Spis treści:
- Żarnowiec miotlasty – cechy charakterystyczne
- Wymagania żarnowca
- Żarnowiec – pielęgnacja
- Żarnowiec – cięcie
- Choroby żarnowca
- Żarnowiec — zastosowanie w ogrodzie
Żarnowiec miotlasty – cechy charakterystyczne
Żarnowiec miotlasty, łac. Cytisus scoparius, jest krzewem z rodziny bobowatych, czyli roślin, które tworzą charakterystyczne motylkowe kwiaty zebrane w grona. Często nazywany jest także szczodrzeńcem. Krzew naturalnie występuje w środkowej i południowej Europie, w tym również w Polsce. Można go spotkać głównie na pasie nadbrzeżnym, pogórzu i zachodnich terenach nizinnych, gdzie porasta piaszczyste i suche zbocza, wrzosowiska, a także skraje lasów sosnowych.
Odpowiednio pielęgnowany żarnowiec może osiągnąć od 1 do 3 m wysokości. Wyróżnia go nieregularny, miotlasty pokrój, który nadaje mu oryginalnego charakteru i sprawia, że świetnie prezentuje się wśród iglaków, wrzosów i innych bylin. Tworzy kanciaste, silnie rozgałęzione pędy, które na wierzchołkach są zazwyczaj nagie lub pokryte delikatnymi, pojedynczymi listkami.
Jednak najwięcej uwagi kradną duże, motylkowe kwiaty, które wyrastają pojedynczo lub w parach w kącikach liści i gęsto porastają pędy tworząc niby-grona. W rezultacie roślina wygląda, jakby była obsypana złotem. Niektórzy porównują jej wygląd do fontanny. Najpowszechniejsza jest odmiana o żółtych kwiatach, ale można spotkać także okazy czerwone, różowe, a nawet białe.
Z kwiatów powstają owoce w kształcie długich strąków. Na początku są jasnozielone, z czasem brunatnieją i pękają rozsiewając wokół swoje drobne, brązowe nasionka.
Wymagania żarnowca
Roślina nie ma zbyt wysokich wymagań i doskonale rośnie tam, gdzie większość gatunków nie daje rady. Uwielbia:
- słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru stanowiska – w takich warunkach nie jest narażona na przemarzanie ani uszkodzenia, do tego efektownie kwitnie. Jednak żarnowiec dobrze rośnie także w półcienistym miejscu,
- przepuszczalne, żwirowate, suche, gliniasto-piaszczyste podłoże o lekko kwaśnym pH – doskonale poradzi sobie w leśnych ogrodach, a także np. na wydmach. Należy unikać zasadowego, zbitego, bardzo wilgotnego, podmokłego i zasolonego podłoża, ponieważ w takich warunkach mogą zacząć gnić korzenie.
Pamiętaj, aby przed posadzeniem bardzo dobrze przemyśleć stanowisko dla żarnowca. Krzew nie lubi przesadzania, podczas którego dochodzi do przerwania korzenia palowego. W nowym miejscu nie potrafi ponownie się zakorzenić, co zazwyczaj kończy się śmiercią rośliny.
Żarnowiec – pielęgnacja
Krzew ma bardzo dobrze rozbudowany system korzeniowy, dzięki czemu jest w stanie pozyskać cenne minerały i wodę z głębokich warstw ziemi. Co więcej, współpracuje razem z bakteriami, które znajdują się w glebie i w ten sposób pozyskuje niezbędny do rozwoju azot i wzbogaca w niego glebę. Dzięki temu podłoże wokół żarnowca staje się o wiele bardziej wartościowe i niestraszne mu susze ani brak odpowiedniej pielęgnacji.
Choć krzew jest prosty w uprawie i nie potrzebuje nawadniania ani dokarmiania, warto pamiętać, że jest podatny na przemarzanie, zwłaszcza podczas bezśnieżnych, suchych zim. Dlatego dobrym pomysłem jest otulanie go przed zimą świerkowymi gałązkami lub słomą, które pomogą utrzymać odpowiednią temperaturę i wilgoć.
Żarnowiec – cięcie
Jeśli krzew został posadzony w odpowiednim miejscu, szybko osiągnie imponujące wymiary. Jednak długie pędy mogą po jakimś czasie zacząć się pokładać, przez co efekt nie będzie zadowalający. Aby utrzymać gęsty, w miarę równomierny pokrój, należy żarnowca regularnie przycinać.
