Spis treści:
- Co to jest świętojański opad?
- Od czego zależy zrzucanie zawiązków na drzewach owocowych?
- Jak powstrzymać opadanie zawiązków z drzew owocowych?
Co to jest świętojański opad?
Świętojański opad, nazywany także czerwcowym, to zjawisko opadania zawiązków owoców z jabłoni. Odbywa się zazwyczaj w czerwcu, tuż po kwitnieniu, zanim jabłka zaczną nabierać masy. Dzięki temu później nie trzeba się martwić dużą ilością gnijących owoców pod drzewami.
Zazwyczaj z jabłoni opadają najsłabsze zawiązki. Na pędach pozostają te najsilniejsze i najzdrowsze, które rozwinęły się z pąków centralnych. Często się nazywa je także królewskimi. Zdarza się jednak, że sytuacja jest odwrotna — zawiązki boczne pozostają, a centralne opadają. Dzieje się tak, jeśli wiosną były długie i silne przymrozki, które uszkodziły pierwsze pąki na drzewach.
- Dlaczego zawiązki opadają?
Zawiązki opadają, ponieważ drzewo nie jest w stanie "wykarmić" wszystkich owoców, które udało mu się wytworzyć. Zastanawiasz się zatem, dlaczego rośliny produkują tak dużo kwiatów, skoro później zrzucają część przyszłych jabłek? Dzieje tak z kilku powodów.
- Im więcej kwiatów, tym większe szanse, że któryś z nich zostanie zapylony i drzewo przedłuży gatunek.
- Wiele kwiatów pada ofiarą szkodników lub przemarza. A zatem zmniejsza się prawdopodobieństwo, że będą z nich owoce.
- Część kwiatów nie zostaje zapylona z powodu małej liczby owadów zapylających, niskich temperatur czy długotrwałych opadów. W rezultacie spadają szanse na pojawienie się jabłek.
Innym powodem, dla którego część zawiązków opada, jest to, że wiele z nich nie ma nasion, przez co ich rozwój jest zatrzymany. Takie okazy utrzymują się na drzewie przez 2-3 tygodnie. Następnie żółkną od szypułki i spadają na ziemię.
Od czego zależy zrzucanie zawiązków na drzewach owocowych?
Liczba zrzuconych zawiązków może być inna każdego roku. Zastanawiasz się, od czego to zależy?
Roślina może zrzucić część zawiązków także wtedy, gdy jest narażona na warunki stresowe. Występują one, np. gdy:
- różnice temperatur pomiędzy dniem a nocą są bardzo duże — na początku maja i czerwca często zdarza się, że po zmroku temperatura spada nawet poniżej 0°C, a w ciągu dnia wzrasta aż do 25°C. Taka huśtawka termiczna powoduje u rośliny stres, przez który jej rozwój zostaje zahamowany. Utrudniony jest także przepływ składników odżywczych do zawiązków. W rezultacie niedożywione owoce zaczynają opadać;
- w glebie jest za mało składników odżywczych — niedobór substancji sprawia, że roślina musi się skoncentrować na wypuszczaniu korzeni i nie ma siły, aby utrzymać nagałęziach zawiązki owoców. Ponadto brak dostępu do wystarczającej ilości składników sprawia, że drzewo nie jest w stanie wykarmić owoców. W rezultacie część z nich obumiera;
- drzewo jest atakowane przez szkodniki lub choruje — obecność owadów lub patogenów znacznie osłabia roślinę i sprawia, że nie jest w stanie utrzymać dużo zawiązków. Zdarza się, że w wyniku choroby kora drzewa pęka, przez co wyciekają soki i ono traci siłę. Czasami szkodniki uszkadzają korzenie, przez co roślina nie może pobierać składników odżywczych. To także powoduje osłabienie, które przyczynia się do wzmożonej utraty zawiązków;
- korzenie nie mają dostępu do wystarczającej ilości wody — susza przyczynia się do deficytu wodnego w tkankach drzewa. To sprawia, że wszystkie procesy życiowe w komórkach zostają zaburzone i zaczyna się proces więdnięcia. To z kolei doprowadza do odrzucenia najpierw najmniej potrzebnych części roślin, czyli zawiązków.
