Spis treści:
- Najpiękniejsze odmiany orlików pełnych
- Jakie wymagania mają orliki pełne?
- Pielęgnacja orlików po przekwitnięciu
- Orliki na rabacie. Z czym łączyć ażurowe byliny?
Najpiękniejsze odmiany orlików pełnych
Pod nazwą "orliki pełne" kryje się grupa odmian wywodzących się głównie z orlika pospolitego (Aquilegia vulgaris), wyróżniających się kwiatami wypełnionymi licznymi, wąskimi płatkami. W odróżnieniu od charakterystycznej formy gatunkowej ich kwiaty pełne mają gwieździsty, pomponowy kształt i nie wytwarzają ostróg.
Wśród uprawnych odmian najpopularniejsza pozostaje seria Barlow. Należą do niej między innymi orlik pospolity 'Nora Barlow' o różowych kwiatach z białozielonymi końcówkami płatków, dorastający do 80 cm, oraz orlik pospolity 'Black Barlow' z gęstymi, ciemnofioletowymi, niemal czarnymi kwiatami. Z tej samej grupy pochodzą odmiany 'Bordeaux Barlow' o bordowych kwiatach, 'Nora Barlow White' z czysto białymi płatkami i 'Christa Barlow' o granatowofioletowych kwiatach z białą obwódką.
Spośród orlików pełnych spoza grupy Barlow na uwagę zasługują orlik pospolity 'Ruby Port' z głęboko ciemnoczerwonymi kwiatami pozbawionymi ostróg oraz orlik pospolity 'Pink Petticoat' z dwukolorowymi, różowo-kremowymi pomponami, dorastający do około 70 cm. Do donic i na obrzeże rabaty, otwiera się w nowym oknie pasuje miniaturowa seria Winky Double - orliki pospolite o pełnych, dwukolorowych kwiatach, osiągające zaledwie 30 cm wysokości.
Zobacz również:
Jakie wymagania mają orliki pełne?
Orliki należą do bylin łatwych w uprawie - w zaroślach i przy brzegach lasów rosną dziko bez ludzkiej ingerencji. Pełne kwitnienie odmian ogrodowych zależy jednak od kilku warunków.
- Sadzenie
Najlepszym terminem jest wiosna lub wczesna jesień. Sadzonki kupione w doniczkach umieść na takiej samej głębokości, na jakiej rosły w pojemniku, uważając na ich delikatne korzenie. Standardowa rozstawa to 30-40 cm między sadzonkami. Niskie odmiany typu Winky Double posadź gęściej - co 20-25 cm. Nasiona możesz wysiać do skrzynek od kwietnia do maja, a młode rośliny rozsadzić na rabatę w lipcu lub sierpniu - zakwitną dopiero w kolejnym sezonie.
- Ziemia
Najlepszym podłożem jest gleba żyzna, próchnicza, przepuszczalna i umiarkowanie wilgotna. Odmiany wywodzące się z orlika pospolitego preferują odczyn obojętny do lekko zasadowego (pH 6,5-7,5) - na kwaśnych stanowiskach warunki poprawi dosypanie kredy ogrodowej lub przekompostowanego obornika, otwiera się w nowym oknie. Na cięższych glebach wymieszaj ziemię z piaskiem lub drobnym żwirem, żeby poprawić drenaż - orliki źle znoszą wilgoć stojącą wokół korzeni.
- Stanowisko
Roślina najlepiej rośnie w półcieniu, gdzie słońce dociera przez kilka godzin rano lub po południu. Na pełnym słońcu też kwitnie, ale tylko, gdy gleba pozostaje stale wilgotna. Odmiany z grupy Barlow wymagają osłony od silnych wiatrów, które łamią wysokie pędy kwiatowe.
