Spis treści:
- Dalie – pochodzenie
- Dalia – kwiaty
- Dalie – odmiany
- Dalia – wymagania
- Jak i kiedy sadzić dalie?
- Dalie – pielęgnacja
- Zimowanie dalii
Dalie – pochodzenie
Dalie, łac. Dahlia, są znane także pod nazwą georginie. Wyróżnia się piętnaście gatunków tych kwiatów i wszystkie pochodzą z Ameryki Środkowej, jednak można spotkać je w wielu zakątkach Ziemi, w tym również w Polsce, gdzie są uprawiane jako rośliny ozdobne. Dalie szczególną popularnością cieszyły się w latach 90. XX w. i na początku XXI w. Wtedy można było spotkać je w każdym ogródku babci. Choć kilkanaście lat temu ich popularność nieco spadła przez wzrost zainteresowania egzotycznymi gatunkami, obecnie znów wracają do łask, aby zdobić ogrody, jak przed laty.
Dalie są bylinami, które tworzą podziemne zrośnięte bulwy tzw. karpy. Wyrastają z nich liczne pojedyncze pędy o wysokości od 35 do 200 cm – wymiary zależą od wybranego gatunku i odmiany.Liście są duże, pierzaste, zazwyczaj ciemnozielone i ząbkowane. Nie są zbyt dekoracyjne, ale stanowią wspaniałe tło dla wybarwionych kwiatów.
Dalia – kwiaty
Kwiaty dalii są bardzo charakterystyczne. Składają się z wielu płatków zebranych w pojedyncze, półpełne lub pełne koszyczki. Płatki są rurkowate i/lub języczkowate oraz gęsto ułożone, dzięki czemu efekt jest naprawdę niesamowity. Co ciekawe, kwiaty dalii zupełnie nie pachną. Choć nie umilą przez to pobytu w ogrodzie, ich piękno z pewnością to zrekompensuje.
Dalie kwitną w połowie lata, a ich kwiaty utrzymują się, aż do pierwszych przymrozków. Świetnie sprawdzają się jako kwiat cięty, dzięki czemu można stworzyć z nich wspaniałe bukiety do ozdoby domu lub podarować je ukochanej osobie.
Dalie – odmiany
Wśród 15 gatunków dalii, największym zainteresowaniem cieszą się dalie ogrodowe, nazywane także zmiennymi. Ogrodnicy stworzyli wiele ich wspaniałych odmian, w tym m.in.:
- dalie peoniowe – mają pełne kwiaty języczkowate o lekko wygiętych płatkach. Nieco przypominają kwiatostany grzybieni;
- dalie kaktusowe – tworzą koszyczki, które składają się z wąskich, ostro zakończonych płatków języczkowatych, które w połowie są zwinięte. Przypominają barwne kaktusy;
- dalie pomponowe – wyróżniają się bardzo efektownymi, kulistymi kwiatami. Mają języczkowate, gęsto ułożone płatki, które wyglądają jak puchate kuleczki;
- dalie kołnierzykowe – mają dwie warstwy okwiatu – zewnętrzną, która składa się z 8 szerokich płatków oraz wewnętrzną, która ma mniejsze i węższe płatki w innym kolorze,
- dalie anemonowe – charakteryzuje się półpełnymi kwiatami, które mają dwie warstwy okwiatu – zewnętrzną z szerokimi płatkami i wewnętrzną z wieloma, drobnymi, języczkowatymi kwiatkami.
Różnorodność to największa zaleta dalii. Odmiany tego niezwykłego kwiatu występują w wielu różnych kolorach, oprócz niebieskiego i czarnego – choć ogrodnicy stale pracują nad stworzeniem kwiatów w takich kolorach, a ich najnowsze propozycje są coraz bliższe pożądanego ideału. Co więcej, dalie występują nie tylko w jednym kolorze, gdyż można spotkać także okazy dwu- i trójbarwne. Dzięki temu stworzenie niezwykłego ogrodu, który będzie zachwycać feerią barw, jest bardzo proste.
Dalia – wymagania
Dalie, ze względu na swoje pochodzenie, mają dość wysokie wymagania uprawowe. Aby mogły zachwycać swoimi pięknymi kwiatami, potrzebują:
- ciepłego i osłoniętego od wiatru stanowiska – w takich warunkach kwitną najbardziej intensywnie, choć dobrze radzą sobie także w półcienistych miejscach. Natomiast, jeśli posadzisz je pod koronami drzew, nie wydadzą żadnych kwiatów. Ochrona od wiatru jest niezbędna zwłaszcza przy wysokich odmianach, ponieważ pędy mogłyby się złamać podczas intensywnych podmuchów;
- średnio żyznej, przepuszczalnej gleby o obojętnym lub lekko kwaśnym pH, najlepiej w przedziale od 7 do 7,2 – warto pamiętać, żeby nie sadzić dalii cały czas w tym samym miejscu, ponieważ z biegiem lat przestają kwitnąć.
