Spis treści:
- Pigwa – charakterystyka
- Pigwa – odmiany
- Pigwa – uprawa
- Pigwa – właściwości zdrowotne
- Kiedy najlepiej zbierać pigwę?
- Co można zrobić z pigwy?
Pigwa – charakterystyka
Pigwa to krzew lub niewielkie drzewo z rodziny różowatych. Mimo że pochodzi z terenów Azji Zachodniej, obecnie można spotkać ją także w innych regionach świata, w tym w Polsce. W naszych warunkach klimatycznych osiąga wysokość około 3-4 metrów.
Ogromnym walorem dekoracyjnym pigwy są kwiaty, a późnym latem oraz jesienią, na jej krzewach pojawiają się piękne, żółte owoce. Po zerwaniu, zanim zaczniemy przygotowywać z nich pyszne przetwory, powinny kilka dni poleżeć na parapecie. Ponadto krzewy pigwy doskonale sprawdzają się jako formy żywopłotowe.
Co ciekawe, owoce pigwy (Cydonia oblonga Mill) często bywają mylone z owocami pigwowca japońskiego (Chaenomeles Lindl.) Po czym je rozróżnić? Pigwowce są mniejsze, znacznie twardsze i kwaśniejsze w smaku, ich skórka jest gładka w dotyku. Pigwa natomiast bardzo intensywnie pachnie, kształtem przypomina gruszkę, a jej powierzchnia jest lekko lepka. Oba znajdują świetne zastosowanie w kuchni, należy jednak pamiętać, by do przetworów z pigwowca dodawać więcej cukru.
Pigwa – odmiany
Istnieje kilka odmian pigwy, które różnią się nie tylko wyglądem, lecz także sposobem uprawy. Oto niektóre z nich:
- pigwa wielkoowocowa Bereczki – odmiana o podłużnych i jajowatych owocach, które nieco przypominają gruszki. Są duże, średnio soczyste i słodko-kwaskowate;
- pigwa wielkoowocowa Champion – posiada duże, gruszkowate owoce, pokryte cytrynowożółtą lub złotą skórą. Miąższ jest natomiast jasny i średniosoczysty, ale ma wyraźny, przyjemny zapach;
- pigwa wielkoowocowa Konstantynopol – odmiana wywodzi się z Turcji, jej owoce mają bardzo pofałdowaną powierzchnię i kształtem przypominają jabłka. Miąższ jest kwaskowato-słodki i średnio soczysty;
- pigwa wielkoowocowa Portugalia – jej średniej wielkości owoce przypominają wydłużone gruszki. Wyróżnia je cierpki posmak;
- pigwa wielkoowocowa Lescovar – odmiana charakteryzuje się dużymi owocami przypominającymi jabłka. Mają mocno pofałdowaną powierzchnię, a ich miąższ jest soczysty i kwaskowaty;
- pigwa wielkoowocowa Vranja – posiada największe spośród wszystkich odmian owoce o gruszkowatym kształcie. Miąższ jest miękki i stosunkowo słodki;
- pigwa wielkoowocowa z Mołdawii – ma duże owoce o kulistym kształcie ze skórką pokrytą białawym omszeniem. Miąższ jest natomiast zwarty i kruchy.
Pigwa – uprawa
Pigwa jest rośliną dość wymagającą. Aby dobrze plonowała i wytwarzała duże owoce, należy zapewnić jej odpowiednie warunki.
- Stanowisko
Pigwa wymaga stanowiska ciepłego, słonecznego oraz osłoniętego od wiatru, gdzie nie będzie zagrażać jej przemarznięcie.
- Podłoże
Aby zapewnić roślinie odpowiednie warunki do wzrostu i prawidłowego, zdrowego owocowania, powinniśmy zadbać, aby jej podłoże było żyzne i próchnicze. Gleba powinna mieć lekko kwaśny odczyn. To sprawia, że pigwa najczęściej rośnie w lasach oraz na górskich zboczach. Ze względu na to, że roślina ma bardzo krótki i płytko osadzony system korzeniowy, łatwy dostęp do wody gruntowej jest niezbędny.
- Sadzenie
Najlepszą porą na sadzenie pigwy jest wiosna. Warto jednak pamiętać, że konary drzewka rozrastają się dość szybko, dlatego należy je sadzić w rzędzie w odstępach około 60 cm. Poza tym roślinę warto prowadzić przy paliku, który ją ustabilizuje, ponieważ jej system korzeniowy nie jest dobrze rozbudowany.
- Przycinanie
Przycinanie pigwy jest bardzo ważnym zabiegiem, który powoduje pojawienie się wielu gałązek z pąkiem kwiatostanowym. W pierwszych latach po posadzeniu rośliny formuje się w ten sposób koronę, natomiast w kolejnych latach przycinanie służy usuwaniu chorych i zeschniętych gałęzi. Zabieg ten należy wykonywać wiosną.
