Z artykulu dowiesz się:
- Jakie tuje wybrać
- Kiedy sadzić tuje
- Jak sadzić tuje
- Jak zabezpieczyć nowo posadzone tuje
- Jak sadzić iglaki na tarasie
- Jak rozmnażać tuje
Gatunki i odmiany tuj najczęściej wybierane do ogrodów
Tuja (thuja), inaczej nazywana jako żywotnik, należy do roślin iglastych z rodziny cyprysowatych. Tuje dzielą się na pięć gatunków, które występują naturalnie w Azji i Ameryce Północnej. W naszym kraju uprawiane są głównie trzy rodzaje tych roślin, tj.:
Żywotnik zachodni - Thuja occidentalis
Najczęściej wykorzystywany przy nasadzeniach żywopłotowych. Osiaga do 20 m wysokości. Charakteryzuje się stożkowatą koroną, osiągającą nawet do kilku metrów szerokości. W ramach tego gatunku można wyróżnić kilka najpopularniejszych odmian:
- Brabant - rośnie najszybciej, bo aż 20-30 cm na rok, jest zielona, odporna na mróz, można ją przycinać o każdej porze roku, idealna na żywopłot, jej łuski brązowieją w zimowym,
- Szmaragd - rośnie do 20 cm na rok, ma szmaragdowo-zielony kolor i stożkowaty kształt, nie brązowieje w czasie zimy, również nadaje się na żywopłoty,
- Aurescens - ma żółte wybarwienie, nadaje się do cięcia, tworzy piękne i zwarte żywopłoty, najlepiej sprawdzi się w nasłonecznionym miejscu,
- Danika - to nisko rosnąca tuja kulista, która osiąga wysokość do 50 cm, rośnie bardzo powoli i osiąga niewielkie wymiary, jest wyjątkowo odporna na niskie temperatur.
Żywotnik olbrzymi - Thuja plicata
Ten gatunek tui charakteryzuje się większymi wymaganiami, jeśli chodzi o podłoże i wilgotność gleby. Rośnie w sposób rozłożysty, posiada ciemnozielone łuski, które nie ciemnieją na zimę i są wyjątkowo eleganckie. Tuje te są jednak dużo bardziej wrażliwe na mrozy, dlatego zaleca się, aby sadzić je w miejscach osłoniętych. Należące do tego gatunku tuje również nadają się na żywopłot, jednak warto wziąć pod uwagę, że ich budowa nie jest tak zwarta, jak w przypadku żywotników zachodnich. Natomiast ich niewątpliwym atutem jest szybki wzrost. Tuje te mogą urosnąć nawet do 40 cm w ciągu roku.
Polecane o dmiany:
- Kórnik,
- Zebrina,
- Atrovirens.
Żywotnik wschodni - Thuja orientalis
Ostatni z omawianych gatunków tui należy do najbardziej wymagających i delikatnych odmian, a przez to jest najmniej popularny w naszym kraju. Krzewy te przypominają stożek rozgałęziający się od samej ziemi. Ich barwa najczęściej przybiera kolor soczystej zieleni, natomiast w okresie jesiennym zmienia ubarwienie na brązowe. Najważniejszym aspektem, który należy wymienić omawiając ten rodzaj tui, jest niska mrozoodporność. Rośliny te bardzo źle znoszą niskie temperatury, dlatego najlepiej sadzić je w miejscach nasłonecznionych, osłoniętych od wiatru. Drzewka z tego gatunku mogą przyrastać w granicach 10 cm rocznie.
Polecane o dmiany:
- Aurea Nana,
- Morgan,
- Sieboldii.
Pozostałe gatunki to: żywotnik koreański i żywotnik japoński.
Tuje różnią się od siebie przeznaczeniem oraz wyglądem. Niektóre odmiany tych roślin rosną dużo szybciej niż pozostałe, dlatego idealnie nadają się na żywopłoty w nowo zakładanych ogrodach. Inne z kolei można z łatwością formować, tworząc z nich eleganckie kule czy inne kształty w zależności od upodobań.
Przeczytaj również: Jak szybko rośnie tuja szmaragdowa? Sadzenie, pielęgnacja, przycinanie
Kiedy sadzić tuje wiosną czy jesienią?
Wiosną, gdy przyroda budzi się do życia, ruszają prace w przydomowych ogrodach. Również wtedy sadzi się większość nowych drzew i krzewów. Nie jest to jednak jedyna pora roku, na nowe nasadzenia. Równie dobą porą do sadzenia roślin jest jesień. Dotyczy to także iglaków. Z czego to wynika?
