Spis treści:
- Stonka ziemniaczana - co to za szkodnik?
- Skąd w Polsce wzięła się stonka ziemniaczana?
- W jakiej porze roku pojawia się stonka ziemniaczana?
- Stonka ziemniaczana - czy walka ze szkodnikiem jest trudna?
- Mechaniczne zwalczanie stonki ziemniaczanej
- Pułapka feromonowa - eksperymentalny sposób na stonkę ziemniaczaną
- Eko sposób na stonkę ziemniaczaną - gnojówka z pokrzywy
- Wyciąg z wrotyczu - doskonały w walce ze stonką ziemniaczaną
- Szare mydło - skuteczna eliminacja stonki ziemniaczanej
Stonka ziemniaczana - co to za szkodnik?
Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata) swoim wyglądem przypomina biedronkę, chociaż ma nieco inne ubarwienie. Jest to szkodnik, który jak wskazuje na to jego nazwa atakuje przede wszystkim uprawy ziemniaków, ale nie tylko. Może pojawić się również na innych roślinach psiankowatych.
Niestety stonka ziemniaczana jest trudna do wytępienia. Zdarza się, że walka z tym szkodnikiem trwa latami, co przynosi wiele strat w plonach. Jest to więc szczególne zagrożenie dla rolników, którzy zawodowo zajmują się uprawą ziemniaków. Strata znacznej części plonów oznacza dla nich jedno - mniejszy zysk.
Skąd w Polsce wzięła się stonka ziemniaczana?
Stonka ziemniaczana to owad, który do Europy przywędrował ze Stanów Zjednoczonych. Po raz pierwszy zidentyfikowano tego szkodnika w Kolorado. Początkowo też nazwa nawiązywała do samego pochodzenia. Stonkę określano bowiem mianem żuka z Kolorado. Szybko jednak okazało się, że szkodnik pojawił się we Francji, a stamtąd przeniósł na tereny Polski.
Problem ze stonką ziemniaczaną znany był ludzkości od czasu zakończenia I wojny światowej. Jej plaga w niektórych rejonach była powodem ogólnego głody społeczeństwa wynikającego z braku dostatecznej ilości żywności. Dzisiaj natomiast pomimo wielu znanych sposobów radzenia sobie z tym szkodnikiem i tak wywołuje on przerażenie i doprowadza do sporych strat w uprawach na całym świecie.
W jakiej porze roku pojawia się stonka ziemniaczana?
Występowanie i rozwój stonki ziemniaczanej zależą przede wszystkim od ogólnych warunków atmosferycznych, a także utrzymującej się temperatury. Ten szkodnik nie przepada za niskimi temperaturami. Najlepiej więc rozwija się, kiedy jest dość ciepło i wilgotno. Larwy stonki ziemniaczanej wylęgają się już nawet od początku czerwca. Mając dostatecznie dobre warunki, bardzo szybko przechodzą w tak zwany stan żeru. Jest to natomiast tylko część problemów, jakie mogą mieć osoby uprawiające ziemniaki, pomidory czy paprykę. Wylęg czerwcowy to tak zwana pierwsza fala. Nawet jeżeli udaje się ją zwalczyć to pod koniec lipca i w sierpniu mogą pojawić się nowe szkodniki. Dlatego tak ważna jest stała obserwacja swoim upraw i reagowanie na czas, kiedy nie jest jeszcze za późno.
Stonka ziemniaczana - czy walka ze szkodnikiem jest trudna?
Plaga stonki ziemniaczanej to prawdziwa zmora wszystkich osób, które zajmują się uprawą ziemniaków, ale także wspomnianych wcześniej pomidorów czy papryki. Niestety walka z tym szkodnikiem nie należy do najłatwiejszych. Stonka jest wyjątkowo odporna na różnego rodzaju środki chemiczne. Niektórym preparatów nie można natomiast stosować ze względu na ich szkodliwość.
Na szczęście na przełomie wielu lat opracowano wiele ekologicznych sposobów, dzięki którym możliwa jest walka z tym szkodnikiem. Większość z nich sprawdza się zarówno w przydomowych ogródkach, jak i w przypadku sporych pól.
