Spis treści:
- Co to są pędraki?
- Czy pędraki są szkodliwe?
- Jak zwalczać pędraki?
- Pędraki a kompost
- Jakie rośliny atakują pędraki?
Co to są pędraki?
Pędraki spotykane w naszym klimacie to najczęściej larwy chrząszcza majowego, który składa swoje jaja w ziemi. Początkowo pędraki żywią się martwą materią organiczną zawartą w próchnicy glebowej. Gdy dorastają, ten rodzaj pożywienia już im nie wystarczy – wówczas sięgają po korzenie roślin oraz traw.
Pędraki są bardzo charakterystyczne i nie sposób pomylić ich z żadnym innym szkodnikiem. Larwy są duże – osiągają wielkość 3-4 cm, zwykle są zwinięte w podkowę. Mają też charakterystyczny biały kolor, ciemny odwłok i odnóża.
Jak rozpoznać, że pędraki pojawiły się w ogrodzie? Jeśli owad ten zagościł u ciebie, z pewnością trafisz na niego, przygotowując rabaty do siania czy sadzenia roślin. Innymi objawami żerowania pędraków są:
- miejscowe żółknięcie trawnika,
- żółte placki na trawniku,
- luźna darń, którą z łatwością można oddzielić od gleby,
- brązowienie i zasychanie źdźbeł.
Jeśli w maju zauważasz wzmożoną aktywność chrząszczy majowych, możesz mieć pewność, że w kolejnych latach pojawią się u ciebie pędraki.
Czy pędraki są szkodliwe?
Pędraki, będące larwami chrząszcza majowego, mogą wyrządzić w ogrodzie spore szkody. Jeśli zagnieżdżą się pod trawnikiem, ogrom pracy włożonej w jego pielęgnację idzie na marne: pojawiają się na nim brzydkie, żółte placki. Pędraki żywią się także korzeniami innych roślin (kwiatów i drzew), uszkadzając je poprzez nagryzanie. Pogryzione korzenie są niezwykle delikatne, więc zaczynają gnić lub zamierać. Roślina z uszkodzonym systemem korzeniowym nie ma także jak pobierać wody i substancji odżywczych, przez co nie rośnie, a w skrajnych przypadkach zamiera.
Pędraki to prawdziwe utrapienie dla ogrodników, głównie ze względu na swój długi cykl życia, który trwa około 4-5 lat:
- wiosną z miejsc zimowania wylatują dorosłe osobniki chrząszcza majowego – w maju widać ich całe chmary, co nazywa się rójką,
- również wiosną samice zakopują się w ziemi i składają jaja, z których wylęgają się larwy,
- w pierwszym roku larwy żerują płytko w glebie,
- w kolejnym roku zaczynają podgryzać korzenie,
- w trzecim roku przynoszą najwięcej szkód,
- czwarty rok to okres ich przepoczwarzania,
- w piątym roku, wiosną, z poczwarek wylęgają się dorosłe osobniki i cykl zaczyna się od nowa.
Jak zwalczać pędraki?
Pędraki to uciążliwe szkodniki, warto więc – w miarę możliwości – zapobiegać ich pojawieniu się. Jeśli chodzi o trawnik, profilaktycznymi zabiegami są aeracja i wertykulacja.
A co zrobić, gdy pędraki się pojawią? Jeśli jest ich dużo, jedynym skutecznym rozwiązaniem będzie sięgnięcie po profesjonalny środek do zwalczania szkodników. Inne, bardziej naturalne, ale nie zawsze 100% skuteczne sposoby to:
- strząsanie dorosłych osobników (chrząszczy) z drzew, by nie dały rady złożyć jaj,
- wzruszanie i przekopywanie gleby, by pędraki pojawiły się na powierzchni – są wówczas pokarmem dla ptaków,
- rozłożenie na rabacie/trawniku ciemnej folii – pędraki pomylą wówczas dzień z nocą i wyjdą na powierzchnię (czasem ich żerowania jest noc), a gdy tylko pojawią się widoku, bardzo szybko staną się pokarmem dla ptaków,
- zaproszenie do ogrodu ptaków, które żywią się pędrakami, na przykład muchówek, sikorek czy szpaków – zakładając im budki lęgowe, sprawisz, że chętnie zamieszkają w twoim ogrodzie.
Alternatywą dla chemicznych środków jest naturalna gnojówka z wrotyczu. Aby ją przygotować, 1 kg pociętych liści wrotyczu zalewa się 10 litrami wody. Należy ją odstawić na 14 do 20 dni do fermentacji, pamiętając o codziennym mieszaniu. Preparat ten jest ekologiczny, a przy tym skuteczny. Nie zawsze jednak działa jednorazowe podlanie rabaty gnojówką.
Pędraki a kompost
Pędraki można zauważyć nie tylko w glebie, ale również w kompoście. W tym przypadku nie są to larwy chrząszcza majowego, a kruszczycy złotawki. Ten gatunek owada jest pożyteczny, dlatego nie trzeba się ich obawiać. Larwy żywią się martwymi szczątkami roślin oraz materią organiczną, a nie żywymi roślinami, zatem nie sieją spustoszenia w ogrodzie. Poza kompostownikiem można spotkać je również w słomie. Nie trzeba ich zwalczać, a jeśli z jakiegoś powodu ci przeszkadzają – najlepiej po prostu przenieść je w inne miejsce.
Jakie rośliny atakują pędraki?
Pędraki nie są wybredne – żywią się korzeniami właściwie wszystkich roślin. Bardzo chętnie żerują w trawniku, siejąc na nim spustoszenie. Przepadają również za warzywami korzeniowymi, takimi jak ziemniaki, marchew, rzodkiewka. Uwielbiają sałatę – jeśli więc zauważysz, że liście sałaty żółkną, będzie to kolejny znak, że w twoim ogrodzie najprawdopodobniej zamieszkały pędraki.
Rośliny, których pędraki nie znoszą to różne aromatyczne gatunki, na przykład wrotycz, bylica piołun, szałwia lekarska, czosnek czy tuja. Zawarte w ich tkankach glikozydy oraz tujon (składnik absyntu) mają silne działanie paraliżujące układ nerwowy owada. Jeśli więc ogród regularnie jest zasiedlany przez larwy chrząszcza majowego, dobrze jest wprowadzić wymienione gatunki na swoje rabaty.
Warto mieć w ogrodzie także miętę – chrząszcze majowe nie lubią jej zapachu, z pewnością więc nie złożą jaj tam, gdzie jest posadzona.
Zauważasz żółte placki na trawniku, usychające i osłabione kwiaty albo warzywa, mimo że na ich liściach i pędach nie ma objawów choroby? Zajrzyj pod ziemię – najprawdopodobniej to wina pędraków. Ich zwalczanie jest trudne, ale nie niemożliwe. Do wyboru są środki owadobójcze albo ekologiczne gnojówki.
Źródło: deccoria.pl
