Spis treści:
- Antraknoza truskawek – objawy
- Co sprzyja rozwojowi antraknozy?
- Antraknoza – zapobieganie i zwalczanie
- Antraknoza – opryski
- Zasady robienia oprysków
- Antraknoza a szara pleśń
Antraknoza truskawek – objawy
Antraknoza to choroba grzybowa, wywoływana przez patogen Colletotrichum spp. To choroba, której nie da się nie zauważyć, ponieważ atakuje wszystkie części rośliny:
- kwiaty ciemnieją, zasychają i umierają;
- owoce zaczynają gnić – pojawiają się na nich charakterystyczne czarnobrązowe plamy gnilne
- na liściach i łodygach pojawiają się nieduże, ciemne plamy;
- korona, czyli skrócona łodyga truskawki, znajdująca się przy samej ziemi gnije i zabarwia na jasnopomarańczowy kolor.
Antraknoza atakuje truskawki we wszystkich stadiach rozwoju – nawet gdy owoce dopiero dojrzewają. Wyschnięte, niedojrzałe owoce i małe plamki na zaczerwienionych już truskawkach to ważny objaw, który daje prawie 100% pewności, że masz do czynienia z antraknozą. Walkę z infekcją utrudnia fakt, że jej patogen szybko się roznosi z rośliny na roślinę.
Co sprzyja rozwojowi antraknozy?
Infekcja rozwija się doskonale w warunkach dość wysokiej temperatury (powyżej 20 stopni Celsjusza) i jeszcze wyższej wilgotności powietrza (ok. 90%). Przy temperaturze 25-28 o C stopni i mokrym podłożu, zarodniki kiełkują błyskawicznie. To dlatego, plantacjom truskawek nie służą deszczowe i upalne letnie miesiące. Jeśli dojdzie do infekcji, w ciągu kilkunastu – kilkudziesięciu godzin może zostać zniszczone nawet 80% plonów.
Drugą kwestią jest położenie upraw - już na etapie planowania plantacji albo nawet przydomowego jagodnika trzeba wziąć pod uwagę ukształtowanie terenu. Dobrze byłoby, gdyby grządki nie leżały w zagłębieniu, a raczej miały zapewniony swobodny odpływ wody pochodzącej z opadów.
Antraknoza – zapobieganie i zwalczanie
Antraknozę powinno się zwalczać stosując kilka rozwiązań jednocześnie, żeby zwiększyć skuteczność działań. O ile kilka zainfekowanych grządek w przydomowym ogródku nie jest dramatem, o tyle porażona plantacja jak najbardziej. Co można zrobić, żeby uniknąć infekcji antraknozą?
- Wybieraj i kupuj sadzonki bez żadnych objawów chorobowych ze sprawdzonych szkółek.
- Zadbaj o glebę pod sadzonkami – musi być przepuszczalna, w przeciwnym razie będzie się w niej zatrzymywać woda.
- Przeprowadzaj ściółkowanie rabat naturalnymi sposobami – zamiast agrowłókniny lepiej sprawdzi się np. słoma czy trawa (po sztucznych materiałach patogeny rozprzestrzeniają się wraz ze spływającą wodą).
- Wybieraj gatunki truskawek bardziej odporne na antraknozę.
- Unikaj podlewania po liściach, kwiatach i owocach.
Antraknoza – opryski
Gdy zaczną pojawiać się pierwsze oznaki antraknozy, należy usuwać na bieżąco zainfekowane rośliny. Niestety, jest to choroba wymagająca oprysków fungicydami, ponieważ żadne inne sposoby nie zatrzymają jej rozwoju. Większość środków należy stosować od początku do końca fazy kwitnienia truskawki. Jakie preparaty stosować?
- Switch 62,5 WG
To wysoce skuteczny fungicyd, który działa zarówno na antraknozę, jak i na szarą pleśń. W składzie 2 substancje czynne zapobiegające uodpornieniu się patogenu. O jego skuteczności decydują:
- działanie wgłębne i powierzchniowe
- szybkie wchłanianie przez liście i łodygi
- szybkie przemieszczanie się
- działanie interwencyjne oraz zapobiegawcze.
Switch wpływa zdrowotnie na owoce, nie zmieniając ich smaku, zapachu ani właściwości. Opryski należy wykonywać co 10-14 dni, nie należy robić ich więcej niż trzy razy. Preparat powinien mieć odpowiednie proporcje – na 6-8 litrów wody daje się 8 gramów fungicydu.