- Sadzenie iglaków jesienią
Rośliny iglaste mogą być sadzone w ogrodzie nawet do późnej jesieni. Jest to możliwe, dopóki ziemia nie zostanie skuta mrozem. Sadzenie iglaków jesienią ma wiele zalet. Po pierwsze roślina spokojnie zdąży ukorzenić się, nim nadejdzie zima. Po drugie na wiosnę nie będzie traciła już energii na ukorzenianie się, tylko całe pokłady sił przeznaczy na intensywny wzrost części nadziemnej.
- Jak przygotować się do sadzenia iglaków wiosną?
Wiosną sytuacja przedstawia się nieco inaczej. Po posadzeniu roślina całą życiową energię przeznacza na ukorzenienie się. Nie jest w stanie wykorzystać tyle samo sił na wzrost czy obfite kwitnienie. W efekcie najpewniej przyjmie się w ogrodzie, ale w pierwszym roku może nie rosnąć zbyt intensywnie.
Odpowiedź na pytanie: kiedy sadzić iglaki zdaje się potwierdzać także stare porzekadło, często przytaczane przez doświadczonych ogrodników, które brzmi „jesienią każesz rosnąć, wiosną prosisz, by rosło”. Ma ono duże odbicie w rzeczywistości.
Żywotniki, które zakupiliśmy z bryłą ziemi, możemy sadzić na wiosnę lub wczesną jesienią, aż do października. Rośliny, które nabyliśmy w pojemnikach możemy sadzić przez cały sezon, tj. od wiosny do jesieni.
Jak sadzić tuje?
Jeśli już zdecydowaliśmy, jaki rodzaj tui jest najbardziej odpowiedni do naszego ogrodu, pozostaje nam dowiedzieć się, w jaki sposób zasadzić te rośliny.
- Przygotowanie
Przed posadzeniem tuje w doniczce zanurz w wiadrze z wodą i trzymaj 10 minut, aby bryła korzeniowa odpowiednio namokła.
- Stanowisko
W miarę możliwości tuje najlepiej sadzić w miejscach nasłonecznionych lub lekko zacienionych.
- Podłoże
Tuje nie mają dużych wymagań pod względem gleby, natomiast lepiej unikać sadzenia w miejscach o podłożu gliniastym, w którym zalega woda lub wyjątkowo piaszczystym. Żywotniki zachodnie powinniśmy sadzić na glebach piaszczysto - gliniastych oraz wapiennych. Jest to grupa tui bardzo dobrze znoszących cięcie. Żywotniki wschodnie i olbrzymie, zdecydowanie wolą stanowiska lekko kwaśne aż do alkalicznych. Wymagają większej opieki, ponieważ są bardzo wrażliwe na upały i towarzyszącą im suszę.
- Odpowiedni dołek
Dół pod krzewem był co najmniej dwa razy większy od bryły korzeniowej. W przypadku kiedy mamy do czynienia z glebą gliniastą, usuwamy połowę ziemi a resztę mieszamy z ziemią kompostową lub korą. Rośliny, które mają zachowaną bryłę ziemi, możemy sadzić razem z jutą, która owija bryłę korzeniową.
- Odległość między tujami
Otóż kwestia ta zależy od tego czy chcemy, aby tuje tworzyły zwarty żywopłot, czy pojedyncze elementy dekoracyjne.
- W przypadku żywopłotów należy zachować odstęp około 50 cm pomiędzy poszczególnymi krzewami.
- Jeżeli chcemy sadzić tuje pojedynczo, to wystarczy zachowanie około 1-3 m odległości od innych roślin.
- Sadząc tuje wzdłuż ogrodzenia pamiętajmy o odstępie około 50 cm od płotu. Dzięki temu krzew nawet po rozrośnięciu pozostanie w granicach działki.
Kolejną ważną rzeczą, o której nie można zapomnieć, jest usunięcie trawy rosnącej w miejscu, gdzie chcemy posadzić tuje. Najlepiej wytyczyć sobie okręg o średnicy około 50 cm i w jego środku zasadzić drzewko. Po zasadzeniu rośliny ziemię, z której wcześniej usunęliśmy trawę warto wysypać korą sosnową. Zapobiegnie to wyrastaniu chwastów oraz odparowywaniu wody z podłoża. Przez kilka następnych tygodni po posadzeniu drzewek należy je regularnie podlewać. Wskazane jest także zastosowanie nawozu do iglaków.
Jak zabezpieczyć nowo posadzone tuje?
