Spis treści:
- Pielęgnacja czosnku w czerwcu – czas intensywnego wzrostu
- Jak rozpoznać, że czosnek potrzebuje składników odżywczych?
- Czym nawozić czosnek w czerwcu?
Pielęgnacja czosnku w czerwcu – czas intensywnego wzrostu
W czerwcu czosnek (Allium sativum L.), bliski krewniak cebuli i szczypiorku, kieruje energię na tworzenie cebul, które rozpadają się na liczne ząbki, każdy otulony delikatną, biało-fioletową lub różową łuską. W tym czasie odmiany twardołodygowe, czyli m.in. Rocambole, Purple Stripe czy Porcelain, wydają pędy kwiatostanowe, zwane scapes. Jeśli usuniemy je, gdy zaczynają się skręcać, roślina skupić swoje siły na rozwoju cebul. Pędy możemy wykorzystać jako smakowity dodatk do sałatek lub dekoracyjnych aranżacji. Odmiany miękkiełodygowe, takie jak Artichoke czy Silverskin, produkują więcej ząbków i łatwo je zapleść w warkocze. W chłodniejszych klimatach mogą zaskoczyć pojawieniem się pędów kwiatowych.
Aby czosnek mógł rozkwitnąć, potrzebuje dobrze przepuszczalnej gleby, bogatej w substancje organiczne, o pH między 6,0 a 7,0. W ciągu tygodnia gleba powinna być nawodniona na głębokość co najmniej 2,5 cm, zwłaszcza w przypadku gleb piaszczystych, które wymagają częstszego podlewania. Dwa tygodnie przed zbiorem, przypadającym na przełom czerwca i lipca, podlewanie należy wstrzymać, aby zapobiec plamom na łuskach cebul i ograniczyć ryzyko chorób.
Sadź ząbki jesienią, 5–7 cm pod powierzchnią gleby, w podwójnych rzędach oddalonych o 15 cm, z 75 cm odstępami między zagonami. Używaj tylko zdrowych ząbków od renomowanych dostawców, aby zminimalizować ryzyko chorób, często przenoszonych z materiałem siewnym.
Wąskie liście czosnku nie zacieniają podłoża, a to niestety sprzyja bujnemu wzrostowi chwastów. Regularne pielenie co 10–14 dni lub zastosowanie grubej, 6–8 cm warstwy ściółki – słomy bez nasion, rozdrobnionych liści drzew liściastych czy biodegradowalnej folii – skutecznie ogranicza konkurencję.
Dobra rada: Ściółka stabilizuje temperaturę gleby, chroniąc roślinę przed zimowymi mrozami i wiosennym przegrzaniem, a dodatkowo pomaga zachować wilgoć. Podczas pielenia zachowaj ostrożność, aby nie uszkodzić cebul, ponieważ mogłoby to narazić czosnek na infekcje.
Jak rozpoznać, że czosnek potrzebuje składników odżywczych?
Czosnek, jako roślina o wysokich wymaganiach pokarmowych, szybko ujawnia braki w dostępie do niezbędnych składników. Najwyraźniejszym sygnałem niedoboru azotu jest żółknięcie końcówek dolnych liści - wówczas roślina „pożycza” składniki ze starszych liści, aby wspierać nowy wzrost. Niedobory obejmują jednak także inne pierwiastki, a ich symptomy bywają subtelne lub mylące:
- azot: liście przybierają żółtozieloną barwę, stają się sztywne i zaczynają się zwijać, a roślina karłowacieje. W okresie dojrzałości tkanka nad cebulami mięknie, pogarszając jakość plonu;
- fosfor: wzrost rośliny spowalnia, liście stają się jasnozielone, a dojrzewanie jest opóźnione. Cebule mają mniej suchych łusek, przez co są mniej trwałe;
- potas: końcówki liści ulegają oparzeniom, starsze liście żółkną i obumierają, podczas gdy nowe pozostają ciemnozielone;
- siarka: roślina zaczyna równomiernie żółknąć – dotyczy to zarówno starych, jak i młodych liści. To oznaka niedoboru chlorofilu, który prowadzi do bladości i osłabienia rośliny;
- mangan: liście stają się jasne, zwijają się, a na ich końcówkach widoczne są oparzenia. Rozwój cebul jest opóźniony, a ich szyjki stają się grubsze;
- cynk: wzrost jest ograniczony, młodsze liście żółkną, a na dojrzałych pojawiają się wgłębienia i nekroza międzynerwowa;
- żelazo: młode liście całkowicie żółkną, wykazując chlorozę międzynerwową, a cała roślina wygląda na wyblakłą.