Mechaniczne zwalczanie stonki ziemniaczanej
Jedną z wyjątkowo ekologicznych metod zwalczania stonki ziemniaczane jest jej ręczne zbieranie. Odbywa się to w bardzo prosty sposób - należy zaopatrzyć się w specjalny pojemnik, a przechodząc pomiędzy kolejnymi krzaczkami roślin, zbiera się do niego szkodnika. Technika ta jest bardzo skuteczna, ponieważ dzięki niej można pozbyć się praktycznie całej lub większej części stonki ziemniaczanej. Jest natomiast równie uciążliwa i sprawdza się tak naprawdę jedynie w przypadku mniejszych upraw. Trudno wyobrazić sobie, aby na ogromnym obszarze działać w ten sposób.
Warto jednak zauważyć, że nowoczesne technologie cały czas się rozwijają i nie inaczej jest w tym przypadku. Na rynku dostępne są więc urządzenia, które wyglądem przypominają kombajn, a służą do zbierania stonki. Dzieli się je na dwie grupy, a ich praca wygląda następująco:
- strzepywanie stonki ziemniaczanej do specjalnych rynien, a następnie transport do części odpowiedzialnej za zgniatanie szkodnika,
- zasysanie zarówno larw, jak i dorosłych osobników stonki ziemniaczanej do specjalnych zbiorników.
Pułapka feromonowa - eksperymentalny sposób na stonkę ziemniaczaną
Osoby, które pracują nad metodami biologicznymi pomocnymi w walce ze stonką ziemniaczaną opracowały specjalne pułapki, które miałyby wabić szkodniki. Do środka takich wabików wprowadzano specjalne feromony płciowe - te miały przyciągać stonkę. Badania i testy pokazały natomiast, że ta metoda nie jest zbytnio skuteczna, dlatego dość szybko się z niej wycofano, stosując alternatywne techniki.
Eko sposób na stonkę ziemniaczaną - gnojówka z pokrzywy
Wśród ekologicznych metod walki ze stonką ziemniaczaną bardzo często wymienia się stosowanie specjalnej gnojówki w pokrzywy. Taki biologiczny preparat można przygotować samodzielnie w ilości odpowiadającej indywidualnym potrzebom. Do przydomowej uprawy ziemniaków, pomidorów czy papryki sprawdzi się już niewielka ilość.
Aktywny środek przygotowuje się w poniższy sposób.
- Pokrzywę należy pociąć i umieścić w większym pojemniku.
- Przygotowaną roślinę należy zalać wodą i odstawić na kilka dni.
Zwykle po 5-6 dniach następuje wystarczająco zaawansowana fermentacja, aby móc zastosować płyn. Nie wykorzystuje się go natomiast w takiej formie, jak ta otrzymana. Niezbędne jest wcześniejsze rozcieńczenie. Specjaliści zalecają, aby na litr otrzymanej gnojówki z pokrzyw przypadało 10 litrów wody.
Wyciąg z wrotyczu - doskonały w walce ze stonką ziemniaczaną
Inną rośliną, która jest doskonałym sprzymierzeńcem rolników w walce ze stonką ziemniaczaną, jest wrotycz. Podobnie jak w przypadku pokrzywy przygotowuje się z niego specjalny wyciąg, który następnie służy do oprysków. Świeżą roślinę zalewa się wodą i czeka od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, aż puści swoje soki. Kiedy tak się stanie to otrzymamy preparat należy rozpuścić w większej ilości wody - najlepiej w proporcjach 1:2. Takim płynem można spryskiwać uprawy.
Co ciekawe, wrotycz znany jest jako roślina, która od wielu lat wykorzystywana jest do walki z różnymi szkodnikami. Dzięki temu zielu można zwalczyć między innymi:
- mszyce,
- muszki owocówki,
- gąsienice bielinka.
Szare mydło - skuteczna eliminacja stonki ziemniaczanej
Naturalnym środkiem owadobójczym, który doskonale radzi sobie z takimi szkodnikami jak stonka ziemniaczana jest między innymi szare mydło. Rozpuszcza się je w wodzie i stosuje oprysk na rośliny. Zwykle jednak ta metoda wykorzystywana jest jedynie przy mniejszych uprawach przydomowych. Nie jest więc bardzo popularna.
Walka ze stonką ziemniaczaną nie należy do najłatwiejszych. Nie oznacza to natomiast, że eliminacja tego szkodnika nie jest możliwa. Wystarczy obserwować swoje uprawy i szybko reagować, stosując metody ekologiczne, które są skuteczne i przede wszystkim naprawdę bezpieczne.
