Spis treści:
- Jak wygląda cebula siedmiolatka (czosnek dęty) i dlaczego warto ją uprawiać?
- Jak uprawiać cebulę siedmiolatkę?
- Choroby i szkodniki cebuli siedmiolatki
- Zbiór i rozmnażanie cebuli siedmiolatki
- Jakie właściwości ma cebula siedmiolatka?
Jak wygląda cebula siedmiolatka (czosnek dęty) i dlaczego warto ją uprawiać?
Cebula siedmiolatka (Allium fistulosum) to bylina należąca do rodziny amarylkowatych. W przeciwieństwie do zwykłej cebuli nie tworzy charakterystycznej, dużej bulwy, lecz długi, biały, delikatnie zgrubiały u podstawy pęd, który przechodzi w rurkowate, zielone liście.
Charakterystyczną cechą tej rośliny są puste w środku, cylindryczne liście o intensywnie zielonym kolorze i delikatnym, cebulowym aromacie. W okresie kwitnienia, który przypada na czerwiec–lipiec, wypuszcza długie pędy kwiatowe zakończone kulistymi kwiatostanami w kolorze białym lub jasnofioletowym. Kwiaty siedmiolatki są nie tylko dekoracyjne, ale również przyciągają pszczoły i inne pożyteczne owady.
Cebula siedmiolatka bywa również nazywana czosnkiem dętym, cebulą zimową lub szczypiorkiem wieloletnim. W przeciwieństwie do jednorocznej cebuli zwyczajnej może rosnąć w jednym miejscu przez wiele lat, dostarczając świeżego szczypioru nawet zimą, jeśli nie ma silnych mrozów.
Jak uprawiać cebulę siedmiolatkę?
Uprawa cebuli siedmiolatki jest wyjątkowo prosta – poradzisz sobie z tym, nawet jeśli dopiero zaczynasz swoją przygodę z ogrodnictwem.
- Najlepszym terminem sadzenia jest wczesna wiosna (marzec–kwiecień) lub jesień (wrzesień–październik). Jesienne sadzenie daje roślinom czas na zakorzenienie się przed zimą, dzięki czemu wiosną szybciej rozpoczynają wzrost. Sadzonki lub nasiona umieszczaj w rzędach w odstępach około 15–20 cm, zachowując około 30 cm między rzędami.
- Siedmiolatka preferuje żyzne, próchnicze podłoże o odczynie lekko kwaśnym do neutralnego (pH 6,0–7,0). Przed sadzeniem warto wzbogacić glebę dojrzałym kompostem lub dobrze przefermentowanym obornikiem.
- Ta wytrzymała bylina najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym lub w półcieniu. Jest wyjątkowo mrozoodporna – wytrzymuje spadki temperatury nawet do -30°C, co eliminuje potrzebę specjalnego zabezpieczania na zimę.
- Podlewaj cebulę siedmiolatkę regularnie, zwłaszcza w okresach suszy. Gleba powinna być stale umiarkowanie wilgotna, ale nie mokra. Nadmierne nawodnienie może prowadzić do gnicia cebul.
- Nawożenie przeprowadzaj dwa razy w sezonie – wczesną wiosną i w połowie lata. Możesz zastosować nawóz wieloskładnikowy dla warzyw lub organiczny, taki jak kompost czy gnojówka z pokrzywy. Unikaj nadmiernego nawożenia azotem, który może obniżyć odporność roślin na choroby.
Choroby i szkodniki cebuli siedmiolatki
Chociaż cebula siedmiolatka jest stosunkowo odporna na choroby, czasami może być atakowana przez typowe problemy dotykające rośliny cebulowe. Najczęstsze zagrożenia to mączniak rzekomy, rdza cebulowa oraz nicienie. Na liściach mogą pojawić się żółte lub brązowe plamy, które z czasem prowadzą do zasychania i obumierania tkanki.
Aby zapobiegać chorobom, zapewnij roślinom odpowiednią przestrzeń. Unikaj nadmiernego zagęszczenia i podlewania od góry, szczególnie w godzinach wieczornych. W przypadku zauważenia pierwszych objawów chorób grzybowych możesz zastosować oprysk z roztworu sody oczyszczonej (1 łyżeczka na litr wody) lub preparaty na bazie czosnku.
Główne szkodniki atakujące cebulę siedmiolatkę to mszyce, wciornastki oraz śmietka cebulanka. Regularne kontrolowanie roślin pozwoli wcześnie wykryć problem.
Zbiór i rozmnażanie cebuli siedmiolatki
Zbiór szczypioru cebuli siedmiolatki możesz rozpocząć, gdy liście osiągną wysokość około 15 cm. Przycinaj je ostrymi nożyczkami lub nożem około 2–3 cm nad ziemią, zawsze pozostawiając dolną część rośliny do dalszego wzrostu. Regularne cięcie stymuluje wytwarzanie nowych liści. Z jednej dobrze rozwiniętej rośliny możesz zbierać szczypior co 3–4 tygodnie przez cały sezon wegetacyjny.
Rozmnażanie cebuli siedmiolatki jest równie proste, jak jej uprawa. Najłatwiejszą metodą jest podział kęp, który najlepiej wykonać wczesną wiosną lub jesienią. Wykop całą kępę, podziel ją na mniejsze części (każda powinna mieć kilka pędów i własny system korzeniowy) i posadź w nowym miejscu. Po podziale obficie podlej rośliny i delikatnie dociśnij ziemię wokół nich.
Możesz również rozmnażać siedmiolatkę z nasion, które wysiewa się wczesną wiosną bezpośrednio do gruntu. Rośliny wyhodowane z nasion będą gotowe do zbioru dopiero w następnym sezonie.
Jakie właściwości ma cebula siedmiolatka?
Cebula siedmiolatka to nie tylko smaczne warzywo, lecz także roślina o cennych właściwościach zdrowotnych. Zawiera znaczne ilości witaminy C (około 30 mg na 100 g), witaminy z grupy B, a także minerały, takich jak potas, wapń i żelazo. Podobnie jak inne rośliny z rodzaju Allium, siedmiolatka jest bogata w związki siarkowe o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych.
Właściwości cebuli siedmiolatki warto wykorzystać w codziennej diecie. Zawarte w niej związki siarki, przede wszystkim allicyna, wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe i mogą wspierać organizm w walce z infekcjami. Badania sugerują również, że regularne spożywanie roślin z rodziny czosnkowatych może przyczyniać się do obniżenia poziomu cholesterolu i ciśnienia krwi.
Jej delikatny, łagodniejszy niż u zwykłej cebuli smak sprawia, że doskonale nadaje się do spożycia na surowo w sałatkach, kanapkach czy jako dodatek do twarogu. Świeżo pocięty szczypior można dodawać do zup, sosów, jajecznicy czy ziemniaków, wzbogacając ich smak i wartość odżywczą.
Źródło: Deccoria.pl
