Jak wyhodować cedr z orzecha? To łatwe zadanie

W naturalnych warunkach cedry są silnie rozbudowanymi drzewami o grubym pniu. Maksymalna wysokość tych iglastych okazów niejednokrotnie dochodzi nawet do 30-40 metrów. Decydując się na tego rodzaju drzewo w swoim ogrodzie, należy liczyć się z tym, że może osiągnąć znaczne rozmiary - na co nie zawsze jest miejsce na działce. Zaleca się zatem cedry głównie do ogrodów o dużej powierzchni, gdzie będą miały one odpowiednie warunki do wzrostu.

Cedr wybierany jest przez ogrodników z wielu powodów. Przede wszystkim jest to idealne drzewo ozdobne, które zachwyca nie tylko latem, ale również i zimą. W czasie zimowym cedry wyróżniają się na tle innych drzew mocnym i zielonym kolorem, który w połączeniu ze śniegiem daje wspaniałe efekty wizualne. Warto jednak wiedzieć, że odpowiednio zebrane i przygotowane orzeszki piniowe z cedru, mogą posłużyć także do przygotowania oleju cedrowego, który ma potwierdzone właściwości lecznicze. Zebrane, oczyszczone i odpowiednio przygotowane igły cedru to z kolei idealna podstawa do przygotowania domowych nalewek. Cedr w ogrodzie więc nie tylko ładnie wygląda, ale zapewnia wiele dodatkowych korzyści.

Wyróżnia się kilka najpopularniejszych gatunków cedru, które są chętnie hodowane w ogrodach. Jednym z nich bez wątpienia jest cedr atlaski, czyli Cedrus atlantica. Drzewo to w polskich warunkach może osiągać od 25 do nawet 30 metrów wysokości, a charakteryzuje go przede wszystkim bardzo rozłożysty pokrój. Igły mają kolor niebieskozielony. Jedną z najciekawszych odmian tego gatunku cedru jest Aurea, której końcówki igieł przybierają kolor złotawy. Najbardziej rozłożystym rodzajem cedru atlaskiego jest natomiast Glauca Pendula. Drzewo to nie osiąga pokaźnej wysokości, zaledwie 12 metrów, jednak tym, co je wyróżnia są pędy pokryte szaro-zielonymi igłami. Niezwykle ceniona jest również odmiana Saphir Nymphe. Rośnie niezwykle wolno, co oznacza w praktyce, że po trzydziestu latach hodowli osiąga zaledwie 1,5 metra wysokości. 

W przydomowych ogrodach można spotkać cedr himalajski. Zazwyczaj osiąga od 20 do 25 metrów wysokości, chociaż w naturalnym środowisku jest dwukrotnie większy. Jego igły są bardzo długie i miękkie - mogą osiągać długość nawet do 5 centymetrów. Feelin Blue to odmiana cechująca się niebieskimi igłami, jak wskazuje na to jej nazwa. Odmiana Karl Fuchs polecana jest natomiast do niewielkich ogrodów, głównie ze względu na wolny tryb wzrostu. Po około 15 latach osiąga maksymalnie 5 metrów wysokości.

Cedr libański to kolejny popularny gatunek wybierany w kraju. Charakteryzuje się podobnie jak cedr himalajski miękkimi igłami, jednak ich długość to maksymalnie około 3 centymetrów. Popularną odmianą tego gatunku jest Fastigata, która sprawdzi się w każdym ogrodzie — głównie ze względu na niewielką wysokość, jest to maksymalnie 10 metrów. Nie należy również pomijać bardzo popularnej odmiany karłowatej, a dokładnie Hedgehog, która ma zaledwie 50 centymetrów wysokości, jednak charakteryzuje się bardzo długimi igłami. 

Chcąc wyhodować samodzielnie cedr należy wybrać odpowiednie do tego celu orzechy. Te dostępne w sklepach spożywczych np. ze zdrową żywnością nie nadają się do hodowania drzewa — najczęściej były wcześniej poddawane obróbce termicznej, dlatego nie mają możliwości kiełkowania. Jedynym rozwiązaniem pozwalającym na samodzielne wyhodowanie cedru będzie kupno orzechów w sklepie ogrodniczym, wysyłkowym lub pozyskanie ich bezpośrednio z drzewa a dokładnie z jego szyszki. Wybierając drugą możliwość, warto dokładnie oglądnąć szyszkę — czy nie ma ona np. widocznych śladów pleśni. 

