Spis treści:
- Dziwaczek jalapa — charakterystyka
- Dziwaczek – jak uprawiać
- Dziwaczek jalapa — zastosowanie
- Dziwaczek jalapa — ciekawostki
Dziwaczek jalapa — charakterystyka
Dziwaczek jalapa (Mirabilis jalapa), nazywany również dziwaczkiem peruwiańskim lub dziwaczkiem wielobarwnym, to jednoroczna bylina ogrodowa. Kwiat ten przywędrował do nas aż z Meksyku i bardzo dobrze zadomowił się w naszym kraju. Na świecie istnieje ponad 40 gatunków tej rośliny, lecz najbardziej rozpowszechniony jest właśnie dziwaczek jalapa.
Dziwaczek osiąga wysokość od 70 do 80 cm, ma szeroki i nieco krzewisty pokrój oraz silnie rozgałęzione pędy z liśćmi w kolorze jaskrawej zieleni. Największym atutem dziwaczków są dzwonkowate kwiaty przybierające różnorodną kolorystyką. Występują one w odcieniu żółtym, pomarańczowym, czerwonym, fioletowym i białym. Kwiaty mogą być też dwubarwne, a jedna sadzonka, w przeciwieństwie do większości gatunków, może wytwarzać różnokolorowe kwiaty.
Dziwaczki kwitną zwykle kwitną od lipca aż do pierwszych przymrozków. Pojedyncze kwiaty zwykle otwierają się wieczorem i przekwitają nad ranem. Pewnie też dlatego roślina została nazwana dziwaczką – w przeciwieństwie do większości kwiatów preferuje cień i rozkwita, gdy słońce nie świeci już tak intensywnie. Kwiaty dziwaczków oprócz pięknego wyglądu mają jeszcze jedną ważną cechę. Podczas rozkwitu wydzielają przepiękny słodki zapach, który unosi się z daleka.
Dziwaczek – jak uprawiać
Dziwaczek nie jest trudny w uprawie. Warto jednak poznać jego wymagania, by dostosować do nich stanowisko w ogrodzie oraz pielęgnację.
Dziwaczki najbardziej lubią żyzną i wilgotną glebę o odczynie obojętnym. Najlepiej zasadzić je w miejscu częściowo zacienionym, ciepłym i zacisznym. Na osłoniętym od wiatru i częściowo słonecznym stanowisku będą miały szansę pokazać swój największy potencjał i obficie zakwitną.
Najważniejszą wskazówką pielęgnacyjną jest regularne podlewanie dziwaczków. Należy o tym pamiętać zwłaszcza podczas upalnych letnich dni i starać się nie dopuszczać do przesuszenia podłoża. Chcąc jeszcze bardziej pobudzić roślinę do kwitnienia, warto zasilać ją wieloskładnikowym nawozem do roślin kwitnących.
Niestety dziwaczki nie zimują w naszym klimacie, dlatego jesienią należy wykopać je z ziemi. Karpy następnie przechowujemy w suchym i chłodnym pomieszczeniu aż do wiosny. Można je również umieścić w doniczce z piaskiem lub torfem. Wiosną, gdy minie ryzyko przymrozków, można od nowa posadzić je w gruncie. Podczas sadzenia warto wyłożyć ściółkę na podłożu wokół roślin, co zapobiegnie wyrastaniu chwastów i odparowywaniu wody z ziemi.
Rozmnażanie dziwaczków odbywa się przez nasiona lub podział karp. Nasiona tej rośliny warto wysiać wczesną wiosną np. w marcu do doniczek, a następnie młode sadzonki wysadzić do gruntu w drugiej połowie maja, gdy prawdopodobieństwo przymrozków spada. Warto zachować odstęp około 50 cm pomiędzy sadzonkami, ponieważ kwiaty te często mocno się rozrastają.
Choroby i szkodniki zwykle omijają dziwaczki, więc nie musimy się martwić, że zostaną zaatakowane przez pleśń czy insekty.
Dziwaczek jalapa — zastosowanie
Dziwaczki z powodzeniem można uprawiać na letnich rabatach. Świetnie poradzą sobie pod koronami drzew czy w pobliżu krzewów ozdobnych. Można nimi obsadzać również obwódki rabat. Ze względu na ich piękny zapach, warto umieszczać je w okolicach, w których często przebywamy w ogrodzie, aby delektować się słodką wonią. Dlatego dobrym pomysłem jest obsadzanie dziwaczkami altanek, tarasów czy innych stref w ogrodzie przeznaczonych na wypoczynek.
Warto również zaznaczyć, że dziwaczki można uprawiać nie tylko w gruncie, ale również w donicach na balkonie czy na tarasie. Rośliny uprawiane w pojemnikach wymagają jednak częstszego podlewania, ze względu na ograniczoną bryłę ziemi, która podczas upalnych dni szybko wysycha.
Dziwaczek jalapa — ciekawostki
Niektórzy nazywają dziwaczka "świecącym kwiatem". Skąd wzięło się to określenie i czy naprawdę dziwaczek świeci? Otóż okazuje się, że dziwaczki mają właściwości fluorescencyjne i mogą świecić w nocy, ale pod warunkiem, że naświetlimy je wcześniej światłem UV. Dopiero wtedy kwiaty dziwaczka (szczególnie te żółte) zaczną świecić w nocy.
