Z artykułu dowiesz się:
- Jak wygląda rzeżucha
- Tradycja uprawy rzeżuchy przed Wielkanocą
- Jak zasiać rzeżuchę krok po kroku
- Rzeżucha - wartości odżywcze
Jak wygląda rzeżucha
Potocznie zwana rzeżuchą - pieprzyca siewna, jest rośliną jednoroczną z rodziny kapustowatych. Wysiana w ogrodzie dorasta do 50 cm wysokości. Silnie rozgałęzia się, a jej wąskie, podłużne liście pokrywa sinawozielony nalot. Wypuszczane kwiaty są drobne, czterokrotne, o białym lub jasnoróżowym zabarwieniu. Roślina charakterystycznie pachnie i smakuje – w jadalnych liściach zawarte są olejki eteryczne z dużą ilością związków siarki.
Do gruntu wysiewać ją można od marca do końca sierpnia. Jeśli uprawiana jest na balkonie lub tarasie, we wrześniu należy przenieść ją do domu. Osłonięta poprzekłuwaną folią spożywczą nadal będzie wzrastać.
W Polsce mamy dziewięć odmian rzeżuchy.
- rzeżucha gorzka
- rzeżucha wodna (hodowana w akwarium)
- rzeżucha łąkowa
- rzeżucha leśna
- rzeżucha niecierpkowa
- rzeżucha rezedolistna
- rzeżucha trójlistkowa
- rzeżucha włochata
- żywiec cebulkowy
Tradycja uprawy rzeżuchy przed Wielkanocą
Tradycja wywodzi się ze starożytnego Rzymu, gdzie rzeżucha była symbolem początku nowego życia i odnowy sił witalnych. W IV wieku, gdy chrześcijaństwo zyskiwało na popularności, świeccy Kościoła zaczęli szukać symbolu, który mógłby reprezentować zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. W końcu zdecydowali się wybrać dwa symbole: malowanie jajek i hodowanie rzeżuchy. Tradycja przetrwała do dnia dzisiejszego. Zarówno rzeżucha jak i jajka symbolizują życie i zdrowie.
Jak zasiać rzeżuchę krok po kroku
Kup opakowanie nasion rzeżuchy (ok. 2 zł za torebkę). Następnie wybierz odpowiednie naczynie, w którym ją zasiejesz. Jeżeli założyliśmy sobie, że rzeżucha będzie zdobić nasz świąteczny stół, może to być skorupka jajka, ozdobny półmisek lub salaterek. Na czym najlepiej siać rzeżuchę?
- Naczynie wykładamy watą, ręcznikiem papierowym, gazą lub ligniną, po czym dokładnie zwilżamy ją wodą.
- Na takim podłożu dokładnie wysiewamy nasiona i zraszamy wodą
- Codziennie, od dnia kiedy posialiśmy rzeżuchę, musimy ją podlewać. Najlepiej jeżeli będziemy to robić za pomocą zraszacza.
- Rzeżucha powinna być pozostawiona w miejscu ciepłym i suchym.
Pierwsze kiełki pojawiają się już w drugim lub trzecim dniu. Niektórzy smakosze preferują jedzenie rzeżuchy już we wczesnych etapach jej rozwoju (około 4-6 dnia od jej posiania).
Nasiona zaczną pęcznieć już po pierwszym dniu. W kolejnych wypuszczą maleńkie kiełki – będą gotowe do jedzenia, kiedy osiągną ok. 4 – 5 cm wysokości. Po upływie ok. tygodnia rzeżucha utworzy zielony kobierzec. Ścięte kiełki (bez korzeni) można przechowywać w lodówce najwyżej dobę.
Drugi sposób uprawy rzeżuchy polega na obfitym zalaniu nasion wodą i odczekanie, aż mieszanka zgęstnieje i zrobi się "kleik" podobny do tego, który powstaje z siemienia lnianego. Tak powstają masę należy rozprowadzić na ligninie, włożyć do naczynia i przykryć na kilka dni.
Rzeżucha - wartości odżywcze
Rzeżucha to nie tylko mały, zielony dywan na naszym stole czy zwykły dodatek do kanapek. Ta niepozorna roślina, to cenne źródło witamin i mikroelementów. Kiełki r zeżuchy to źródło witaminy: C, PP, B1, B2, jodu oraz magnezu. Poza dużą zawartością witamin, rzeżucha jest także bogata w takie składniki jak:
- kwas foliowy,
- wapń,
- cynk,
- fosfor,
- siarka,
- żelazo,
- chrom,
- potas.
Taka mieszanka:
- przyśpiesza trawienie,
- wspomaga pracę trzustki,
- niejadkowi pobudza apetyt,
- działa moczopędnie i dezynfekująco,
- wzmacniaja włosy i paznokcie.
Regularnie spożywana rzeżucha może pomóc także na takie dolegliwości jak:
- cukrzycę i choroby trzustki
- choroby układu krążenia
- choroby nerek
- egzemy i trądzik
- choroby reumatyczne
Rzeżuchę warto spożywać przez cały rok, nie tylko w okresie wielkanocnym. Uwaga! Nie należy jeść więcej niż ok. 3 – 5 łyżek kiełków dziennie, ponieważ może to doprowadzić do powstania zapalenia pęcherza moczowego.
Reżucha - ciekawostki
Niezwykłe właściwości odżywcze rzeżuchy znane są od bardzo dawna. Starożytni Persowie, Egipcjanie, Grecy i Rzymianie cenili ją bardzo wysoko. Młodzi Persowie przed wyruszeniem na wojnę jadali chleb z grubą warstwą rzeżuchy. Hipokrates uważał rzeżuchę za środek wykrztuśny. W okresie renesansu uważano, że rzeżucha leczy rwę kulszową i bóle głowy. W XIX w. polecano spożywanie codziennie 2-3 łyżek rzeżuchy i popijanie jej szklanką mleka, w przypadku zagrożenia gruźlicą i w kuracjach wzmacniających. Uważano również, że rzeżucha chroni przed cukrzycą i chorobami z zaziębienia.
Zawarta w rzeżusze siarka powoduje szybszy porost włosów - aby uzyskać lepszy efekt, należy raz w tygodniu wcierać w skalp sok z rzeżuchy. Co więcej, jeśli będziemy przemywać nim twarz, rozjaśnimy plamy, piegi i przebarwienia. Rzeżucha jest też afrodyzjakiem! Na pewno nie zaszkodzi zaserwować ją jako dodatek do sałatki i mięsa podczas romantycznej kolacji z partnerem.