- Podlewanie
W czasie suszy orliki wymagają regularnego nawadniania - są wrażliwe na przesuszenie podłoża. Po posadzeniu utrzymuj wilgotne podłoże przez dwa do trzech tygodni, później wystarczy podlanie raz w tygodniu. Warstwa ściółki z kompostu, kory lub skoszonej trawy ogranicza parowanie i zapobiega przesuszaniu podłoża.
- Nawożenie
Wiosną przed kwitnieniem zasil rośliny dawką nawozu wieloskładnikowego dla bylin kwitnących lub rozłóż wokół kęp warstwę kompostu. Nie przesadzaj z azotem - zbyt zasobne podłoże powoduje bujny wzrost liści kosztem kwiatów.
Zobacz również:
Pielęgnacja orlików po przekwitnięciu
Orliki pełne kwitną od maja do lipca, a regularne usuwanie przekwitłych pędów przedłuża okres kwitnienia o kilka tygodni i zapobiega niekontrolowanemu samosiewowi. Pełne odmiany rzadko dziedziczą cechy rodzicielskie z nasion, więc samosiewki najczęściej wracają do formy gatunkowej z pojedynczymi kwiatami.
Po zakończonym kwitnieniu liście orlików żółkną i zamierają w ramach naturalnego cyklu. Zetnij wtedy całą kępę nisko nad ziemią. Roślina po kilku tygodniach wypuści świeży przyrost liści.
Spośród chorób orlikom najbardziej zagrażają dwa mączniaki. Mączniak prawdziwy, otwiera się w nowym oknie pokrywa liście białawym nalotem w czasie suszy - w ramach przeciwdziałania wystarczy zwykle poprawa nawadniania i usunięcie porażonych liści. Mączniak rzekomy daje żółte plamy na wierzchu blaszek i szary nalot od spodu w wilgotnych latach. Tę chorobę trudno opanować, więc całą porażoną kępę usuń z ogrodu i zniszcz, zanim zarodniki rozprzestrzenią się dalej.
Najczęstszym szkodnikiem jest miniarka orlikówka, której larwy drążą jasne korytarzyki w blaszkach liściowych. Takie liście zerwij i wyrzuć poza ogród - nigdy do kompostownika, bo larwy przezimują w resztkach. Mszyce na młodych pędach zwalczysz opryskiem z szarego mydła.
Orliki są bylinami krótkowiecznymi - po trzech, czterech latach kępa traci wigor i zaczyna zamierać. Pełne odmiany co kilka lat wymagają odnowienia sadzonkami z renomowanej szkółki, bo siewki z nasion własnych nie zachowają cech odmiany. Podział kęp, otwiera się w nowym oknie jest zawodny - orliki źle znoszą przesadzanie i często giną po zabiegu.
Orliki na rabacie. Z czym łączyć ażurowe byliny?
Orliki pełne odgrywają rolę roślin drugiego planu na rabatach bylinowych w stylu wiejskim, naturalistycznym i angielskim. Posadź je w grupach po 5-9 sztuk tej samej odmiany - wtedy wybijają się ponad niższe sąsiedztwo i tworzą zwartą plamę barwną.
Dobrymi towarzyszami orlików w okresie ich kwitnienia są bodziszki ogrodowe, otwiera się w nowym oknie, naparstnice purpurowe, dzwonki ogrodowe i ostróżki. Późniejsze byliny - funkie, paprocie i tawułki - ukryją żółknące liście orlików w drugiej połowie lata. Niskie odmiany pełne, takie jak seria Winky Double, oraz spokrewnione orliki wachlarzowate posadź na obrzeżach rabat i w ogrodach skalnych.
Orliki pasują też do donic na tarasie i balkonie, jeśli zapewnisz im odpowiednio głęboki pojemnik (minimum 25 cm) z dobrym drenażem. Na kwiat cięty nadają się szczególnie odmiany Barlow o sztywnych, prostych pędach - w wazonie utrzymują świeżość przez 7-10 dni.
Źródło: deccoria.pl