Najlepiej przeprowadzić ten zabieg tuż po przekwitnięciu rośliny, czyli pod koniec czerwca lub na początku lipca. Aby to zrobić, należy uzbroić się w ostry, długi nóż, a następnie chwycić kępę pędów w dłoń, jak włosy do wiązania kitki, i obciąć je tak, aby pozostawić ⅓ pędu, na którym były kwiaty. Sekatory lub nożyce mogą szarpać gałęzie, dlatego lepiej z nich zrezygnować.
Przy okazji warto usunąć wszystkie suche, karłowate, chore lub uszkodzone pędy. Jeśli zabieg zostanie przeprowadzony prawidłowo, pobudzisz roślinę do produkcji nowych, młodych pędów, na których w przyszłym roku wyrosną wspaniałe kwiaty.
Cięcie należy wykonać również, jeśli sucha, bezśnieżna zima odznaczyła swoje piętno na żarnowcu. Przemarznięte pędy należy ściąć kilkanaście centymetrów nad ziemią. Po kilku tygodniach roślina odzyska swój dawny, efektowny pokrój.
Choroby żarnowca
Krzew jest wyjątkowo odporny na różne choroby czy szkodniki. Jednak, jeśli rośnie w zbyt wilgotnym podłożu, mogą zaatakować go grzyby, które powodują:
- zamieranie pędów żarnowca – choroba, która objawia się owalnymi lub nieregularnymi plamami na szczytach pędów. W pierwszym stadium są brązowe, a wraz z postępem choroby zmieniają kolor na szary. Z kolei część rośliny ponad plamami staje się żółta i umiera,
- plamistość pędów żarnowca – choroba powoduje porażenie gałęzi krzewu. W rezultacie liście żółkną i pokrywają się drobnymi skazami, które na początku są brązowe, a z czasem brunatnieją.
Jeśli zauważysz takie objawy na swoim krzewie, jak najszybciej pozbądź się porażonych pędów, a następnie wykonaj oprysk odpowiednimi środkami na bazie składników grzybobójczych. Aplikację należy powtarzać co 3-4 dni przez dwa tygodnie, aby uzyskać zadowalające efekty i zapobiec nawrotom choroby.
Na pędach może pojawić się również niewielki pluskwiak – miodówka szczodrzeńca – który powoduje zaginanie się gałęzi żarnowca do ziemi. Szkodnik żeruje zazwyczaj w okresie od maja do października. Dorosłe osobniki składają na nim jaja, z których następnie wykluwają się małe larwy. Jeśli zauważysz je, potraktuj krzew preparatem kontaktowym lub środkiem naturalnym. Ich szeroki wybór znajdziesz w sklepach ogrodniczych – poproś sprzedawcę o pomoc, a z pewnością wskaże Ci produkt, który będzie skuteczny.
Żarnowiec — zastosowanie w ogrodzie
Żarnowiec to niezwykle cenna dekoracja ogrodu. Urozmaica wiosenną aranżację i sprawia, że nawet suche, nieco zapomniane zakątki nabierają wspaniałych kolorów. Pięknie prezentuje się samodzielnie posadzony przy ogrodzeniu, ale z powodzeniem można posadzić kilka egzemplarzy obok siebie i stworzyć niezwykle efektowne tło dla innych krzewów i bylin w ogrodzie. Warto jednak pamiętać, że roślina ma tendencję do rozrastania się i tworzenia bardzo gęstych kęp pędów, dlatego jeśli masz mało przestrzeni zdecyduj się na żarnowca na pniu.
Długie, wąskie gałęzie udekorowane drobnymi kwiatami tworzą wspaniałą, kolorową koronę, która od razu przyciąga spojrzenia. Dzięki temu można stworzyć kaskadową kompozycję, która uświetni aranżację i sprawi, że całość nabierze nieco magicznej aury. Żarnowiec na pniu sprawdzi się także jako soliter, zwłaszcza otoczony niskimi wrzosami. Możesz również posadzić kilka okazów obok siebie i stworzyć efektowne szpalery wzdłuż ogrodzenia lub ścieżek komunikacyjnych w ogrodzie.
Natomiast ścięte pędy żarnowca możesz wykorzystać do zrobienia… miotły. Wystarczy je mocno związać, aby sprawdziły się do sprzątania otoczenia wokół domu.
Wybierz żarnowca miotlastego do swojego ogrodu i spraw, żeby przestrzeń rozbłysła feerią barw.
