Spis treści:
- Irga płożąca – charakterystyka
- Irga płożąca – wymagania
- Irga płożąca – sadzenie i uprawa
- Irga płożąca – odmiany
Irga płożąca – charakterystyka
Irga płożąca to krzew ozdobny wywodzący się z zachodnich Chin i z regionu Himalajów. Należy do rodziny różowatych i jest bardzo efektowną rośliną ozdobną o szerokim zastosowaniu. Często spotykany jest również w Polsce. Sprawdza się na rabatach i skarpach, przy ścianach budynków, a nawet w donicach.
Irga płożąca ( Cotoneaster procumbens), nazywana również irgą zimozieloną, dorasta maksymalnie do ok. 100 cm wysokości. Jej gałęzie rozkładają się szeroko i wznoszą ukośnie, a na końcach pokładają się poziomo. Krzew pokryty jest gęsto mocno dekoracyjnymi, błyszczącymi, okrągłymi, ciemnozielonymi liśćmi z nieco jaśniejszym spodem. Jesienią przybierają one barwę pomarańczową lub czerwoną. Natomiast wiosną (maj-czerwiec) roślina obsypuje się różowo białymi, drobnymi kwiatami, które przyciągają pszczoły. Następnie irga zimozielona owocuje. Owoce mają ok. 6 mm średnicy, kulisty kształt i jaskrawoczerwony kolor. Utrzymują się na krzewie przez całą jesień i zimę, wspaniale go dekorując. To między innymi dlatego irga jest tak popularna. Na jej obecność w licznych ogrodach wpływają też na pewno niewielkie wymagania. Uprawa rośliny nie jest skomplikowana, dzięki czemu nadaje się ona nawet dla początkujących ogrodników.
Jej bliskim krewnym jest Irga Francheta ( Cotoneaster franchetii) – krzew z równie drobnymi, choć raczej szorstkimi i szarozielonymi liśćmi, który jesienią obsypuje się licznymi owocami. Jest to jednak gatunek irgi o „wyprostowanym” pokroju, dorastający nawet do 2 m wysokości.
Godna uwagi z całą pewnością jest też irga pozioma (Cotoneaster horizontalis) dorastająca do zaledwie 0,6-0,8 m wysokości, z drobnymi, ciemnozielonymi liśćmi i jaskrawoczerwonymi owocami utrzymującymi się od czerwca nawet do końca zimy.
Irga płożąca – wymagania
Niewielkie wymagania to z pewnością jeden z atutów irgi płożącej. Dzięki temu zdobi ogród mimo niewielkiego wysiłku włożonego w jej pielęgnację.
- Może rosnąć w niemal każdych warunkach.
- Preferuje mocno nasłonecznione miejsca, ale może być posadzona również pod drzewem, o ile będzie docierać do niej bezpośrednie światło przynajmniej przez część dnia. To właśnie słońce zapewnia bowiem jej liściom piękne wybarwienie.
- Najlepsze jest dla niej urodzajne podłoże – wówczas rośnie szybko i obficie kwitnie. Poradzi sobie jednak również na mniej zasobnych glebach czy na skarpach.
- Odczyn (pH) podłoża nie ma większego znaczenia. Preferuje delikatnie wilgotną ziemię, ale nie toleruje zalegającej wody opadowej czy stale mokrego podłoża.
- Zbyt duża wilgoć gleby to w zasadzie jedyne zagrożenie dla udanej uprawy irgi zimozielonej.
Irga płożąca – sadzenie i uprawa
Sadząc irgę płożącą, powinno się zapewnić krzewom odpowiednią ilość przestrzeni, pamiętając, że rozrastają się przede wszystkim na boki. Mniejsze odmiany należy sadzić w ilości maksymalnie trzech roślin na 1 m2, a większe potrzebują nawet 120-150 cm wolnej przestrzeni wokół. Warto też pamiętać, że irga płożąca wiosną przyciąga pszczoły, a jesienią i zimą ptaki, które żywią się jej owocami. Dzięki temu wprowadza do ogrodu dużo życia.

Co jeszcze warto wiedzieć o uprawie irgi? Zimą, przy bardzo niskich temperaturach, może być konieczne jej osłonięcie. Wiosną trzeba natomiast usunąć przemarznięte fragmenty rośliny. Przycinanie stymuluje wzrost i pomaga zagęścić roślinę. Zalecane jest również zasilenie irgi zimozielonej na początku sezonu wegetacyjnego nawozem wieloskładnikowym.
