Spis treści:
- Długosz królewski – charakterystyka
- Uprawa długosza królewskiego w ogrodzie – wymagania
- Długosz królewski – sadzenie i pielęgnacja
- Odmiany długosza królewskiego – co wybrać do ogrodu?
Długosz królewski – charakterystyka
Długosz królewski (łac. Osmunda regalis) należy do rodziny długoszowatych (Osmundaceae). To efektowna odmiana paproci występująca naturalnie w Polsce. Najczęściej można ją spotkać na nizinach, przede wszystkim w wilgotnych lasach, na torfowiskach i przy brzegach zbiorników wodnych, na zacienionych terenach. Ma bardzo ciekawy, krzaczasty pokrój. Dorasta do 100-150 cm wysokości.
Długosz królewski zachwyca soczyście zielonymi, pierzastymi liśćmi, które osiągają długość nawet 200 cm. Wyrastają one z podziemnego kłącza, zwinięte w tzw. pastorały. Początkowo są brązowe, a w pełni rozwijają się najczęściej w maju. Wówczas również przybierają intensywnie zielony kolor. Jesienią liście długosza żółkną i brązowieją, a zimą opadają. Długosz wytwarza dwa rodzaje liści: zarodnionośne sporofile, z brązowymi zarodniami, widocznymi na spodniej stronie liścia oraz krótsze liście płonne. Zarodniki pozwalają na rozmnażanie rośliny – kiełkują w sprzyjających warunkach, wykształcając od czerwca do lipca sporofity.
- Długosz królewski – zastosowanie
W optymalnych warunkach roślina tworzy bujne kępy i prezentuje się bardzo okazale. Dlatego też jest wykorzystywana jako ogrodowa roślina ozdobna. Nadaje się do obsadzania oczek wodnych, czasami jest sadzona pod płotami, wśród drzew i w innych zacienionych miejscach. Będzie doskonale wyglądać również na rabacie, o ile nie dociera do niej zbyt wiele słońca. Znakomicie urozmaica architekturę ogrodu. Najlepiej pasuje do założeń naturalistycznych i inspirowanych tropikami. Doskonale komponuje się z ogrodami leśnymi. Może być uprawiana pojedynczo lub w grupach. Ma wysokie walory dekoracyjne.
Uprawa długosza królewskiego w ogrodzie – wymagania
Osmunda regalis, jak większość paproci, preferuje zacienione stanowiska. Lubi również wilgoć, dlatego w naturze często porasta okolice zbiorników wodnych. Dlatego w ogrodzie powinno się ją sadzić w słabo nasłonecznionych zakątkach, które pomoże ożywić. To idealna roślina do posadzenia w cieniu drzew i wysokich krzewów. Może się sprawdzić również pod wysokim płotem, który blokuje dostęp światła czy nawet pod ścianą budynku. Warto jednak dobrze przemyśleć jej stanowisko, ponieważ długosz królewski nie lubi przesadzania. Preferowana przez ten gatunek gleba jest żyzna, przepuszczalna, próchnicza i lekko kwaśna. Przed jej posadzeniem warto wmieszać do podłoża trochę kompostu. Długosz jest mrozoodporny, dlatego bez problemu przetrwa w ogrodzie cały rok. Nie jest podatny na ataki szkodników, z wyjątkiem krocionogów i ślimaków. Korzystne może być posadzenie wokół niej rzeżuchy czy tymianku, które odstraszają ślimaki i bardzo dobrze komponują się z liśćmi paproci.
Długosz królewski – sadzenie i pielęgnacja
Roślinę najlepiej sadzić wiosną. W przypadku sadzonek większych rozmiarów korzystne jest przycięcie liści o połowę – pomoże to danemu osobnikowi w adaptacji w nowym miejscu. Należy umieścić bryłę korzeniową wraz ze zgromadzoną wokół niej ziemią w obszernym dołku, z zachowaniem ostrożności, aby uniknąć uszkodzenia korzeni. Dołek należy zasypać przygotowaną wcześniej mieszanką ziemi, a następnie delikatnie ugnieść. Świeżo posadzoną roślinę warto obficie podlać. W miejscu nasadzenia można też zastosować korę sosnową, która zapewni odpowiednie pH, nieco zakwaszając glebę oraz pomoże chronić paproć przed chwastami.
