Spis treści:
- Dlaczego warto mieć pysznogłówkę w ogrodzie?
- Sadzenie i pielęgnacja monardy
Dlaczego warto mieć pysznogłówkę w ogrodzie?
Pysznogłówka (Monarda) należy do rodziny jasnotowatych i pochodzi z Ameryki Północnej. W zależności od gatunku i odmiany dorasta od około 60 do nawet 150 cm wysokości. Tworzy wyprostowane łodygi z lekko owłosionymi, aromatycznymi liśćmi, a latem pojawiają się na nich charakterystyczne, nastroszone kwiatostany. Mogą być czerwone, różowe, fioletowe, purpurowe lub białe.
Najciekawszy jest jednak zapach monardy. Po roztarciu liście uwalniają intensywny, cytrusowy aromat z wyraźną nutą bergamotki. Świeże liście można dodawać do herbaty lub wykorzystać do przygotowania aromatycznego naparu. Pod tym względem szczególnie ciekawa jest pysznogłówka cytrynowa (Monarda citriodora), która wyróżnia się mocnym cytrusowym zapachem.
Ten aromat ma znaczenie nie tylko dla nas. Liście i kwiaty pysznogłówki zawierają olejki eteryczne z takimi związkami jak tymol, karwakrol czy geraniol. To właśnie one odpowiadają za charakterystyczny zapach rośliny i mają właściwości odstraszające wobec części owadów. Badania potwierdzają repelentne działanie składników olejków gatunków z rodzaju Monarda, a tymol i karwakrol wykazują również działanie odstraszające wobec kleszczy.
Dlatego monardę warto sadzić nie tylko dla ozdoby. Dobrze sprawdzi się w pobliżu ścieżek, tarasu czy miejsca, w którym latem odpoczywamy. Jej aromat może pomóc ograniczyć obecność niepożądanych gości w najbliższym otoczeniu.
Pysznogłówka ma jeszcze jedną dużą zaletę - jest rośliną miododajną. Jej kwiaty przyciągają pszczoły, trzmiele i motyle, więc świetnie pasuje do ogrodów naturalistycznych. Na rabacie dobrze wygląda w towarzystwie jeżówek, rudbekii, floksów, kocimiętki czy traw ozdobnych. Wyższe odmiany mogą tworzyć efektowne tło, a niższe nadają się także do uprawy w donicach. Kwiatostany można ścinać do wazonu, a po wysuszeniu wykorzystać w dekoracjach.
Zobacz również:
Sadzenie i pielęgnacja monardy
Pysznogłówkę można sadzić wiosną albo wczesną jesienią. Wrzesień jest dobrym terminem na sadzenie ukorzenionych roślin, ponieważ mają jeszcze czas, żeby zadomowić się przed zimą. Najlepiej wybrać stanowisko słoneczne, choć niektóre gatunki poradzą sobie także w lekkim półcieniu. Im więcej słońca, tym zwykle obfitsze kwitnienie.
Monarda lubi żyzną, próchniczną, przepuszczalną i umiarkowanie wilgotną glebę. Nie przepada za przesuszeniem, dlatego podczas dłuższej suszy trzeba pamiętać o podlewaniu. Przed sadzeniem warto wymieszać ziemię z dojrzałym kompostem. Poprawi to jej żyzność i pomoże zatrzymać wilgoć.
Sadzonkę umieszczamy w dołku nieco większym od bryły korzeniowej, zasypujemy ziemią i obficie podlewamy. Między roślinami warto zostawić około 40-50 cm odstępu. Pysznogłówka szybko się rozrasta, więc potrzebuje trochę miejsca. Nie warto też sadzić jej zbyt gęsto - dobra cyrkulacja powietrza ogranicza ryzyko pojawienia się mączniaka prawdziwego, który jest jednym z najczęstszych problemów w uprawie monardy.
Pielęgnacja nie jest skomplikowana. Wiosną można zasilić roślinę kompostem, a podczas suszy regularnie ją podlewać. Lepiej kierować wodę bezpośrednio na ziemię, zamiast moczyć liście. Przekwitłe kwiatostany warto usuwać, ponieważ sprzyja to dalszemu kwitnieniu.
Jesienią pędy można przyciąć przy ziemi. Pysznogłówka jest byliną dobrze zimującą w naszym klimacie i zwykle nie wymaga specjalnego okrywania. Wokół rośliny można jednak rozłożyć warstwę kompostu lub ściółki, która zabezpieczy korzenie i ograniczy utratę wilgoci.
Co kilka lat warto odmłodzić kępę. Najłatwiej zrobić to przez podział. Pysznogłówka rozrasta się za pomocą podziemnych rozłogów, więc po wykopaniu można podzielić kępę na kilka części i posadzić je w nowych miejscach. Jesienny podział pozwala jednocześnie odmłodzić starszą roślinę i zdobyć kolejne sadzonki.
Źródło: deccoria.pl