Dalie są dość odporne na zimno, więc nie umierają po pierwszych przymrozkach, ale nie są w stanie przetrwać długiej, mroźnej zimy, dlatego powinny spędzać tę porę roku w chłodnym pomieszczeniu.
Jak i kiedy sadzić dalie?
Aby stworzyć kolorową rabatę pełną wspaniałych dalii, należy rozpocząć od przygotowania podłoża. Glebę na wybranym stanowisku należy wymieszać z nawozem wieloskładnikowym lub kompostem, który jest prawdziwą bombą niezbędnych minerałów. Jeśli ziemia jest nieco zbita lub dość wilgotna, warto na dnie dołka wysypać warstwę przepuszczalnego piasku albo keramzytu, który zapobiegnie gniciu korzeni.
Następnym krokiem jest moczenie karp dalii. Zanurz je na 30-40 minut w letniej wodzie, a potem umieść w pojemniku ze środkiem grzybobójczym. Pamiętaj, żeby zrobić to bardzo ostrożnie, ponieważ bulwy są bardzo kruche i podatne na uszkodzenia. Namoczone karpy umieść w ziemi w rozsadzie co 25-50 cm, niezbyt głęboko, pędami do góry, a następnie przykryj je 3-5 cm warstwą gleby i podlej. Możesz je także sadzić w specjalnych koszyczkach, aby zapobiec zjadaniu ich przez nornice.
Najlepszym momentem na sadzenie georginii jest początek maja, gdy nocą temperatura nie spada drastycznie poniżej 0°C, a w ciągu dnia słońce przyjemnie rozgrzewa glebę. Jednak, żeby móc cieszyć się pięknymi kwiatami dalii jak najwcześniej, warto przyspieszyć ich wegetację, umieszczając je w rozsadniku już na przełomie lutego i marca. Dzięki temu w maju będziesz mógł zasadzić do gruntu gotowe sadzonki, które będą miały rozwinięty system korzeniowy i pierwsze, niewielkie pędy.
Dalie – pielęgnacja
Prawidłowo posadzone dalie zaczną szybko puszczać pierwsze pędy. Gdy osiągną wysokość ok. 15 cm, uszczknij palcami czubki. Dzięki temu bylina lepiej się rozkrzewi, co z pewnością przełoży się na jej piękny wygląd. Natomiast, kiedy zacznie kwitnąć, staraj się regularnie usuwać przekwitnięte kwiaty, aby nie pobierały cennych minerałów i nie osłabiały rośliny oraz nie zaburzały estetycznego wyglądu rabaty.
Przez cały czas warto dbać również o nawadnianie. Dalie lubią wilgotną, choć nie mokrą glebę, dlatego należy stale obserwować podłoże wokół nich i podlewać według potrzeb. Oprócz tego nie możesz zapominać o regularnym nawożeniu. Wytworzenie tak dużych i efektownych kwiatów wymaga sporo energii! Dlatego w ciągu okresu wegetacyjnego należy 2-3 razy dokarmić rośliny nawozami, które mają mało azotu. Składnik ten może ograniczać kwitnienie i wspomagać rozwój liści, co nie jest wskazane.
Zimowanie dalii
Gdy nadejdzie pierwszy, jesienny przymrozek, czas zaplanować wykopywanie dalii. Należy zrobić to dość szybko, ponieważ niskie temperatury mogą trwale uszkodzić bulwy. Zacznij od przycięcia pędów – kwitnące kwiaty warto zebrać, ponieważ świetnie sprawdzą się jako jesienna dekoracja domu. Następnie delikatnie wykop karpie z gruntu, podsusz i oczyść z zielonych części. Tak przygotowane bulwy umieść w pojemniku z piaskiem lub trocinami i przechowuj w chłodnym, ciemnym pomieszczeniu, gdzie temperatura wynosi od 5 do 8°C.
Szukasz roślin, które urozmaicą przestrzeń wokół domu i sprawią, że nabierze ona sielskiego charakteru? Dalie sprawdzą się doskonale. Ich uprawa z pewnością sprawi ci wiele radości, a ich kwiaty rozjaśnią każdy dzień.
