Spis treści:
- Dlaczego warto mieć w ogrodzie derenia jadalnego?
- Dojrzewanie i zbiór derenia jadalnego
- Co można zrobić z owoców derenia?
Dlaczego warto mieć w ogrodzie derenia jadalnego?
Dereń jadalny (Cornus mas) to roślina należąca do rodziny dereniowatych. Naturalnie występuje na terenie środkowej i południowo-wschodniej Europy, a także zachodniej Azji. Można ją uprawiać w przydomowym ogrodzie jako małe drzewko lub krzew. Dereń jest łatwy w uprawie i dobrze radzi sobie w trudniejszych warunkach. Zwykle dorasta do około 7 metrów wysokości. Kwitnie bardzo wcześnie, bo już na przełomie lutego i marca.
Jego owoce pojawiają się w sierpniu, ale szczyt plonowania przypada na wrzesień i październik. Wtedy roślina obsypuje się drobnymi, czerwonymi pestkowcami, przypominającymi żurawinę lub jarzębinę. Dereń warto uprawiać w ogrodzie głównie ze względu na właściwości owoców.
Przez lata przeprowadzono wiele badań naukowych nad właściwościami derenia. Pokazały one, że owoce zawierają m.in. związki fenolowe, flawonoidy i antocyjany. Do tego dereń wykazuje wysoką aktywność antyoksydacyjną, zatem ma zdolność neutralizowania wolnych rodników i redukowania związków utleniających. Owoce derenia są również bogatym źródłem witaminy C.
Okazuje się też, że stopień dojrzałości mocno wpływa na ich skład. Według literatury naukowej najwięcej witaminy C, garbników oraz kwasów elagowego i loganowego zawierają owoce w fazach przejściowych. Natomiast okazy w pełni dojrzałe mają najwięcej antocyjanów, cukrów i kwasu jabłkowego. W związku z tym dereń jadalny można śmiało zaliczyć do wartościowych owoców, które łatwo uprawia się w przydomowym ogródku.
Dojrzewanie i zbiór derenia jadalnego
Uprawa derenia jadalnego nie jest trudna. Roślina preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste z glebą przepuszczalną, żyzną i zasobną w wapń. Najlepiej, jeśli ma odczyn obojętny lub lekko zasadowy. Ponadto wykazuje wysoką odporność na mróz i suszę. W zależności od odmiany dereń jadalny dojrzewa od końca sierpnia do października. Owoce nabierają koloru stopniowo, nie wszystkie naraz. Aby ich barwa stała się intensywnie czerwona, a skórka nabrała delikatnego połysku, potrzebują więcej czasu na krzewie. Im będą one ciemniejsze, tym lepszy stanie się ich smak.
Dojrzałe owoce derenia jadalnego mają soczysty miąższ, który otacza wrzecionowatą pestkę. W smaku są one dość cierpkie i gorzkie. Dlatego ze zbiorami trzeba poczekać, aż skórka stanie się przezroczysta. Wtedy zawartość cukrów znacznie wzrasta.
Gdy owoce osiągają pełną dojrzałość, często spadają z gałęzi na ziemię i wtedy bardzo łatwo można je zebrać. Alternatywą jest zerwanie ich z drzewa i rozłożenie w domu na płasko, żeby dojrzały. Najszybszym sposobem zbioru derenia jest rozłożenie wokół plandeki i strząsanie owoców. Czynność warto wykonywać kilka razy w sezonie, np. co 3-4 dni, ze względu na stopniowe dojrzewanie owoców.
Co można zrobić z owoców derenia?
Chociaż dereń można jeść na surowo, bezpośrednio z drzewa, znacznie częściej wykonuje się z niego różne przetwory. Zazwyczaj robi się z niego dżemy, syropy, marmolady i kompoty. Nadaje się także na likier i nalewki. Dereń można też wymieszać z innymi owocami, np. gruszkami, jabłkami lub mirabelkami. Dzięki nim jego cierpki smak staje się łagodniejszy i przełamany słodszymi nutami.
Przygotowując przetwory, należy pamiętać o drylowaniu derenia. Proces bywa pracochłonny i dość trudny. Dlatego przy domowych przetworach zaleca się zagotować owoce w wodzie z cukrem, a następnie przetrzeć je przez drobne sito. Dereń warto także lekko przemrozić, wtedy jego smak się poprawia. Dzięki temu stanowi świetny dodatek do sałatek, przekąsek lub gotowanych potraw.
Źródło: deccoria.pl
