeflera to jedna z piękniejszych i bardziej okazałych roślin pokojowych – warto zastanowić się nad jej uprawą i znaleźć dla niej przyjemny kąt w swoim domu. Jeśli zapewnisz jej odpowiednią opiekę, odwdzięczy się nie tylko ładnym wyglądem, ale też oczyszczeniem powietrza.
