Przycinanie i nawożenie malin przed zimą. Po co ciąć maliny jesienią?

Uprawa malin w przydomowym ogródku nie jest trudna. Krzaczki są odporne na mróz, świetnie radzą sobie w polskich warunkach i nie są podatne na szkodniki, więc każdy ogrodnik, nawet bez doświadczenia, może cieszyć się wspaniałymi owocami. Jednak, żeby mogły co roku obficie owocować, a owoce były duże, soczyste i słodkie, należy regularnie je obcinać. Ten zabieg jest potrzebny nie tylko do pobudzenia krzewu do wzrostu, ale także dla ochrony przed szkodnikami i chorobami oraz nadawania odpowiedniego kształtu.

Zatem najważniejsze pytanie brzmi – kiedy obcinać maliny? Radykalne cięcia powinieneś przeprowadzić dwa razy w roku, tj. na wiosnę oraz przed zimą zarówno po ustąpieniu mrozów, jak i przed ich wystąpieniem. Wtedy należy usunąć wszystkie pędy lub ich część (w zależności od gatunku), aby mogły wydać owoce w przyszłym sezonie. Jednak to niejedyne momenty, kiedy należy przycinać maliny.

Krzaczki wymagają regularnego cięcia także podczas owocowania. W tym czasie trzeba usuwać wszelkie odrosty korzeniowe boczne. Co więcej, nowe przyrosty mogą powodować nadmierne zagęszczenie się krzaczków, co utrudnia przepływ powietrza i naraża roślinę na rozwój różnych chorób i pojawienie się szkodników.

Jednocześnie pamiętaj, że zbyt późne obcięcie malin, np. w listopadzie, może obniżyć odporność rośliny na mróz. Jeśli uprawiasz odmiany eksperymentalne lub wrażliwe na zimno, obetnij je dopiero wiosną.

W przycinaniu malin ważne jest nie tylko wybranie odpowiedniego momentu na wykonanie tej czynności, ale także zrobienie tego w prawidłowy sposób. Nie można pozbywać się przypadkowych gałązek. Cały zabieg powinien być dobrze przemyślany i zaplanowany, aby nie wyrządzić roślinie krzywdy i utrzymać jej plenność.

W przypadku krzewów, które:

• zostały świeżo zasadzone jesienią, obetnij je w całości na wysokości kilku centymetrów. Dotyczy to zarówno odmian, które owocują na pędach dwuletnich, jak i tegorocznych,
• rosną przy palikach, usuń wszystkie pędy, na których były owoce, oprócz 5 młodych gałązek, na których w przyszłym roku urosną maliny. Zabieg ten wykonaj jesienią lub bezpośrednio po zbiorach, aby nie dopuścić do rozwoju grzybów. Pozostawione pędy obetnij w ¼ wysokości,
• są uprawiane w szpalerze, bezpośrednio po zbiorach, pozbądź się pędów, na których rosły owoce. Pozostaw tylko najsilniejsze młode gałęzie, a następnie przywiąż je do drutu na wysokości 1 m i przytnij do długości 1,2 m, aby mogły dać owoce w przyszłym roku,
• podwójnie owocują, przytnij zeszłoroczne pędy. Ten zabieg wykonaj wiosną, aby krzew mógł wypuścić nowe gałązki, na których owoce zawiążą się jesienią.

Dlaczego usuwanie odrostów korzeniowych malin jest ważne?

Odrosty korzeniowe boczne, jak i młode pędy, które powodują nadmierne zagęszczenie krzaczka, warto odrywać, zamiast odcinać, jednak wybór techniki należy do ogrodnika.

Dodatkowo wszystkie obcięte gałęzie należy niezwłocznie zutylizować. Najlepszym sposobem jest ich spalenie, aby nie dopuścić do ich zainfekowania przez grzyby lub szkodniki, które mogłyby się przenieść na krzaczki owoców.