Jak przygotować się do wyhodowania cedru z orzecha?

• Szyszkę należy opłukać ciepłą wodą, co pomoże w pozyskaniu orzechów; można wykorzystać szczoteczkę do zębów, aby ułatwić zdejmowanie pozostałości żywicy.
• Oczyszczone orzechy należy umieścić w zimnej wodzie o temperaturze 0°C i trzymać je tak przez około 3 dni. Spowoduje to ich rozwarstwienie. Jeżeli nasiona wypłynęły na powierzchnię, oznacza to, że zasadzone nie dadzą upragnionego efektu kiełkowania. Należy wybrać wyłącznie te, które po trzech dnia opadają na dno. 
• Po trzech dniach kąpieli wodnej, nasiona należy wyjąć i umieścić je w mieszance torfu, ziemi leśnej oraz piasku. Całość można umieścić w doniczce z dziurą w dnie oraz odpowiednio zwilżyć. Naczynie należy umieścić w stosunkowo chłodnym otoczeniu, najlepiej w temperaturze około 4°C i pozostawić na czas od 3 do 6 miesięcy. Co kilka tygodni należy jednak pamiętać o zwilżeniu podłoża wodą.
• Po okresie 3-6 miesięcy można przystąpić do przesadzania nasion cedru. W tym celu najlepiej jest zastosować ziemię leśną. W przypadku jej braku można posłużyć się gotowymi mieszankami dla drzew i roślin leśnych. Cedr należy umieścić w doniczce o pojemności około 300 gramów. Nasiona umieszcza się na głębokości około 2 centymetrów, a górną część ziemi można dodatkowo posypać igłami oraz trocinami. Ochroni to nasiona przed zbyt wysoką temperaturą oraz mocnym słońcem. Doniczkę należy umieścić w zacienionym miejscu, gdzie panuje temperatura od 18 do 20°C. Ziemię należy okresowo nawilżać, jednak nie należy doprowadzać do zbyt intensywnej wilgotności. 
• W doniczkach warto umieszczać jak najwięcej nasion, gdyż zaledwie około 10% z nich wykiełkuje. Pierwsze kiełkowanie nasion można zaobserwować po 2-3 miesiącach. Przez pierwsze pięć lat cedr rośnie bardzo wolno. Po pięciu latach w doniczce może osiągnąć do około 15-20 centymetrów. Po sześciu latach można zacząć przesadzanie z doniczek do docelowego miejsca w ogrodzie.
• Wybierając miejsce sadzenia należy pamiętać, że cedr lubi gleby skaliste oraz gliniaste. W miejscu sadzenia warto więc wymieszać podłoże z wcześniej przywiezionym piaskiem oraz żwirem.

Wyhodowanie cedru z orzecha wbrew pozorom nie jest łatwym zadaniem, ponieważ potrzeba do tego czasu. Dlatego też warto poświęcić mu odpowiednio dużo uwagi, kiedy zostanie przesadzony w docelowe miejsce. Jeżeli ma stanowić prawdziwą ozdobę ogrodu konieczne jest jego odpowiednie formowanie. Pomimo tego, że jest to drzewo odporne na mrozy, młode okazy warto odpowiednio zabezpieczać przed nadejściem pierwszych przymrozków. W ten sposób można uchronić je przed niską temperaturą. Po kilku latach na wybranym stanowisku można stopniowo odchodzić od ochrony drzewka. Starsze okazy znacznie lepiej znoszą zimno, dlatego po kilku czy kilkunastu latach radzą sobie bez pomocy człowieka.

Hodowanie cedru od orzecha do pierwszego kiełkowania i przesadzenia do ogrodu zajmuje kilka lat. Do tego nie ma wcale pewności, że wszystkie z wysadzonych orzechów wykiełkują. Jest to przede wszystkim zajęcie dla cierpliwych i doświadczonych ogrodników, którzy umieją się obchodzić z delikatnymi wymaganiami, jakie początkowo ma cedr.