Spis treści:
- Co to jest piędzik przedzimek?
- Jakie uszkodzenia powoduje piędzik przedzimek?
- Naturalne zwalczanie piędzika przedzimka
- Chemiczne zwalczanie piędzika przedzimka
Co to jest piędzik przedzimek?
Piędzik przedzimek, łac. Operophtera brumata, to motyl, który należy do rodziny miernikowcowatych. Dla tego gatunku bardzo charakterystyczne jest to, że dorosłe osobniki występują wyłącznie jesienią — w przeciwieństwie do pozostałych owadów, które nie lubią chłodów. Piędzik przedzimek pojawia się w październiku i jest aktywny nawet do grudnia.
- Samce rozpoznasz po niewielkich skrzydłach o rozpiętości do 3 cm. Mogą mieć kolor od szarobrunatnego do żółtobrunatnego. Dodatkowo na skrzydłach można zauważyć delikatne, ciemne linie.
- Samice mają dość mocno zredukowane skrzydła, które wyglądają jak kikuty. Natomiast mają bardzo gruby odwłok, który jest wypełniony jajami.
Piędzik przedzimek składa jaja na korze drzew jesienią. Gąsienice wykluwają się wiosną na przełomie maja i czerwca. Mają zielony kolor i ciemny pasek na grzbiecie. Poruszają się w bardzo charakterystyczny sposób — podczas przemieszczenia się unoszą środkową część ciała do góry, a następnie przesuwają głowę do przodu. To wynika z tego, że gąsienice mają 5 par odnóży, ale tylko 2 pary na odwłoku. Piędzik przedzimek w tej formie wywołuje największe szkody w sadach, ale także w lasach czy w ogrodach.
Jakie uszkodzenia powoduje piędzik przedzimek?
Gąsienice piędzika przedzimka żerują głównie na drzewach liściastych. Chętnie zjadają zwłaszcza części drzew owocowych. Żywią się pączkami i liśćmi, ale mogą także obgryzać młode owoce. Gąsienice piędzika przedzimka robią dziury w blaszce liściowej. Dodatkowo wyjątkowo żarłoczne osobniki uszkadzają pączki i niszczą owoce. W rezultacie rośliny nie mogą przeprowadzić fotosyntezy a zbiory, np. wiśni, są znacznie mniejsze, niż mogłyby być.
Czy wiesz, że w przypadku bardzo dużej ilości piędzików przedzimków istnieje ryzyko wystąpienia gołożerów? Wtedy na drzewach nie pozostaje żaden liść, pączek czy owoc. Takie okazy mogą zacząć obumierać.
Gąsienice żerują od kwietnia do czerwca. W tej formie wyrządzają najwięcej szkód. Warto przy tym pamiętać, że larwy piędzika przedzimka są bardzo lekkie i łatwo przenoszone przez wiatr. To sprawia, że szkodnik bardzo szybko się rozprzestrzenia. Co ważne, gąsienice tego motyla nie atakują wyłącznie drzew owocowych, ale także:
- drzewa ozdobne, np. brzozy, dęby, buki, graby i wiązy,
- krzewy owocowe, np. borówkę amerykańską.
Zatem piędzika przedzimka można spotkać nie tylko w sadach, ale także w ogrodach ozdobnych, w parkach i na plantacjach krzewów owocowych.
Piędzik przedzimek w postaci dorosłej nie powoduje wielu uszkodzeń. Jedyna jego działalność to składanie jaj, z których w następnym sezonie wykluwają się nowe gąsienice. Dlatego właśnie wtedy trzeba zacząć walkę z tym szkodnikiem.
Naturalne zwalczanie piędzika przedzimka
Walka z piędzikiem przedzimkiem jest dość prosta. Polega głównie na uniemożliwieniu samicy złożenia jaj. W tym celu należy rozłożyć na pniach drzew pułapki lepowe. Mogą to być:
- kleista taśma/lep do drzew — są dostępne w wielu sklepach ogrodniczych. Okręca się nimi pień, tak aby ściśle przylegał do drzewa. Dzięki temu wszystkie owady, które maszerują, aby złożyć jaja na korze, przyklejają się do taśmy i nie są w stanie się rozmnożyć. To znacznie ogranicza pojawienie się gąsienic wiosną. Warto jednak pamiętać, że taśma dość szybko przestaje się lepić, zwłaszcza jeśli jest deszczowa pogoda. Dlatego trzeba ją regularnie wymieniać;
- klej entomologiczny na owady — to kleista maź, która jest dość odporna na warunki atmosferyczne. Zachowuje lepkość przez długi czas. Dzięki temu nie trzeba aplikować produktu kilka razy w trakcie sezonu. Klej nakłada się bardzo prosto. Wystarczy rozsmarować go na pniu i pozostawić.
Klej czy taśmę kleistą można przymocować bezpośrednio do drzewa. Jednak jeśli nie chcesz tego robić, ponieważ obawiasz się uszkodzenia kory, przyklej pułapkę na karton. Następnie zwiń go w lejek i przymocuj do drzewa szerszą częścią do dołu. Dzięki temu żadna samica nie przedostanie się przez konstrukcję i nie złoży jaj w wyższych częściach roślin. Po kilku tygodniach odkleisz lejek i wyrzucisz go, a pień pozostanie czysty.
Niektórzy ogrodnicy stosują również zwykłą taśmę dwustronną. Warto jednak pamiętać, że ten produkt może się nie sprawdzić, ponieważ zbyt szybko wysycha. Zatem lepiej postawić na profesjonalne wyroby. Jednak nie zawsze można zastosować w ogrodzie naturalne sposoby.
Chemiczne zwalczanie piędzika przedzimka
Larwy piędzika przedzimka nagle pojawiły się na okazach w ogrodzie? Istnieje ryzyko, że "przywiał" je wiatr. Jeśli nie udało ci się ochronić drzew i krzewów przed tym szkodnikiem jesienią, zacznij z nim walczyć wiosną. W tym celu należy wykonać oprysk preparatem kontaktowym przeciwko gąsienicom. Jeśli zamierzasz nakładać go na jabłonie, pamiętaj, aby zrobić to w fazie zielonego pąka kwiatowego. Dzięki temu uchronisz przyszłe owoce przed uszkodzeniami.
Ważne jest także prawidłowa aplikacja preparatu. Opryski należy wykonywać:
- wieczorem, gdy zapylacze przestaną latać — preparaty szkodliwe dla gąsienic mogą wpłynąć negatywnie także na zdrowie i życie pszczół oraz innych pożytecznych owadów;
- w pochmurny, bezwietrzny dzień — dzięki temu środek pozostanie na drzewach oraz krzewach i nie przeniesienie się na okoliczne okazy w ogrodzie. Jest to szczególnie ważne, jeśli w pobliżu masz np. warzywnik.
Zwalczanie gąsienic piędzika przedzimka jest kontrowersyjne, ponieważ żywią się nimi ptaki. W rezultacie rozpylanie jakichkolwiek środków i tępienie szkodników mogą wpłynąć na dietę innych zwierząt. Zatem warto rozważyć np. montaż budek czy karmników w pobliżu drzew i krzewów, na których żerują piędziki przedzimki. Ptaki same zajmą się gąsienicami, dzięki czemu w naturalny sposób pozbędziesz się tego szkodnika.
Piędzik przedzimek to motyl, który jako jeden z niewielu pojawia się, gdy spadają temperatury. Zwróć na niego uwagę, zwłaszcza jeśli masz w ogrodzie wiele drzew liściastych i owocowych. Zacznij z nim walczyć, zanim się rozprzestrzeni.
Źródło: deccoria.pl