Krzew jest raczej odporny na choroby i szkodniki, choć mogą się na nim pojawiać mszyce lub oznaki jednej z chorób grzybowych – mączniaka prawdziwego lub rdzy. Aby zmniejszyć ryzyko pojawiania się grzybów, powinno się unikać zbyt gęstego nasadzania roślin i moczenia liści.
Rozmnażać irgę zimozieloną ją można w sierpniu, wykorzystując sadzonki pędowe zdrewniałe. Należy odciąć sadzonkę o długości ok. 10 cm z kawałkiem zdrewniałego pędu. Powinno się ją zanurzyć w środku przyspieszającym ukorzenianie, a następnie posadzić w mieszance piasku z torfem i przykryć folią oraz utrzymywać stałą wilgotność podłoża. Trzeba jednak pamiętać, że sadzonki irgi można przesadzić na rozsadnik dopiero kolejnej wiosny, a do gruntu posadzić po kolejnych 2 latach
Irga płożąca – odmiany
Irga zimozielona to bardzo popularny krzew. Wpływa to na dużą ilość powszechnie dostępnych, ciekawych gatunków i odmian. Jakie warianty tej rośliny należą do najczęściej wybieranych?
- Irga płożąca Queen of Carpets charakteryzuje się długimi, ścielącymi się po ziemi pędami, które dość często się zakorzeniają. Rośnie powoli i przede wszystkim na boki. Osiąga zaledwie do 15 cm wysokości, dlatego znakomicie pełni funkcję rośliny okrywowej. Ma nieco jaśniejsze, grubsze i większe liście. Świetnie wygląda wśród niskich iglaków. Dobrze nadaje się również do obsadzania rabat, murków czy skalniaków.
- Irga płożąca 'Streib's Findling' również dorasta do zaledwie 15 cm wysokości, tworząc bardzo ciekawy, zielony dywan. Wiosną kwitnie na białoróżowo. Jej owoce są intensywnie czerwone. Nadaje się do sadzenia w pojemnikach, do obsadzania rabat, skarp, skalniaków i jako roślina okrywowa. Preferuje stanowiska słoneczne, ale może dobrze rosnąć również w półcienistym zakątku ogrodu.
Warto również zwrócić uwagę na płożące odmiany innych gatunków irg. Są one równie łatwe w uprawie i bardzo dekoracyjne. Łatwo dopasować wariant, który idealnie sprawdzi się w Twoim ogrodzie.
- Irga pozioma ( Cotoneaster horizontalis) Wilsonii dorasta do 2 m wysokości. Jej kwiaty są różowopurpurowe i łączą się w kwiatostany. Owoce są czerwone i kuliste, utrzymują się mniej więcej od lipca do października. Odmiana ma liście większe niż u gatunku, które opadają na zimę.
- Irga Dammera ( Cotoneaster dammeri) Major to inna ciekawa odmiana płożąca. Jej liście są skórzaste i błyszczące, ułożone w dwóch rzędach, a kwiaty drobne, wonne i białe, zwisające na długich szypułkach. Owoce pojawiają się w sierpniu. Krzew dorasta maksymalnie do 15 cm wysokości. Jest zimozielony.
- Irga dammera Mooncreeper ma skórzaste liście i białe kwiaty. Rozrasta się do wysokości 10-20 cm i szerokości maksymalnie 80 cm. Jej kuliste, karminowe owoce pojawiają się we wrześniu i październiku.
- Irga rozesłana ( Cotoneaster radicans) Eichholz również jest odmianą płożącą, ale może osiągnąć nawet 50 cm wysokości. Jej liście są matowe i niebieskawe, a owoce osiągają średnicę nawet 1 cm.
- Irga łyżeczkowata ( Cotoneaster cochleatus)Schneider to raczej niewielka odmiana o wysokości 30-50 cm i szerokości do 1 m. Jej liście są drobne i błyszczące, od spodu pokryte włoskami. Owoce są niewielki i czerwone, a kwiaty białe.
Niezależnie od wybranego gatunku i odmiany, irga zimozielona typu płożącego może być fantastyczną ozdobą ogrodu. Doskonale zastąpi trawnik w niektórych miejscach, może świetnie prezentować się na rabatach, skarpach czy nawet w pojemnikach. Dzięki łatwej uprawie nie powinna sprawiać kłopotów nawet początkującym ogrodnikom.








