Z artyku dowiesz się
- Prymulki ogrodowe - charakterystyka
- Pierwiosnek w domu i na balkonie - popularne gatunki
- Prymulki- uprawa
- Prymulki - ciekawostki
Prymulki ogrodowe - charakterystyka
Pierwiosnek (Primula L) znany jest również jako prymulka. Szacuje się, że na świecie występuje ok. 400 gatunków, z czego aż 300 na terenie Chin. Pierwiosnek ze względu na wczesne kwitnienie nazywany jest „kwiatem wiosny”. Walory wizualne i mnogość zastosowań sprawiają, że coraz częściej jest sadzony w polskim ogrodzie. Kwiat ten doskonale nadaje się na balkon i do ogrodu, a zerwany może posłużyć do stworzenia przepięknych kwiatowych kompozycji.
Pierwiosnek w domu i na balkonie - popularne gatunki
- Pierwiosnek wyniosły
Pierwiosnek wyniosły swoim wyglądem przypomina nam pierwiosnek bezłodygowy. W stanie naturalnym można go spotkać w Europie, w Iranie czy na Kaukazie. To roślina omszona, która osiąga mniejsze rozmiary od swojego bardziej popularnego krewniaka. Jak wygląda? Posiada podłużne liście o charakterystycznym jajowatym lub szerokoeliptycznym kształcie. Pierwiosnek wyniosły charakteryzuje się jednak nieco bardziej kulistym kwiatostanem. Co ważne dla ogrodników – kwiat jego spotykany jest w różnych wersjach kolorystycznych.
Najczęściej prymulka ta zakwita na takie kolory jak: czerwony, różowy i żółty. Warto podkreślić, że jej kwiat niestety nie pachnie. Kwiaty zebrane po około dziesięć w baldachy, zazwyczaj wszystkie obrócone w jedną stronę. Do tego warto zwrócić uwagę, że pierwiosnek wyniosły ma charakterystyczny dla siebie środek w kolorze białym lub żółtym. Ten pierwiosnek ogrodowy kwitnie w ogrodzie od kwietnia do maja, warto wziąć to pod uwagę, planując rabatę wielokwiatową lub kompozycję kwiatową z jego udziałem.
- Pierwiosnek ząbkowany
Pierwiosnek ząbkowany dość łatwo można odróżnić od wcześniej wymienionych odmian pierwiosnka. W ogrodzie pierwiosnek ten wyróżnia się tym, że może osiągnąć nawet trzydzieści centymetrów wysokości. Jak wygląda? Ma charakterystyczne kwiaty zebrane w coś w rodzaju główek, które utrzymują się na sztywnych pędach. Pierwiosnek ząbkowany zwraca uwagę na siebie również umieszczonym na wyrastającej z liściastej rozety wysokiej łodyżce z kwiatostanem w kształcie kółka.
Roślina spotykana jest z kwiatami o różnych kolorach, co na pewno lubi większość ogrodników, daje więcej możliwości na rabacie. Pierwiosnki te mogą mieć barwę białą, jasnoliliową, fioletową, różową oraz purpurowofioletową. Duże ząbkowane liście w kolorze jasnozielonym ukształtowane są w przyziemne rozety. Pierwiosnki kwitną od marca do kwietnia.
- Pierwiosnek bezłodygowy
Pierwiosnek bezłodygowy nie występuje już naturalnie na terenie Polski. Natomiast pierwiosnek w tej odmianie należy zdecydowanie do najbardziej popularnego w naszych ogrodach. Polscy ogrodnicy pośród innych odmian, tę właśnie polubili najbardziej. Charakteryzuje się baldachowym kwiatostanem. Jego kwiat może przybierać różne kolory, ale wszystkie pozna się po typowym żółtym środku. Roślina dorasta maksymalnie do dwudziestu centymetrów, co sprawia, że pierwiosnek bezłodygowy pięknie prezentuje się na skalnikach, przy kamiennych ścieżkach ogrodowych czy jako część kompozycji kwiatowej w ogrodzie. W uprawie występują różne odmiany, w tym pierwiosnek lekarski. Kwitnie od marca do kwietnia.