- Podlewanie i nawożenie
Pigwa powinna być podlana 4-5 raz w sezonie (przed rozwojem kwiatów, podczas kwitnienia, kiedy zaczną rosnąć nowe pędy oraz w czasie rozwoju owoców), natomiast młode sadzonki wymagają częstszego nawadniania. Roślina w zasadzie nie wymaga intensywnego corocznego nawożenia. Pigwa preferuje nawozy potasowe i fosforowe, które zaleca się stosować średnio co dwa lata. Należy jednak unikać zbyt obfitych dawek azotu, który opóźnia owocowanie.
- Choroby i szkodniki
Pigwa jest podatna na te same choroby i szkodniki, jak w przypadku gruszy. Szczególnie wrażliwa jest na bakteryjną zarazę ogniową, która prowadzi do zamierania liści, a czasem nawet całej rośliny. W tym przypadku zainfekowane pędy powinny zostać wycięte do ok. 15 cm poniżej miejsca infekcji. Ponadto pigwę może też porażać mączniak, monilioza czy brunatna plamistość liści.
Pigwa – właściwości zdrowotne
Preparaty sporządzone na bazie pigwy, wykazują działanie: kojące, odmładzające, powlekające oraz rozmiękczające. Stosuje się je również w postaci naparów podczas stanów zapalnych jamy ustnej, gardła i żołądka jak również stanów zapalnych spojówek, odmrożeń, hemoroidów i zajadów. Pigwa wzmacnia odporność organizmu i regeneruje wątrobę. Spożywanie maceratu wykonanego na bazie nasion owoców niweluje przykre dolegliwości związane z ze zgagą i refluksem. W stanie surowym owoce obfitują w pektyny, które wykazują działanie przeciwnowotworowe.
- Pigwa niezastąpiona na grypę
W okresie jesienno-zimowym warto naturalnie wesprzeć organizm w walce z panoszącymi się grypą i przeziębieniem. Pigwa obfituje w minerały takie jak wapń, potas, fosfor, magnez, a także witaminy C oraz te z grupy B, które wzmacniają i poprawiają funkcjonowanie układu odpornościowego. Kiedy męczy nas suchy kaszel lub doskwierają objawy przeziębienia, ulgę przyniesie picie soku z pigwy.
Przygotowanie soku z pigwy:
Z owoców wydrążamy gniazdo nasienne, następnie kroimy je na paski (owoców nie obieramy ze skórki). Umieszczamy je w słoiku, zasypujemy cukrem, w proporcji 1:1 i czekamy, dopóki nie puści się sok.
- Sposób na niestrawości
Napary z nasion pigwy łagodzą niestrawności, pobudzają trawienie oraz poprawiają przemianę materii. Aby zaparzyć taką herbatkę, należy zalać ziarenka wrzątkiem i pozostawić pod przykryciem na ok. 10 minut.
- Pigwa na poprawę urody
Co ciekawe, z nasion pigwy można przygotować żel nawilżający i hamujący proces starzenia się skóry. Przepis jest niezwykle prosty, wystarczy zmielić pestki w młynku do kawy i zmieszać je z zagotowaną wodą destylowaną, w proporcji 1:2 (jedna część zmielonych nasion na 2 części wody).
Kiedy najlepiej zbierać pigwę?
Pigwę zbiera się z reguły w pierwszej połowie października. Z kolei doświadczeni ogrodnicy twierdzą, że najlepiej zrobić to pierwszych przymrozkach, gdyż lekko przemarznięte owoce tracą cierpki smak i stają się delikatniejsze. Gotowe do zbiorów pigwy są złociste, niekiedy z niewielkimi, czerwonymi kropeczkami. Jeżeli ich nie zbierzemy, pozostaną na pędach przez całą zimę.
Co można zrobić z pigwy?
Pigwę uprawia się ze względu na jej owoce, które posiadają oryginalny smak. Chociaż nie nadają się do bezpośredniego spożycia (bo są twarde, cierpkie i kwaśne), jednak przetwory z niej należą do jednych z najsmaczniejszych. Konfitura z pigwy stanowi świetny dodatek do herbaty. Zamiast klasycznego dżemu śliwkowego lub truskawkowego, można pokusić się o przygotowanie dżemu z pigwy, który z pewnością będzie stanowić miłe urozmaicenie codziennych posiłków. Poza tym pigwa jest chętnie wykorzystywana do produkcji alkoholi smakowych, m.in. nalewki, którą można pić samodzielnie lub stosować jako dodatek do herbaty.
Reasumując, pigwa to nietypowy owoc, który nie nadaje się do spożycia na surowo, natomiast doskonale sprawdza się w domowych przetworach. Jest nie tylko ucztą dla podniebienia, ale też produktem o bardzo cennych właściwościach zdrowotnych.
źródło: deccoria.pl
Artykuł zaktualizowany. Po raz pierwszy ukazał się 21.09.2022 roku.