Choć maliny są dość odporne na różne choroby i szkodniki, nie oznacza to, że nie są na nie narażone. Wystarczy zbyt gęste ułożenie pędów lub duża wilgotność, aby krzewy zachorowały. Wśród najczęściej występujących patogenów wymienia się:

• pleśń szarą – przyczyną choroby jest grzyb Botrytis cinerea. Objawia się brunatnieniem i obumieraniem wszystkich części rośliny, w tym zarówno kwiatów, zawiązków owoców, jak i pędów, a także szarzeniem i łuszczeniem się zdrewniałej gałęzi. Choroba dotyka także dojrzałe maliny. Najpierw pokrywają się one plamami gnilnymi, a następnie pojawia się na nich biały i szary nalot, w którym znajdują się zarodniki. Co ciekawe, choroba może objawić się także na zebranych owocach, jeśli będą przechowywane w nieprawidłowy sposób. Niestety grzyb powodujący pleśń szarą jest odporny na mróz i może przetrwać w martwych częściach rośliny, dlatego wszystkie obcięte, zarażone pędy należy niezwłocznie spalić,
  
  
• zamieranie pędów malin – tę chorobę wywołuje grzyb Didymella applanata. Pierwsze oznaki można zaobserwować w miejscu, gdzie zalega woda po podlewaniu, np. w kątach liści lub na węzłach. Są to fioletowo-brązowe plamy na pędach, które po zdrewnieniu gałęzi przybierają srebrny kolor. Widoczne są także czarne, drobne punkty, czyli zarodniki grzyba. Chorobę można rozpoznać także po tym, że kora pędów złuszcza się i odpada, a cała roślina zamiera,
• antraknoza malin – to mniej groźna, ale także często występująca choroba, która dotyka tę roślinę. Wywołuje ją grzyb Plectodiscella venet a, a pierwsze jej objawy pojawiają się już na początku wiosny. Są to szare plamy z brunatną obwódką na liściach i ich ogonkach oraz szypułkach kwiatowych, które powodują ich żółknięcie i obumieranie. Objawy choroby widoczne są także na owocach, które przez nią stają się drobne, zniekształcone, twarde i niesmaczne, oraz na pędach – pokrywają się drobnymi, białymi plamkami tworzącymi duże skupiska. Po zimie w tych miejscach pojawiają się zagłębienia i w rezultacie powstają zmiany rakowe oraz zniekształcenia.

Z wszystkimi powyższymi chorobami walka wygląda podobnie. Po zauważeniu objawów choroby należy niezwłocznie usunąć zarażone pędy i spalić, aby nie dopuścić do powstania zarodników grzyba, które mogłyby się przenieść na pozostałe rośliny. Można także profilaktycznie, jak i w czasie najbardziej intensywnego wzrostu, wykonywać oprysk odpowiednimi preparatami.

Oprócz tego należy dbać o przewiewność plantacji, dobre nawodnienie i nawożenie.

Chcesz cieszyć się obfitymi zbiorami? Marzysz o koszyczkach pełnych malin, aby móc delektować się nimi na surowo, a także przygotować z nich przetwory? Pragniesz uniknąć chorób i szkodników, które mogłyby zniszczyć twoją plantację? Aby tak było, zanim posadzisz rośliny, powinieneś nawieźć ziemię środkami dostosowanymi do jej rodzaju. Jeśli gleba jest:

• uboga w minerały, a zwłaszcza azot, potas i magnez, należy je uzupełnić, mieszając ziemię z odpowiednimi preparatami. Dzięki temu zapewnisz krzewom dobre warunki do rozwoju od samego początku,
• zbyt kwaśna, należy zastosować wapno, które wyrówna pH ziemi. Jest to bardzo ważne, ponieważ maliny, które rosną w kwaśnych warunkach, są bardziej podatne na szarą pleśń.

Dobrym wyborem jest także obornik. Warto wymieszać go z glebą podczas jej spulchniania. Inny sposób to wykopanie dołka o głębokości ok. 60 cm i wypełnienie go naturalnym nawozem. Dzięki temu zapewnisz roślinie odpowiednią dawkę mikroelementów na długi czas.

Sprawdź: Kiedy i czym nawozić ogród jesienią?

O nawożeniu należy pamiętać także podczas owocowania. Wtedy przydadzą się preparaty bogate np. w fosfor, bor, wapń, magnez i potas. Jednak zamiast podawać pełną dawkę naraz, warto rozłożyć ją na 3 części i podać je wczesną wiosną, wraz z końcem maja oraz czerwca. W ten sposób utrzymasz stały poziom potrzebnych minerałów w glebie, co pozwoli roślinie równomiernie się rozwijać.

Nie zapomnij obciąć malin! To najlepszy sposób na to, żeby przygotować je do zimy i zapewnić obfite owocowanie w przyszłym roku.