Te objawy to wołanie czosnku o pomoc. Aby precyzyjnie określić, czego mu brakuje, przeprowadź test gleby. Objawy niedoborów mogą przypominać skutki ataku cebulówki, która powoduje żółknięcie i więdnięcie liści lub skośnika ostrołuskowego, przenoszącego chorobę żółtaczkę astra, objawiającą się przedwczesnym zamieraniem liści i nieprzyjemnym zapachem cebul. Małe brązowe blizny na ząbkach mogą wskazywać na żerowanie roztoczy cebulowych – wtedy zmiana stanowiska co cztery lata i staranne suszenie cebul przed przechowywaniem są niezbędne.
Czym nawozić czosnek w czerwcu?
W czerwcu czosnek potrzebuje solidnego wsparcia, aby wydać dorodne cebule. Skuteczne nawożenie opiera się na trzech filarach: nawozach organicznych, mineralnych i dolistnych, dostosowanych do wyników testu gleby i potrzeb rośliny. Oto, jak podejść do tego zadania:
1. Nawozy organiczne
Dobrze rozłożony obornik lub kompost to podstawa zdrowej gleby, dostarczająca azotu, fosforu i mikroelementów, takich jak mangan czy cynk. Jesienią, przed sadzeniem (najlepiej tydzień lub dwa po pierwszych przymrozkach), wzbogać glebę dojrzałym kompostem, mączką z lucerny lub granulowanym kurzym obornikiem. W czerwcu warstwa kompostu wokół roślin działa jak ściółka, zatrzymując wilgoć i ograniczając chwasty. Rozdrobnione liście drzew liściastych (3–6 cm) bogate w składniki odżywcze, wspierają glebę przez cały sezon, poprawiając jej strukturę.
2. Nawozy mineralne
Gdy gleba wymaga szybkiego zastrzyku składników, nawozy mineralne (10-10-10), dostarczają azotu, fosforu i potasu w zrównoważonych proporcjach. Nadmiar fosforu może jednak prowadzić do zanieczyszczenia wód i nadprodukcji glonów, dlatego przy wysokim poziomie fosforu w glebie wybierz nawozy o niskiej jego zawartości (np. 32-3-10, 27-3-3) lub bez fosforu (30-0-10, 24-0-15).
Stosuj je co 2–3 tygodnie, gdy pędy osiągną 15 cm, ale zakończ nawożenie przed pojawieniem się pędów kwiatostanowych. Przed sadzeniem można dodać mocznik, aby zwiększyć dostępność azotu, szczególnie jeśli jesienny kompost był niewystarczający.
3. Nawożenie dolistne
Opryskiwanie liści emulsją rybną z wodorostami (ok. 30 ml na 4 l wody) lub herbatą kompostową, dostarcza składniki bezpośrednio do rośliny, wspierając intensywny wzrost. Aplikuj co 10–14 dni, szczególnie w maju i czerwcu. Przy specyficznych niedoborach skuteczne są: 1 proc. roztwór mocznika lub 2 proc. DAP na azot, 1 proc. K2SO4 na potas oraz 0,5 proc. ZnSO4 na cynk, aplikowane dwukrotnie w odstępach tygodniowych. To szybki sposób na poprawę kondycji rośliny, zwłaszcza gdy objawy niedoborów są wyraźne.
Jeśli w połowie czerwca pojawią się pędy kwiatostanowe, nawożenie należy zakończyć. Nadmiar składników, szczególnie azotu, opóźnia dojrzewanie cebul, utrudnia ich suszenie i skraca czas przechowywania. Skup się wtedy na przygotowaniu do zbioru, który następuje między końcem czerwca a końcem lipca, w zależności od odmiany i klimatu.
Zbiór rozpocznij, gdy dolne liście brązowieją, a połowa lub nieco więcej górnych liści pozostaje zielona. Alternatywnie, przetnij kilka cebul – jeśli ząbki wypełniają łuski, czosnek jest gotowy. Po zbiorze susz rośliny przez 3–4 tygodnie w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, a następnie przytnij pędy do 1–2 cm nad cebulą i obetnij korzenie blisko podstawy. Największe ząbki zachowaj na kolejny sezon sadzenia.
Źródła: deccoria.pl