Na część powyższych czynników nie masz wpływu, np. na suszę, zmiany temperatur, ataki szkodników czy choroby. Jednak są także aspekty, które zależą od ciebie.
Jak powstrzymać opadanie zawiązków z drzew owocowych?
Chcesz zwiększyć ilość zbiorów, więc szukasz sposobu na to, jak powstrzymać opadanie zawiązków z drzew owocowych? Niestety nie możesz zmienić warunków pogodowych. Możesz natomiast zadbać o właściwe nawożenie.
Aby roślina mogła wyżywić wszystkie zawiązki, trzeba zapewnić jej łatwy dostęp do składników odżywczych oraz ich wystarczającą ilość. Szczególnie są jej potrzebne potas i mikroelementy. Możesz je dostarczyć drzewu za pośrednictwem obornika granulowanego lub przekompostowanego, bydlęcego lub końskiego.
To naturalny nawóz, który:
- zawiera odpowiednio zbilansowaną ilość potasu, fosforu, azotu oraz innych cennych składników odżywczych;
- dość szybko się wchłania do ziemi. Dzięki temu nie trzeba długo czekać na to, żeby korzenie mogły zacząć pobierać potrzebne substancje;
- pomaga poprawić strukturę gleby. W rezultacie ziemia lepiej chłonie wodę i dłużej pozostaje wilgotna np. po deszczu. Tym samym zmniejsza się ryzyko wystąpienia deficytu wodnego.
Ze względu na to, że taki preparat jest pochodzenia naturalnego, ryzyko przenawożenia jest niewielkie. Obornik najlepiej rozkładać jesienią, w odległości ok. 30-50 cm od pnia na szerokość korony. Ponadto należy wymieszać nawóz z ziemią, aby m.in. azot nie "uciekł", a dotarł do korzeni.
Aby zmniejszyć ryzyko opadania zawiązków z powodu niedoboru wody, warto także dokładnie wyściółkować glebę wokół drzew. W tym celu możesz użyć kompostu. To lekka materia organiczna, która zawiera małe ilości azotu, fosforu, potasu i innych składników odżywczych. Zatem rozkładanie jej wokół roślin nie powoduje ryzyka przenawożenia.
Kompost:
- chłonie wodę jak gąbka, dzięki czemu ziemia pozostaje wilgotna,
- przyciąga dżdżownice i zawiera wiele dobrych bakterii,
- sprawia, że gleba staje się pulchna, co ułatwia rozwijanie się korzeni,
- zapobiega odparowywaniu wody z podłoża, więc roślina ma swobodny dostęp do wody nawet w upalne dni.
Trzecim pomysłem na ograniczenie opadu świętojańskiego jest stosowanie oprysków dolistnych. Sadownicy opryskują drzewa preparatami z:
- wapniem — odpowiada ono za stabilność błon komórkowych oraz wytrzymałość owoców na ataki patogenów oraz na mechaniczne uszkodzenia. Dzięki tej substancji uzyskane jabłka są jędrne i pięknie wybarwione. Dodatek wapnia wpływa pozytywnie także na przechowywanie owoców;
- magnezem — wpływa na kolor liści, a przez to na fotosyntezę. Od niego zależy też powstawanie asymilatów roślinnych. Ta substancja dość szybko się wypłukuje z gleby, dlatego może być konieczne dokarmianie drzewa, zwłaszcza na młodej plantacji, na której jest lekkie podłoże.
Prawidłowe nawożenie ma kluczowe znaczenie nie tylko dla zdrowia rośliny, ale także dla ilości plonów. Dlatego nie zaniedbuj tego.
Świętojański opad to naturalne zjawisko, które można ograniczyć. Wypróbuj powyższe sposoby i ciesz się obfitymi zbiorami.
