Spis treści:
- Zakaz kotłów gazowych – plan REPowerEU
- Od kiedy zakaz kotłów gazowych?
- Kotły gazowe a pompy ciepła
- Zakaz dofinansowania i sprzedaży kotłów gazowych
- Zakaz kotłów gazowych a kraje europejskie
Najpopularniejszy rodzaj ogrzewania w Polsce to ogrzewanie gazowe. Ponad 40 proc. mieszkańców dużych aglomeracji zadeklarowało, że używa gazu do ogrzewania domów. Co więcej, wielu z nich, w ramach programu „Czyste powietrze”, wymieniło swoje „kopciuchy” właśnie na piece gazowe. Natomiast Komisja Europejska zamierza wprowadzić zakaz emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych ze źródeł zainstalowanych w budynku, czyli pieców węglowych, olejowych czy gazowych.
Zakaz kotłów gazowych – plan REPowerEU
18 maja 2022 roku Komisja Europejska (KE) przedstawiła plan REPowerEU. Jest to odpowiedź na sytuację, którą na światowym rynku wywołała inwazja Rosji na Ukrainę. Celem tego planu jest odejście od rosyjskich paliw kopalnych oraz przeciwdziałanie kryzysowi klimatycznemu.
Unijna strategia REPowerEU opiera się na propozycjach Fit for 55. Jest to pakiet aktów prawnych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu zmierzających do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Europie aż o 55 proc. do 2030 roku (względem poziomu z 1990 roku), a także osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku. W ramach pakietu Fit for 55 właśnie pojawiła się propozycja wprowadzenia zakazu instalacji kotłów gazowych, która zakłada przyspieszenie transformacji energetycznej Europy.
REPowerEU zakłada m.in.:
- oszczędzanie energii,
- dywersyfikację dostaw energii,
- szybkie zastąpienie paliw kopalnych dzięki przyspieszeniu transformacji Europy w kierunku czystej energii.
Od kiedy zakaz kotłów gazowych?
Jeśli chodzi o terminy, wymieniono są dwie daty. Od 2027 r. ma zostać zakazany montaż pieców gazowych w nowych budynkach, a od 2030 r. – w tych modernizowanych (poddawanych gruntownemu remontowi). Oprócz pieców gazowych zakazane będzie również montowanie pieców węglowych oraz olejowych. Jednak, jak to często bywa, powyższe terminy mogą ulec zmianie. Warto jednak zaznaczyć, że zakaz montażu pieców gazowych nie oznacza konieczności wymiany tych już zainstalowanych wcześniej.
Fakt jest taki, że sprawa jest mocno zawiła. Do końca zatem nie wiadomo, czy przepisy w obecnym kształcie zostaną w ogóle przyjęte oraz kiedy wejdą w życie. Propozycja Komisji Europejskiej musi zostać zaakceptowana przez Parlament Europejski i Radę Europejską. Negocjacje trwają, a kluczowego głosowania w tej sprawie jeszcze nie było. Prawdopodobnie odbędzie się pod koniec stycznia.
Kotły gazowe a pompy ciepła
REPowerEU proponuje ambitny cel uniezależnienia Europy od rosyjskiego gazu. Zakłada zainstalowanie w krajach członkowskich około 20 mln pomp ciepła do 2026 r. i prawie 60 mln do 2030 r.
Jak szacuje Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła, w 2022 r. sprzeda się w Polsce niemal 180 tys. pomp ciepła, choć w 2020 r. było to zaledwie 56 tys. Jak podaje organizacja, w 2023 r. liczba nowych pomp ciepła w Polsce może sięgnąć 200 tys., a w 2027 r. – aż 300 tys.
Wato jednak zaznaczyć, że takie wdrożenie przepisów unijnych wymaga zwiększenia produkcji urządzeń i ułatwienie dostępu do finansowania pomp ciepła. Dlatego potrzebna jest interwencja państwa i wsparcie w finansowaniu nowoczesnych instalacji grzewczych, a także montaż pomp ciepła w domach jednorodzinnych, gdyż nie wszystkich stać na taką zmianę.
Zakaz dofinansowania i sprzedaży kotłów gazowych
Zgodnie z prowadzoną polityką klimatyczną Komisja Europejska chce wprowadzić zakaz dotowania kotłów i pieców gazowych w całej UE już od 2025 r. To istotne z polskiego punktu widzenia, ponieważ celem programu „Czyste powietrze” była wymiana kopciuchów właśnie na kotły gazowe.
Unijna strategia REPowerEU zakłada też, że po roku 2029 w Unii Europejskiej nie będzie już sprzedaży pieców gazowych (za wyjątkiem urządzeń hybrydowych, czyli takich, w których pracę pompy ciepła wspiera kocioł gazowy). Niektóre źródła podają też, że zakaz sprzedaży pieców gazowych wejdzie w życie w 2027 r.
Zakaz kotłów gazowych a kraje europejskie
Okazuje się, że niektóre kraje europejskie, takie jak Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Norwegia i Belgia, już wprowadzają zakazy wykorzystania kotłów gazowych i olejowych w nowych i modernizowanych budynkach.
Przykładem może być Flandria (region w Belgii), gdzie zakaz ogrzewania gazem ziemnym w nowych budynkach zostanie wprowadzony już od początku 2025 r. W praktyce zakaz ten przekłada się na obowiązek montażu pomp ciepła. Niemcy z kolei planują wprowadzenie zakazu od 2024 r., a Holandia od 2026.
Podsumowując, odchodzenie od gazu w gospodarstwach domowych jest tylko kwestią czasu. Prawdopodobnie Komisja Europejska nie chce proponować ogólnoeuropejskiego zakazu. Chce tylko, aby od 2030 r. wszystkie nowe budynki miały charakter bezemisyjny.
