Spis treści:
- Dlaczego warto mieć w ogrodzie derenia jadalnego?
- Dojrzewanie i zbiór derenia jadalnego
- Co można zrobić z owoców derenia?
Dlaczego warto mieć w ogrodzie derenia jadalnego?
Dereń jadalny (Cornus mas) to roślina należąca do rodziny dereniowatych. Naturalnie występuje na terenie środkowej i południowo-wschodniej Europy, a także zachodniej Azji. Można ją uprawiać w przydomowym ogrodzie jako małe drzewko lub krzew. Dereń jest łatwy w uprawie i dobrze radzi sobie w trudniejszych warunkach. Zwykle dorasta do około 7 metrów wysokości. Kwitnie bardzo wcześnie, bo już na przełomie lutego i marca.
Jego owoce pojawiają się w sierpniu, ale szczyt plonowania przypada na wrzesień i październik. Wtedy roślina obsypuje się drobnymi, czerwonymi pestkowcami, przypominającymi żurawinę lub jarzębinę. Dereń warto uprawiać w ogrodzie głównie ze względu na właściwości owoców.
Przez lata przeprowadzono wiele badań naukowych nad właściwościami derenia. Pokazały one, że owoce zawierają m.in. związki fenolowe, flawonoidy i antocyjany. Do tego dereń wykazuje wysoką aktywność antyoksydacyjną, zatem ma zdolność neutralizowania wolnych rodników i redukowania związków utleniających. Owoce derenia są również bogatym źródłem witaminy C, otwiera się w nowym oknie.
Okazuje się też, że stopień dojrzałości mocno wpływa na ich skład. Według literatury naukowej najwięcej witaminy C, garbników oraz kwasów elagowego i loganowego zawierają owoce w fazach przejściowych. Natomiast okazy w pełni dojrzałe mają najwięcej antocyjanów, cukrów i kwasu jabłkowego. W związku z tym dereń jadalny można śmiało zaliczyć do wartościowych owoców, które łatwo uprawia się w przydomowym ogródku.
Dojrzewanie i zbiór derenia jadalnego
Uprawa derenia jadalnego nie jest trudna. Roślina preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste z glebą przepuszczalną, żyzną i zasobną w wapń. Najlepiej, jeśli ma odczyn obojętny lub lekko zasadowy. Ponadto wykazuje wysoką odporność na mróz i suszę. W zależności od odmiany dereń jadalny, otwiera się w nowym oknie dojrzewa od końca sierpnia do października. Owoce nabierają koloru stopniowo, nie wszystkie naraz. Aby ich barwa stała się intensywnie czerwona, a skórka nabrała delikatnego połysku, potrzebują więcej czasu na krzewie. Im będą one ciemniejsze, tym lepszy stanie się ich smak.
Dojrzałe owoce derenia jadalnego mają soczysty miąższ, który otacza wrzecionowatą pestkę. W smaku są one dość cierpkie i gorzkie. Dlatego ze zbiorami trzeba poczekać, aż skórka stanie się przezroczysta. Wtedy zawartość cukrów znacznie wzrasta.
Gdy owoce osiągają pełną dojrzałość, często spadają z gałęzi na ziemię i wtedy bardzo łatwo można je zebrać. Alternatywą jest zerwanie ich z drzewa i rozłożenie w domu na płasko, żeby dojrzały. Najszybszym sposobem zbioru derenia jest rozłożenie wokół plandeki i strząsanie owoców. Czynność warto wykonywać kilka razy w sezonie, np. co 3-4 dni, ze względu na stopniowe dojrzewanie owoców.
Co można zrobić z owoców derenia?
Chociaż dereń można jeść na surowo, bezpośrednio z drzewa, znacznie częściej wykonuje się z niego różne przetwory. Zazwyczaj robi się z niego dżemy, syropy, marmolady i kompoty. Nadaje się także na likier i nalewki. Dereń można też wymieszać z innymi owocami, np. gruszkami, otwiera się w nowym oknie, jabłkami lub mirabelkami. Dzięki nim jego cierpki smak staje się łagodniejszy i przełamany słodszymi nutami.
Przygotowując przetwory, należy pamiętać o drylowaniu derenia. Proces bywa pracochłonny i dość trudny. Dlatego przy domowych przetworach zaleca się zagotować owoce w wodzie z cukrem, a następnie przetrzeć je przez drobne sito. Dereń warto także lekko przemrozić, wtedy jego smak się poprawia. Dzięki temu stanowi świetny dodatek do sałatek, przekąsek lub gotowanych potraw.
Źródło: deccoria.pl
