Spis treści:
- Kiedy jest najlepszy czas na odmładzanie starych drzew owocowych?
- Dlaczego stare drzewa przestają dobrze owocować?
- Cięcie odmładzające starych drzew
- Nawożenie i podlewanie po radykalnym cięciu drzew
Kiedy jest najlepszy czas na odmładzanie starych drzew owocowych?
Stare drzewa owocowe często przestają owocować tak obficie jak dawniej. Korona robi się zbyt gęsta, gałęzie zaczynają się krzyżować, a owoce są mniejsze i dojrzewają nierównomiernie. Wiele osób uznaje wtedy, że drzewo nadaje się już tylko do wycięcia. Tymczasem w wielu przypadkach wystarczy dobrze przeprowadzone cięcie odmładzające stare drzewa.
Najlepszy termin zależy od gatunku drzewa oraz zakresu prac. Silne cięcie odmładzające najlepiej wykonywać późną zimą lub wczesną wiosną, zanim ruszy intensywna wegetacja. Chodzi o moment, gdy minie ryzyko dużych mrozów, ale drzewo jeszcze nie rozwinęło liści. Dzięki temu łatwiej ocenić stan korony i ograniczyć stres dla rośliny.
W przypadku jabłoni i grusz najczęściej wybiera się przełom lutego i marca albo początek kwietnia - w zależności od pogody. Śliwy są bardziej wrażliwe na choroby drewna, dlatego najlepiej ciąć je po zbiorach lub latem, gdy rany szybciej się goją.
Warto pamiętać, że bardzo stare drzewa nie powinny być ogołacane zbyt gwałtownie podczas jednego sezonu. Radykalne usunięcie dużej części korony może osłabić roślinę i pobudzić do wypuszczania pionowych pędów, które zagęszczają koronę zamiast poprawić owocowanie.
Dlaczego stare drzewa przestają dobrze owocować?
Wielu ogrodników zauważa, że stare jabłonie czy grusze z czasem rodzą coraz mniej owoców albo plony pojawiają się tylko na obrzeżach korony. To naturalny efekt starzenia się drzewa i nadmiernego zagęszczenia pędów.
Gdy korona jest zbyt gęsta, światło nie dociera do jej wnętrza. W efekcie część pędów stopniowo zamiera, a drzewo skupia energię na utrzymaniu starej masy drewna zamiast na tworzeniu nowych owocujących gałęzi. Słabsza cyrkulacja powietrza sprzyja też rozwojowi chorób grzybowych.
Cięcie odmładzające pomaga przywrócić równowagę między wzrostem a owocowaniem. Po usunięciu części starych gałęzi drzewo może skierować składniki pokarmowe do młodych pędów. Efekty zwykle nie są natychmiastowe, czasem na poprawę owocowania trzeba poczekać parę sezonów, ale zazwyczaj już po dwóch widać różnicę.
Cięcie odmładzające starych drzew
Cięcie odmładzające nie polega na przypadkowym skracaniu wszystkich gałęzi. Jego celem jest przywrócenie drzewu dostępu do światła i pobudzenie go do tworzenia młodych, owocujących pędów.
Najpierw usuwa się gałęzie:
- suche, chore i uszkodzone - mogą być siedliskiem chorób oraz szkodników;
- krzyżujące się i rosnące do środka korony - ograniczają przewiewność i dostęp światła;
- bardzo stare konary - szczególnie takie, które przestały owocować lub dają słabe plony;
- pionowe "wilki" - jeśli pędy te nadmiernie zagęszczają koronę;
- gałęzie nadmiernie obciążające drzewo - takie, które zaburzają jego pokrój.
Ważne jest zachowanie umiaru. Podczas jednego zabiegu nie powinno się usuwać zbyt dużej części korony. Znacznie bezpieczniej rozłożyć odmładzanie na dwa lub trzy sezony. Dzięki temu drzewo ma czas na regenerację i łatwiej znosi zmiany.
Przy grubszych konarach znaczenie ma także technika cięcia. Najlepiej usuwać je etapami, aby nie doszło do oderwania kory pod ciężarem gałęzi. Duże rany po cięciu warto zabezpieczyć preparatem ogrodniczym przeznaczonym do ochrony ran drzew.

Nawożenie i podlewanie po radykalnym cięciu drzew
Niekiedy samo cięcie to dopiero początek. Po mocnym odmłodzeniu drzewa potrzebują odpowiednich warunków do regeneracji. Szczególnie ważne jest podlewanie oraz rozsądne nawożenie.
Po radykalnym cięciu system korzeniowy nadal pozostaje rozbudowany, ale korona jest znacznie mniejsza. Drzewa zaczyna więc intensywnie wypuszczać nowe pędy i potrzebuje energii do odbudowy. Warto więc zadbać o żyzną glebę oraz regularne nawadnianie, zwłaszcza w pierwszym sezonie po zabiegu.
Trzeba jednak uważać z nawozami azotowymi. Zbyt duża dawka może spowodować nadmierny wzrost młodych pędów kosztem owocowania. Znacznie lepiej sprawdza się umiarkowane nawożenie oraz wzbogacanie gleby kompostem lub dobrze rozłożoną materią organiczną.
Po silnym cięciu drzewo może być bardziej podatne na przemarzanie oraz wrażliwsze na stres związany z suszą. Dlatego przez kolejne sezony warto obserwować jego kondycję i reagować na bieżąco, zamiast oczekiwać natychmiastowych efektów. Po silnym cięciu warto więc zabezpieczyć glebę wokół drzewa warstwą ściółki, np. z kory lub kompostu, która ograniczy utratę wilgoci i ochroni korzenie przed przemarzaniem. W czasie dłuższej suszy stare drzewa dobrze jest podlewać rzadziej, ale obficie, tak aby woda dotarła głęboko do systemu korzeniowego.
W przypadku bardzo zaniedbanych zdjęć, po zabiegu cięcia warto uzbroić się w cierpliwość. Odmładzanie to proces, a nie jednorazowa sprawa. Jeśli jednak zabieg wykonamy prawidłowo, stare jabłonie, grusze czy śliwy potrafią odwdzięczyć się nową energii i jeszcze przez wiele lat dawać smaczne owoce. Jabłonka w ogrodzie moich rodziców to idealny przykład, że warto dawać drzewom owocowym drugie życie.
Źródło: Deccoria.pl