- Scorpion 325 SC
To kolejny preparat o skutecznym działaniu. Podobnie jak Switch, ma kilka szczególnych cech:
- szybkie wchłanianie przez łodygi i rośliny
- szybkie przemieszczanie
- działanie interwencyjne oraz długotrwałe działanie zapobiegawcze
- działanie miejscowe i systemowe
- zwalczanie nie tylko antraknozy, ale też plamistości czy mączniaka
- dodatkowy efekt pozytywny „efekt zielonego liścia”, czyli umożliwienie liściom przeprowadzania fotosyntezy, która wpływa pozytywnie na plony.
Środek stosuje się od razu po zauważeniu objawów antraknozy, przez cały okres rozwoju truskawki – nawet w czasie dojrzewania owoców. Opryski robi się co około 7 dni, maksymalnie 3 razy w ciągu sezonu – zbyt częste opryski spowodują, że patogen choroby się uodporni i obniży skuteczność tego fungicydu. Proporcje Scorpiona to 10 ml preparatu na 10-12 litrów wody.
- Geoxe 50 WG
Jeszcze jednym rozwiązaniem jest środek Geoxe 50 WG, który przeznaczony jest do ochrony jabłek i gruszek przed szarą pleśnią czy gorzką zgnilizną. Sprawdza się on również w przypadku chorób truskawek. Ma jedną substancję aktywną – fludioksonil, którego działanie polega na zahamowaniu tworzenia i kiełkowania zarodników konidialnych. Środek ten ma również silne działanie zapobiegawcze.
Stosuje się go od razu po odkryciu pierwszych objawów antraknozy, przez cały okres wzrastania truskawki, aż do zakończenia dojrzewania owoców. Odstępy pomiędzy opryskami powinny wynosić minimum 14 dni, można je wykonać maksymalnie 2 razy w sezonie.
- Topsin M 500 S.C.
Nie jest to główny środek stosowany do zwalczania antraknozy, ale jest doskonałym „wspomagaczem” w walce z tą chorobą. Można go stosować tylko raz w sezonie. Dlatego dobrze jest zrobić przy jego pomocy kurację uzupełniającą, już po zastosowaniu któregoś z wcześniej wymienionych fungicydów.
Zasady robienia oprysków
Antraknoza truskawki to choroba, której nie pomogą domowe sposoby czy podlewanie naparem z pokrzywy. Zaatakowane rośliny należy potraktować specjalistycznymi preparatami – w przeciwnym razie ogrodnikom grozi utrata plonów. Jak opryskiwać sadzonki? Pamiętaj, aby:
- przygotować odpowiednie stężenie preparatu,
- opryskiwać tylko wtedy, kiedy jest to dozwolone wg producenta (niektórych preparatów nie można stosować w czasie, gdy na roślinie są już owoce!),
- dostosować program ochrony truskawki do prognozowanej pogody,
- zachowywać odpowiednie odstępy czasowe pomiędzy opryskami,
- nie opryskiwać częściej niż 2-3 razy w sezonie – zbyt często używanie fungicydu powoduje, że patogen się uodparnia i preparat przestaje być skuteczny.
Antraknoza a szara pleśń
Antraknoza to nie jedyna choroba, która atakuje truskawki. Inną, znaną infekcją jest szara pleśń – jej objawy to gnicie i pokrywanie się owoców szarym nalotem, usychanie kwiatów, rzadziej łodyg. Ochrona plantacji przed szarą pleśnią obejmuje działania, które jednocześnie zapobiegną antraknozie, dlatego tak ważne jest, by się do nich stosować. Należą do nich między innymi kupowanie sadzonek z dobrego źródła czy uprawa truskawek na przepuszczalnej glebie. Jeśli mimo to rośliny zostaną zaatakowane szarą pleśnią, należy je opryskać preparatami – np. uniwersalnym na antraknozę i szarą pleśń Switchem 62,5 WG.
Antraknoza truskawek to poważna choroba grzybowa, która szybko się rozprzestrzenia i powoduje duże szkody. Nie ma na nią cudownych sposobów – można starać się jej zapobiegać, ale gdy pojawią się pierwsze objawy należy działać stanowczo, stosując specjalistyczne opryski.
