Spis treści:
- Czym są powojniki, czyli krótka charakterystyka clematisów
- Najpiękniejsze odmiany clematisów
- Kiedy przycinać clematisy?
- Sposoby cięcia clematisów
Decydując się na wiosenne przycinanie clematisów, trzeba pamiętać, że nie wszystkie powojniki pielęgnujemy w identyczny sposób. Intensywność i sposób cięcia zawsze dostosowujemy do konkretnych odmian powojników. Podpowiadamy więc, co zrobić, aby te piękne byliny rosły bujnie i zdrowo.
Czym są powojniki, czyli krótka charakterystyka clematisów
Clematisy zaliczają się do rodziny jaskrowatych. Spotkamy je zwłaszcza w strefie klimatu umiarkowanego i ciepłego, gdzie rosną w formie krzewów lub widowiskowych pnączy. Mogą stanowić idealne uzupełnienie ogrodzeń, altan czy ścian domów. Okazale prezentują się również wysadzane przy podporach.
Ich urodziwe owocostany i kolorowe kwiaty we wszystkich barwach tęczy przyciągają wzrok niezależnie od tego, czy zdecydujemy się na uprawę odmian wielokwiatowych, czy bylinowych. Druga grupa charakteryzuje się nieco wyższą odpornością na zmienne warunki atmosferyczne i choroby roślin. Co prawda kwiaty są mniejsze, jednak przy odpowiedniej pielęgnacji (m.in. regularnym przycinaniu clematisów) wynagrodzi nam to ich obfitość.
Liście powojników są duże i mają budowę trójlistkową. W wielu przypadkach są zimozielone, co oznacza, że roślina może stanowić ozdobę ogrodu przez cały rok kalendarzowy. Łodyga jest natomiast cienka i długa.
Kwitnienie clematisów w Polsce trwa od maja do października, a wielkość i kolor ich okrągłych kwiatów zależy od odmiany. Ich średnica zazwyczaj wynosi jednak nie mniej niż 5 cm, a najczęściej spotykane zabarwienie to: biel, żółć, róż, czerwień, ciemny fiolet i niebieski. Same owoce są zaś dość puszyste, główkowate i złożone z licznych drobnych niełupek. Często nawet po uschnięciu zdobią roślinę aż do samej zimy.
Gdy zdecydujemy się na uprawę clematisów, musimy zapewnić im przepuszczalną i przewiewną glebę. Idealne stanowisko dla powojników powinno być słoneczne, lecz gwarantujące zacienienie dolnym częściom rośliny. Pnącza najlepiej rosną, posadzone od strony południowo-wschodniej albo południowo-zachodniej i należy zapewnić im podpory, po których będą mogły piąć się do góry.
Najpiękniejsze odmiany clematisów
Szacuje się, że znanych jest ponad cztery tysiąceodmian clematisów. Zaliczają się do nich zarówno powojniki wielkokwiatowe, botaniczne, jak i bylinowe.
Nie sposób opisać wszystkich, jednak przedstawiamy krótką charakterystykę clematisów, które wyróżniają się szczególną popularnością i walorami estetycznymi.
- Madame Julia Correvon
To 3-4 metrowa odmiana powojnika, która charakteryzuje się wysoką odpornością na mróz. Wzrok przykuwają obfite, intensywnie czerwone kwiaty z żółtymi pręcikami, które kwitną od czerwca do lipca. Ich średnica osiąga nawet do 10 cm. Wymaga silnego wiosennego cięcia.
- Montana Mayleen
Jest to powojnik górski o wysokości od 3 do 5 metrów o bardzo obfitym kwitnieniu, które można zaobserwować już na przełomie maja i czerwca. Kwiaty są czterodziałkowe, obfite, a ich średnica może mieć od 4 do 5 cm. Są mrozoodporne.
- Gravetye Beauty
Odmiany clematisów o zjawiskowych, szkarłatnoczerwonych kwiatach, które kojarzyć się mogą z tulipanami. Kwitną w lipcu i sierpniu. Są dość odporne na mróz pomimo stosunkowo niewielkich rozmiarów. Ta bylina osiąga jedynie 2-3 metrów wysokości, dzięki czemu idealnie sprawdzi się zwłaszcza na balkonach i tarasach.
- White Swan
Powojniki włoskie, które kwitną już od kwietnia, zachwycając przechodniów białymi niczym śnieg kwiatami, osiągają od 3 do 5 metrów wysokości. Poleca się je początkującym ogrodnikom z uwagi na wysoką odporność na choroby oraz mrozy, a także łatwość uprawy clematisów. Wymagają jednak silnego cięcia.
Kiedy przycinać clematisy?
Cięciem powojnikóww przypadku większości odmian trzeba zająć się od końca lutego do kwietnia. Najlepiej zdecydować na to w dzień suchy i nieco pochmurny, lecz nie deszczowy, (ponieważ to sprzyja infekcjom).
Marzec wydaje się odpowiednim terminem, ponieważ opóźnienie tego zabiegu może przyczynić się do słabszego kwitnienia. Wczesne przycinanie clematisów jest również konieczne, aby roślina zdążyła się odpowiednio rozgałęzić. Dotyczy to zwłaszcza powojników wielokwiatowych późno kwitnących i clematisów bylinowych.
Sposoby cięcia clematisów
Technikę przycinania powojników dostosowujemy do odmiany clematisów tak, aby przez przypadek nie doprowadzić roślin do ruiny. Jeżeli chodzi o technikę, najczęściej przyjmuje się podział na trzy zasadnicze sposoby cięcia clematisów.
- Cięcie umiarkowane
Cięcie umiarkowane (bądź słabe) wykonujemy u odmian wielokwiatowych, których kwiaty pojawiają się na zeszłorocznych pędach w maju lub na początku czerwca, a następnie ponownie na tegorocznych pędach.
W tym przypadków pędy tniemy na wysokości około 100-150 cm. Młodsze rośliny powinniśmy ciąć niżej, a starsze nieco wyżej.
- Cięcie silne
Silne cięcie powojników jest konieczne w przypadku odmian kwitnących późno na tegorocznych pędach. Dotyczy roślin, które zdobią ogród kwiatami w okresie od czerwca do lipca m.in. odmian grupy Viticella, Tangutica czy wszelkich odmian clematisów wielkokwiatowych późno kwitnących. Przycinanie clematisów w tym przypadku wykonuje się nad drugą lub trzecią parą pąków, mniej więcej 20 - 50 cm nad ziemią.
Powojniki bylinowe (zwłaszcza z grupy Heracleifolia, Integrifolia czy Texensis) również tniemy silnie. Jednak w tym przypadku obumarłe pędy wycinamy tuż przy podstawie, a żywe około 1 - 5 cm nad podłożem.
- Cięcie zerowe
Od każdej reguły jest jednak wyjątek, dlatego po zimie nigdy nie przycinamy powojników zakwitających na wiosnę po ubiegłorocznych pędach (np. odmian z grupy Montana czy Atragene). W przeciwnym razie pozbawimy clematisy pąków, czego skutkiem będzie brak kwitnienia.
W tym przypadku w marcu trzeba jedynie usunąć zaschnięte liście, a cięciem powojników zajmujemy się po ich przekwitnięciu, a więc na przełomie maja i czerwca. Wówczas pędy ucina się nie niżej niż metr nad podłożem.
