Spis treści:
- Szerszeń europejski – charakterystyka
- Szerszeń azjatycki – charakterystyka
- Pierwsza pomoc po ukąszeniu szerszenia
- Gdzie szerszenie zakładają gniazda?
- Naturalny wróg szerszenia – zapachy
- Jak pozbyć się szerszenia?
- Jak nie usuwać szerszeni?
- Jak zapobiegać pojawianiu się szerszeni?
Szerszeń europejski – charakterystyka
Szerszeń europejski (Vespa crabro), znany też jako szerszeń groźny lub po prostu szerszeń, to gatunek owada z rodziny osowatych, będący największym przedstawicielem tej rodziny, występującym w Europie Środkowej. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju. Naturalnym siedliskiem tych owadów są lasy liściaste, jednak z uwagi na utratę typowych siedlisk, szerszenie przystosowały się do życia na obszarach zurbanizowanych.
W Polsce typowy szerszeń ma czarny tułów o rudych plamach i żółtym odwłoku w czarne pasy. Jego głowa posiada silne żuwaczki, zaś wielkość ciała zależy od płci i statusu. Królowa ma od 25 do 35 mm, samiec od 21 do 23 mm, zaś robotnicy od 17 do 24 mm.
Szerszeń azjatycki – charakterystyka
Szerszeń azjatycki (Vespa mandarinia) to gatunek owada z rodziny osowatych, będący największym przedstawicielem rodzaju Vespa. W naturze owady te występują we wschodniej Rosji, a także Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Można na nie natrafić w Chinach, Japonii i na Tajwanie. Niestety, przedstawicieli tego niebezpiecznego gatunku dostrzeżono też w niektórych krajach europejskich – między innymi we Francji, Wielkiej Brytanii czy Niemczech. Prawdopodobnie wkrótce dotrą do Polski.
To najgroźniejszy gatunek szerszenia na świecie, którego użądlenie może okazać się śmiertelne. Owady te żywią się pszczołami miodnymi, a samo ich żądło ma około 1 cm. Długość ciała szerszeni azjatyckich wynosi od 2,5 do 4,5 cm, a rozpiętość skrzydeł dochodzi nawet do 7,6 cm. Ich ciała są czarne i pokryte pomarańczowo-żółtymi pasami.
Pierwsza pomoc po ukąszeniu szerszenia
Ukąszenie szerszenia wiąże się najczęściej z dolegliwościami o charakterze miejscowym – zaczerwienieniem i bólem. Może się jednak pojawić także większy obrzęk, dreszcze, uczucie rozbicia, a nawet gorączka. Jeśli ktoś jest uczulony na jad tego owada, mogą wystąpić u niego między innymi duszności, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, nudności i wymioty, a nawet zapaść czy wstrząs anafilaktyczny.
Jak pomóc osobie ukąszonej przez szerszenia? Należy przemyć skórę wodą z mydłem lub środkiem antyseptycznym, a także posmarować miejsce ukłucia maścią antyhistaminową. Można również przyjąć leki antyalergiczne, które z pewnością zmniejszą ewentualne dolegliwości. Przyłożenie do obolałego miejsca lodu zawiniętego w ręcznik może pomóc zmniejszyć opuchliznę.
Jeśli dolegliwości nie ustąpią lub będą nasilone, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem lub dzwonić na pogotowie. Do szpitala trzeba się też udać, jeśli szerszeń użądli kogoś w okolice gardła czy szyi. Może to być bardzo niebezpieczne. O ile to możliwe, trzeba wówczas szybko przyjąć leki antyhistaminowe. Jednocześnie warto wiedzieć, że szerszenie zazwyczaj nie są agresywne, jednak mogą zaatakować, jeśli ktoś zbliży się do ich gniazda.
Gdzie szerszenie zakładają gniazda?
Gniazdo szerszeninajczęściej zlokalizowane jest na drzewie czy w dziupli. Owady te mogą jednak budować gniazda w różnych miejscach – na poddaszu, w szczelinach w murze czy na strychu. Mogą nawet zamieszkać pod ziemią. Gniazda szerszeni przypominają papierową bryłę, z otworem na dole, przez który wyrzucane są martwe larwy czy odchody. Dość łatwo jest je zatem rozpoznać.
Naturalny wróg szerszenia – zapachy
Niektóre zapachy przyciągają szerszenie, podczas gdy inne mogą się okazać pomocne w ich odstraszaniu. Nie przyciąga ich na pewno słodki zapach – w przeciwieństwie do os. Zapach alkoholu, mocnych perfum czy dezodorantu może je jednak zwabić do wnętrza domu. Owady z rodziny osowatych nie lubią zapachu czosnku – z pewnością pomoże on je odstraszyć. Szerzenie nie znoszą również zapachu pelargonii czy bratków.
Co jeszcze działa na nie odpychająco?
- Mięta pieprzowa
- Bazylia
- Tymianek
- Lawenda
- Nagietki
Warto wiedzieć, że do ogrodu mogą przyciągnąć szerszenie takie rośliny jak bez, wierzba czy brzoza.
Jak pozbyć się szerszenia?
Szerszenie możemy odstraszyć przy pomocy zapachów, których nie lubią. Istnieją jednak i inne sposoby. Można zakupić profesjonalne pułapki na te owady, w których znajduje się płyn wabiący lub gaśnice na szerszenie, mające postać aerozolu. Można też wykonywać specjalne opryski lub posmarować okna preparatem o działaniu odstraszającym te owady.
Jeśli zauważymy gniazdo szerszeni, najlepiej wezwać firmę, która specjalizuje się w usuwaniu tych groźnych owadów lub nawet straż pożarną, która również pomoże się ich pozbyć. Jeśli nie ma się alergii na jad szerszeni, można spróbować działać na własną rękę. Jest to jednak bardzo ryzykowne i lepiej się tego nie podejmować. Trzeba wyposażyć się w odzież ochronną, zachowywać się spokojnie i działać nocą, gdy te owady nie są tak aktywne.
Jak nie usuwać szerszeni?
Niektóre metody usuwania gniazda szerszeni są niezwykle ryzykowne i nie należy ich stosować. Przede wszystkim gniazda nie wolno strącać, bo owady po prostu z niego wylecą i będą rozjuszone zaistniałą sytuacją. Nie wolno również używać ognia ani wody do jego pozbycia się. Użycie ognia grozi pożarem, a nawet intensywny strumień wody nie okaże się skuteczny. Szerszenie tylko się zdenerwują i mogą zaatakować.
Jak zapobiegać pojawianiu się szerszeni?
Doskonałym pomysłem na zabezpieczenie wnętrza domu przed szerszeniami i innymi owadami jest zamontowanie w oknach moskitiery. Warto też posadzić w ogrodzie lub w doniczkach na parapecie rośliny, których zapach odstrasza szerszenie. Regularne czyszczenie zakamarków w ogrodzie, garażu czy drewutni pomoże zapobiec pojawieniu się owadów. Możliwe, że usuniemy gniazdo zawczasu, nim jeszcze zostanie ukończone.
