Pajęczyny na iglakach - co to jest i jak zwalczać? Jak poradzić sobie z problemem przędziorków w ogrodzie?

Pajęczyny nie znajdują się na iglakach przez cały rok. Najczęściej zaczynają się pojawiać dopiero w maju, a sprzyja im wysoka temperatura i suche powietrze. Za ich pojawienie odpowiedzialny jest przędziorek sosnowiec, który występuje powszechnie na terenie całej Polski i atakuje liczne rośliny. Pamiętaj, że istnienie pajęczyny na pędach iglaków nie jest jedynie defektem wizualnym.

Rozmnażające się szkodniki będą szybko pozbawiały roślinę składników odżywczych. W wyniku ich żerowania powierzchnia asymilacyjna sosny, świerka czy jodły ulegnie znacznej redukcji. To z kolei zahamuje ich wzrost oraz utrudni proces oddychania. W skrajnych przypadkach nieleczona inwazja owadów odpowiedzialnych za pojawienie się na drzewach pajęczyn może doprowadzić do obumierania gatunków.

---

W skrajnych przypadkach nieleczona inwazja owadów odpowiedzialnych za pojawienie się na drzewach pajęczyn może doprowadzić do obumierania gatunków.123RF/PICSEL

---

Przędziorek sosnowiec (z łac. Oligonychus ununguis) to niewielki pajęczak, który osiąga około 2 mm długości. Trudno zauważyć go gołym okiem, ale efekty jego działania są widoczne z daleka. Tworzy duże ilości białych nici, które oplatają igły i pędy drzew iglastych. Po bliskim przyjrzeniu się zainfekowanej roślinie zauważysz nie tylko drobne pajączki, ale także niewielkie, czerwone jaja, które szkodnik składa u nasady igieł.

Jaja złożone przez samice zimują, aby w kolejnym wiosennym sezonie wykluły się z nich larwy, które następnie przeistoczą się w dorosłe osobniki. Najczęściej przędziorek sosnowiec atakuje:

• świerki białe,
• świerki pospolite,
• jodły koreańskie,
• sosny,
• cyprysy.

Przy sprzyjających warunkach w jednym sezonie może pojawić się nawet do 5 nowych pokoleń przędziorka, co oznacza, że okaz charakteryzuje się niezwykle szybkim tempem rozwoju. Nowopowstałe samice będą składały kolejne jaja, które bez problemu przezimują ukryte pod igłami, aby w kolejnym roku dokonywać dalszych zniszczeń w obrębie twojego ogrodu.

Charakterystycznym objawem żerowania przędziorka są pajęczyny na iglakach. Nie jest to niestety jedyna szkoda, jaką wyrządzają te niepozorne pajęczaki. Przede wszystkim nakłuwają one igły, a zawarte w ich ślinie substancje powodują na nich powstawanie plam. Początkowo mają one żółte zabarwienie, ale wraz z upływem czasu zmieniają kolor na brązowy.

Z czasem zaatakowane igły całkowicie zmieniają teksturę, tracą soczystą i intensywną barwę. Stają się matowe, usychają i opadają. Kiedy kolonia szkodników jest duża, może dochodzić do ogołocenia całych gałęzi lub nawet drzew. Iglaki tracą wówczas swoje walory estetyczne. Przestają stanowić ozdobę ogrodu, a stają się elementem, który wyróżnia się negatywnie na tle innych, zadbanych, roślin.

Co ważne, przędziorek powoduje także osłabienie kondycji rośliny, przez co ta staje się bardziej podatna na działanie czynników zewnętrznych i chorób grzybowych. Zmniejszona powierzchnia asymilacyjna utrudnia sprawne przeprowadzanie naturalnych procesów, jakie zachodzą w roślinie, przez co ta dodatkowo traci kondycję.

Jeśli wciąż nie masz pewności, czy twoje iglaki zostały zaatakowane właśnie przez przędziorki, możesz się upewnić, czy to na pewno one, na dwa sposoby. Pierwszy z nich wymaga wykorzystania lupy. Wystarczy ją wziąć i wybrać się do ogrodu, a następnie przyjrzeć się z bliska pojedynczym pędom. Dzięki kilkukrotnemu powiększeniu pajęczaki staną się widoczne dla oka. Wokół ich dostrzeżesz również niewielkie, czerwone jaja, które zwiastują kolejne pokolenie przędziorków.