- Pierwiosnek kubkowaty
Pierwiosnek kubkowaty to roślina bylinowata z rodziny pierwiosnków zakwitająca w kwietniu, hodowany w doniczce w domu zakwita na wiosnę i zimę. Pierwiosnek ten pochodzi z Chin i zazwyczaj wykorzystywany jest jako kwiat doniczkowy. Rośnie do ok. dwudziestu pięciu – trzydziestu centymetrów. Charakteryzuje się baldachowatymi kwiatostanami z typowymi dla tej odmiany pojedynczymi kwiatkami. Pierwiosnek kubkowaty może mieć kwiat w różnym kolorze, najczęściej spotyka się te białe, czerwone, fioletowe, różowe i pomarańczowe. Prymulka ozdabia także parapet, balkon lub rabatę pięknymi liśćmi – są ząbkowate i przypominają kształtem serce. Pierwiosnek kubkowaty sadzony w ogrodzie jest rośliną jednoroczną.
- Pierwiosnek gruziński
Pierwiosnek gruziński to niewielkich rozmiarów bylina kępiasta dochodząca do maksymalnie piętnastu cm. Ten pierwiosnek ogrodowy pochodzący z Kaukazu upiększa przydomowe rabaty, skalniaki czy brzegi oczek wodnych już od początku marca do końca maja. Prymulka sadzona jest jednak również i w doniczkach. Ma liczne, ozdobne i dość mocno błyszczące się zielone liście, których kształt można określić jako jajkowatosercowe. W okresie kwitnienia pierwiosnek gruziński potrafi tak licznie zakwitnąć, że niemal zakrywa liście. Najczęściej spotykany w formie fioletowych kwiatuszków z żółtym, okrągłym środkiem. Pierwiosnek gruziński może mieć jednak kwiat w innych kolorach, m.in. w białym (najrzadziej spotykanym), liliowym i różowym.
- Pierwiosnek ptak
Warto tutaj wspomnieć, że oprócz kwiatów ozdobnych, które upiększają przydomowe rabaty i skalniaki, nazwa pierwiosnek nie jest zarezerwowana wyłącznie dla tych bylin. Pierwiosnek występujący również pod nazwą pierwiosnek zwyczajny to także niewielki ptak należący do rodziny świstunek. Charakteryzuje się zielonoszarymi piórkami jasnobeżowym spodem. Pierwiosnek ptak licznie zamieszkuje nasz kraj. Warto dodać, że wielu przedstawicieli pierwiosnek ptak występuje na terenie Mazur. Na terenie Polski objęty jest ścisłą ochroną.
Prymulki- uprawa
- Pierwiosnki należy podlewać, gdy tylko przeschnie podłoże.
- Usuwamy też przekwitłe kwiaty, bo to stymuluje dalsze kwitnienie.
- Warto je nawozić, mniej więcej raz na 2 tygodnie nawozem do roślin kwitnących.
- To rośliny, które lubią półcień. Będą się więc naprawdę dobrze czuły na naszych balkonach i tarasach
- A gdy już przekwitną, możemy je posadzić w gruncie, np. w ogrodzie lub na działce.
Niestety tak jak inne kwiaty, tak i prymulki są narażone na choroby oraz na inwazję szkodników. Roślina ta może obumrzeć na skutek:
- pojawienia się szarej pleśni – jest to popielaty nalot pokrywający liście i pąki, który bardzo szybko się rozprzestrzenia. Pojawieniu się takich zmian sprzyja między innymi niedobór światła. Zainfekowane kwiaty stają się brunatno-szare i powinny zostać jak najszybciej usunięte,
- ataku przędziorków – przędziorki to małe, trudne do dostrzeżenia gołym okiem pajączki. Żerują one zwykle na spodniej części liści i wysysają z nich soki. Pojawiają się one często na skutek przesuszenia rośliny – aby zapobiec ich inwazji, należy regularnie podlewać prymulkę i nieco zwiększyć wilgotność powietrza w pomieszczeniu,
- inwazji mszyc – aby się z nimi uporać, należy sięgnąć po specjalne preparaty zwalczające te szkodniki.
Prymulki - ciekawostki
W dawnych czasach kobiety sadziły pierwiosnek w przydomowych ogródkach nie tylko po to, aby te upiększyły rabaty, ale i ze względu na pewną legendę… Wierzono bowiem, że wplecione w warkocz lub przypięte do ubrania dziewczyny mają magiczną moc rozkochania w sobie upatrzonego przezeń mężczyzny. Dziewczęta więc ochoczo wykorzystywały „moc” pierwiosnka.
Wokół pierwiosnków urosło wiele innych legend. Jedną z najciekawszych jest ta opowiadająca o tym, iż wskazują one drogę do skarbów.