Pielęgnacja długosza nie jest skomplikowana. Najważniejsza jest dbałość o właściwą wilgotność podłoża. Trzeba zwrócić na nią uwagę szczególnie latem – podczas upałów paproć będzie wymagać obfitego, regularnego podlewania. Nawożenie nie jest konieczne, można jednak dostarczać roślinie składniki odżywcze, korzystając z wieloskładnikowych nawozów mineralnych lub po prostu kompostu. Warto jednak zapamiętać, że do nawożenia długosza królewskiego nie powinno się używać obornika. Jest to jedna z roślin, która może chorować i słabnąć w wyniku przenawożenia.
Wokół rośliny warto posadzić wspomniane już rośliny obronne – tymianek i rzeżuchę, które odstraszą ślimaki. Należy również zwracać uwagę na obecność szkodników, które zagrażają szczególnie młodym roślinom.
Podsumowując, pamiętaj o tym, aby:
- zapewnić długoszowi królewskiemu cień i dużo wilgoci; warto zadbać też o jego osłonięcie przed wiatrem;
- podlewać roślinę jedynie odstaną wodą w temperaturze otoczenia; najlepiej odstawić wodę do podlewania na jeden dzień w słoneczne miejsce;
- zimą pozostawić opadnięte liście wokół rośliny, a usunąć je dopiero wiosną;
- kupować sadzonki długosza jedynie w sprawdzonych sklepach ogrodniczych.
Warto pamiętać, że paprocie świetnie sprawdzają się jako rośliny okrywowe. Można je sadzić np. w miejsce trawnika wszędzie tam, gdzie nie dociera zbyt wiele światła. W tej roli sprawdzą się szczególnie mniejsze odmiany długosza królewskiego.
Odmiany długosza królewskiego – co wybrać do ogrodu?
W Polsce można spotkać kilka odmian długosza królewskiego. Wszystkie mają dekoracyjne liście i zachwycają soczystą zielenią. Nie wszystkie dorastają jednak do dużych rozmiarów. Warto więc dokładnie sprawdzić przed zakupem charakterystykę danej odmiany. Czym się wyróżniają najpopularniejsze z nich?
- Długosz królewski "Purpucens" jest charakterystyczny przede wszystkim ze względu na kolor liści, które zanim staną się soczyście zielone, są czerwonawe. Jest to jedna z większych odmian tego gatunku paproci, dorasta do 150 cm wysokości. Jest bardzo efektowna i dekoracyjna. Nadaje się do sadzenia jako ozdobny soliter. Świetnie sprawdzi się również w towarzystwie innych bylin. Pasuje przede wszystkim do ogrodów naturalistycznych. Jest odporna na choroby i mróz, uwielbia wilgotne podłoże.
- Długosz królewski "Japonicum" to bardzo okazała odmiana, która może osiągnąć nawet 200 cm wysokości. Ma krzaczasty pokrój i piękne, bardzo dekoracyjne liście. Nadaje się do sadzenia jako soliter oraz w grupach. Posadzone w rzędzie dorosłe paprocie odmiany Japonicum będą tworzyć bardzo efektowną zieloną ścianę. Rośliny te uwielbiają wilgoć. Nasadzane przy zbiornikach wodnych pomagają tworzyć przyjazny mikroklimat dla organizmów wodnych. Są bardzo odporne na mrozy, wytrzymując nawet temperatury rzędu 23°C poniżej zera.
- Długosz królewski "Cristata" jest zdecydowanie mniejszy. Dorasta maksymalnie do 120 cm. Zwieńczenie blaszki liściowej i końce listków są rozwidlone lub zakończone grzebieniami, dzięki czemu prezentuje się bardzo oryginalnie. Wymaga wilgotnego i kwaśnego podłoża.
- Długosz królewski "Gracilis" to kolejna mniejsza odmiana, dorastająca do ok. 80 cm. Ma soczysto zielone, ozdobne liście.
- Długosz królewski "Laurin" to odmiana karłowata dorastająca do zaledwie 45 cm. Najlepiej sprawdza się więc jako roślina okrywowa, nadal zaciekawiając oryginalnym wyglądem liści.
Niezależnie od tego, jakiego długosza wybierzesz, na pewno ozdobi twój ogród. Pamiętaj jedynie o dostarczaniu mu dużych ilości wody i ochronie przed bezpośrednim słońcem.