Drugi sposób wymaga jedynie zastosowania białej kartki. Połóż ją pod drzewem, w jak najbliższej odległości od gałęzi i delikatnie potrząśnij iglakiem. Jeśli masz do czynienia z przędziorkami, część z nich spadnie na kartkę, gdzie będą się wyraźnie odznaczały. Charakteryzuje je możliwość szybkiego poruszania się i naprawdę niewielki rozmiar. Obok nich najpewniej pojawią się także charakterystyczne, bursztynowe jaja.

Przędziorek sosnowiec jest trudny do zwalczenia, ponieważ ma skomplikowany cykl rozwoju. Przede wszystkim ważne jest wczesne zauważenie inwazji. Jeśli zorientujesz się dopiero, gdy drzewo zostanie pokryte dużą ilością pajęczyn, zmniejszysz szansę na wykonanie skutecznego oprysku. Obecność pajęczyn utrudnia wnikanie substancji chemicznych w głąb iglaka.

Wykonywanie oprysku utrudnia fakt, że na powierzchni rośliny jednocześnie będą znajdowały się różne formy rozwoju szkodnika:

• jaja,
• larwy,
• dorosłe osobniki.

Dorosłe przędziorki będą wytwarzały nici, które stanowią dla nich warstwę ochronną. Tym samym będą zapewniały również bezpieczeństwo jajom oraz larwom. Mimo to najodpowiedniejszym momentem na wykonanie oprysku przeciw przędziorkom będzie wczesny maj i czerwiec, ponieważ właśnie wtedy rozpoczyna się okres wylęgania.

Jako środek należy wybrać oprysk przędziorkobójczy — najlepiej taki, który poradzi sobie z różnymi stadiami rozwoju pajęczaka. Wówczas ilość koniecznych kuracji będzie mniejsza, a efekty będą zadowalające. Podczas oprysku należy postępować zgodnie z zaleceniami producenta.

Stosowanie standardowych środków chemicznych nie jest wskazane w okresie wegetacyjnym. Wówczas roślina intensywnie się rozwija, a opryski mogą działać nie tylko na szkodniki, ale także na owady, które są pożyteczne w naturalnym cyklu rozwoju iglaków. Lepiej więc wstrzymać się z wykonywaniem tego rodzaju zabiegów i zastosować wczesną wiosną, na początku marca, prewencyjny oprysk przeciw przędziorkom.

Dzięki temu uda ci się pozbyć dużej części szkodników, więc w okresie intensywnego wzrostu iglaków być może nie będziesz musiał już korzystać ze środków chemicznych. Mieszanki oparte na olejach pozwalają się pozbyć jaj pajęczaka. Ich naturalny skład nie wywrze negatywnego wpływu na środowisko rozwoju świerka, sosny czy jodły.

Aby zmniejszyć skalę uszkodzeń, jakie powodują przędziorki, warto regularnie doglądać okazów znajdujących się w ogrodzie czy na działce. Wówczas w porę dostrzeżesz, że z rośliną dzieje się coś niepokojącego. Być może uda Ci się podjąć leczenie jeszcze zanim pędy zostaną pokryte ochronną pajęczyną, co znacznie ułatwi walkę ze szkodnikami i sprawi, że uszkodzenia będą miały znacznie mniejszy zakres.

Obecność pajęczyny na iglakach powinna skłonić cię do przyjrzenia się z bliska kondycji, w jakiej znajdują się rośliny. W większości przypadków jest sygnałem, że na okazie zadomowił się przędziorek sosnowiec. Pajęczak stosunkowo szybko się rozwija i jest wyjątkowo trudny do zwalczenia. Leczenie rośliny może trwać nawet kilka sezonów. Pamiętaj jednak, że dzięki cierpliwości, masz szansę przywrócić estetyczny wygląd i dobrą kondycję swoich roślin.