- Ściółkowanie
Cennym zabiegiem jest ściółkowanie rośliny. Ogranicza to rozwój chwastów oraz utrzymuje odpowiednią wilgotność podłoża. W tym celu rozkładamy wokół drzewka kilkucentymetrową warstwę zrębków drewnianych lub zmielonej kory ozdobnej.
- Podlewanie
Podczas lata, pamiętajmy o systematycznym, najlepiej cotygodniowym podlewaniu. Nie zapomnijmy również o podlaniu żywotników jesienią. Zwiększymy w ten sposób zapas wody w roślinie na okres zimowy.
- Nawożenie
Tuje warto jest również nawozić. Pierwsze nawożenie powinno się odbyć z początkiem maja, w rok po posadzeniu rośliny. Następne na początku lipca. Najlepiej zastosować w tym celu wieloskładnikowy nawóz uniwersalny np. Azofoskę (15-30 g/m2 powierzchni żywopłotu) lub nawóz do roślin iglastych.
Przeczytaj również: Bujny i gęsty żywopłot. Harmonogram przycinania tui
Iglaki na tarasie
Iglaki dobrze czują się także, rosnąc w donicach na tarasie lub balkonie. Wybierając odmianę, należy kierować się tym, by była ona wolnorosnąca i nie osiągała zbyt dużych rozmiarów. Zabiegi pielęgnacyjne wyglądają podobnie jak w przypadku iglaków rosnących w ogrodzie.
Jak sadzić tuje w donicach? Na dnie donicy wysypujemy warstwę drenażu najlepiej w postaci keramzytu. Donicę wypełniamy gotową ziemią przeznaczoną dla iglaków (odczyn kwaśny). Wykopujemy zagłębienie, w które wkopujemy roślinę. Podlewamy. Ziemię wokół drzewka lub krzewu obsypujemy korą.
Rośliny iglaste rosnące w donicach należy przesadzać do większych pojemników co 2–3 lata. Gdy nie będzie takiej możliwości, najlepiej przenieść roślinę do ogrodu. Jak już wspomniano, sadzenie iglaków najlepiej przeprowadzić jesienią.
Jak rozmnażać tuje?
Rozmnażanie żywotników jest zabiegiem bardzo łatwym. Zanim jednak wysadzimy nowe, samodzielnie wyhodowane drzewko do gruntu, może upłynąć nawet do kilku lat.
- Sadzonkowanie rozpoczynamy w okresie wiosennym (marzec - kwiecień), ewentualnie jesienią (wrzesień - październik).
- Pobieramy około dziesięciocentymetrowe sadzonki, które powinny zawierać piętkę, czyli kawałek drewienka z pędu od którego ją oderwaliśmy.
- Sadzonkujemy w podłożu przygotowanym z mieszanki torfu i piasku (proporcje mieszanki 1:1).
- Pamiętajmy, że lepiej ukorzeniają się pędy niezdrewniałe.
Precztaj również: Jak rozmnożyć tuje? Przygotowanie własnych sadzonek
Przycinanie tui krok po kroku
Najbardziej popularną tują w polskich ogrodach, jest żywotnik zachodni Smaragd. Powszechnie nazywany tują szmaragdową lub tują szmaragd. Jak ją poprawnie przycinać?
Przycinanie tui jest bardzo ważnym elementem uprawy. Skrócenie pędów zbyt mocno lub w nieodpowiednim momencie może doprowadzić do całkowitego zniszczenia rośliny.
- Pierwsze cięcie. Wykonuje się je, kiedy tui nie zagrażają już przymrozki. Najlepiej zrobić to w drugiej połowie marca lub na początku kwietnia. Ważne jest, żeby pierwszy raz przyciąć tuję przed rozpoczęciem okresu wegetacji. Jeżeli chcemy, żeby tuja pięknie się rozrosła, powinniśmy skrócić jej czubek oraz boczne pędy o ok. połowę długości. Jednocześnie pozbądźmy się uschniętych i uszkodzonych gałązek.
- Drugie cięcie. Wykonuje się je mniej więcej w czerwcu. Kiedy młode pędy osiągną kilkanaście centymetrów. Powinniśmy je skrócić tym razem o 2/3 długości.
- Trzecie - ostatnie cięcie. Wypada pod koniec lipca, najpóźniej w połowie sierpnia. Nie powinniśmy ciąć krzewów po tym terminie, ponieważ rany mogą się nie zagoić i roślina może nie przetrwać zimowania. Trzecie cięcie polega na skróceniu pędów tylko o 1 cm.
