Spis treści:
- Dlaczego warto zbierać deszczówkę?
- Moja Woda — co to za program?
- Moja Woda 2023 - od kiedy można składać wnioski? Ile wynosi dofinansowanie?
- Kto może ubiegać się o dopłaty do zbiorników na deszczówkę?
- Program Złap Deszcz — czy można dostać pieniądze z dwóch programów jednocześnie?
Dlaczego warto zbierać deszczówkę?
W zależności od szacunków do celów spożywczych przeciętne gospodarstwo domowe wykorzystuje od 3 do 10 proc. całej wody, którą zużywa.
Deszczówka nie nadaje się do przygotowywania posiłków, ani do picia, jednak np. przy podlewaniu roślin w ogrodzie i w domu sprawdzi się znacznie lepiej niż "kranówka". Równie dobrze może posłużyć do mycia podjazdu i pojazdów, które z niego korzystają. Na ten moment, w Polsce retencjonuje się zaledwie ok. 6 proc. wody. Rząd chce zwiększyć ten odsetek do 15 proc. w 2027 roku. Co tak naprawdę kryje się za tym słowem? Retencja to po prostu gromadzenie wody z zamiarem jej późniejszego wykorzystania.
Nasz kraj plasuje się w ogonie państw europejskich pod względem magazynowanej wody. Średnio na jednego mieszkańca przypada 1,6 tys. m3 rocznie, jednak w ostatnich latach, kiedy najcieplejsze miesiące były wyjątkowo suche, wartość ta spadała do nieco ponad 1 tysiąca metrów sześciennych. Dane pochodzą z raportu Banku Gospodarstwa Krajowego, który informuje także, że wg ONZ próg 1,7 tys. m3 określa granicę tzw. stresu wodnego, czyli zagrożenia jej deficytem.
Jednym ze sposobów na poprawienie obecnego stanu rzeczy są finansowane ze środków publicznych programy mające na celu wspieranie "małej retencji", czyli r elatywnie niewielkich zbiorników na deszczówkę instalowanych przez osoby prywatne przy budynkach mieszkalnych i gospodarczych.
Moja Woda — co to za program?
Jednym z takich programów jest Moja Woda, inicjatywa, która pomaga w sfinansowaniu instalacji zatrzymującej wody opadowe na terenie nieruchomości objętej przedsięwzięciem. Program wystartował w 2020, zakończenie przewidziano na rok 2024.
Na co można przeznaczyć pieniądze otrzymane w ramach programu Moja Woda? Koszty kwalifikowane, czyli takie, na które możemy spożytkować dofinansowanie to zakup, montaż, instalacja i uruchomienie:
- zbiornika na wodę opadową o pojemności min. 2 m3;
- instalacji rozsączającej;
- przewodów odprowadzających wodę z rynien do zbiornika;
- elementów do nawadniania lub innego wykorzystania gromadzonej deszczówki;
- elementów pozwalających na zagospodarowanie opadów na terenie działki (np. oczek wodnych).
W ramach programu nie możemy natomiast liczyć na dopłatę do wymiany rynien. Pieniądze wypłacane przez odpowiedni WFOŚiGW nie mogą być też przeznaczone na ewentualne opłaty projektowe i dokumentację budowlaną.
Moja Woda 2023 - od kiedy można składać wnioski? Ile wynosi dofinansowanie?
Jak udało się nam dowiedzieć od Eweliny Steczkowskiej, rzeczniczki NFOŚiGW, tegoroczny nabór wniosków do programu ruszy w IV kwartale 2023. W ubiegłym roku takiego naboru w ogóle nie uruchomiono, co postawiło wiele znaków zapytania w kwestii dalszej realizacji projektu. Można podejrzewać, że będzie to ostatni, a w najlepszym wypadku przedostatni nabór wniosków do tego programu. Przypomnijmy, że jego zakończenie jest przewidziane na 2024 rok.
Dokładne kwoty dofinansowaniaw tegorocznej edycji nie są jeszcze znane, a w marcu pojawiały się informacje o pracach nad ostatecznym kształtem budżetu w ramach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Możemy założyć, że będą to sumy podobne do tych z lat poprzednich, czyli maksymalnie 5000 zł. Dodatkowo ta suma nie może stanowić więcej niż 80 proc. całości inwestycji. Minimalna wartość całego przedsięwzięcia musi przekraczać 2000 zł.
Kto może ubiegać się o dopłaty do zbiorników na deszczówkę?
O pieniądze z programu Moja Woda mogą starać się właściciele i współwłaściciele nieruchomości, na których znajduje się jednorodzinny budynek mieszkalny. Dofinansowanie można dostać tylko raz, co uniemożliwia ponowny udział osób, które skorzystały z poprzednich edycji.
Oprócz wniosku, który można pobrać po zalogowaniu na stronie Portalu Beneficjenta odpowiedniego WFOŚiGW może być konieczne złożenie także innych dokumentów, takich jak:
- zgoda współwłaściciela (jeżeli dotyczy);
- zgoda współmałżonka wnioskodawcy;
- zakres rzeczowo-finansowy;
- oświadczenie o samodzielnym montażu instalacji (jeżeli się na to zdecydujemy).
Wnioski składa się elektronicznie, przez skrzynkę podawczą na portalu, z którego pobiera się wzory do wypełnienia. Można je także dostarczyć pocztą lub osobiście do siedziby odpowiedniego oddziału Funduszu.
Każdy, kto zdecyduje się na udział w programie Moja Woda, powinien wiedzieć, że dopłata nie podlega zwrotowi, jeżeli instalacja retencyjna będzie użytkowana przez co najmniej 3 lata. Jeśli kontrola stwierdzi coś innego, należy liczyć się z nadejściem pisma wzywającego do zwrotu całej kwoty dofinansowania.
Program Złap Deszcz — czy można dostać pieniądze z dwóch programów jednocześnie?
Oprócz programu Moja Woda poszczególne samorządy przeznaczają osobne budżety na zwiększanie możliwości magazynowania wody w poszczególnych gospodarstwach na swoim terenie. W wielu miastach realizowany jest program Złap Deszcz, w ramach którego można liczyć na 5000 zł w przypadku osób prywatnych i nawet 10 000 zł dla spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych.
Beczka Plus, jak często określany jest ten program, funkcjonuje m.in. we Wrocławiu, Katowicach czy Toruniu. W pierwszym z wymienionych miast nabór wniosków na rok 2023 rozpoczął się 3 kwietnia. Ze składaniem dokumentów należy się spieszyć, w większości samorządów pieniądze rozchodzą się w ciągu kilku tygodni.
Warto sprawdzać strony swoich samorządów, ponieważ w wielu miejscach program nazywa się inaczej. Na stronach Urzędu Miasta Lublin znajdziemy np. informację o projekcie "Złap deszczówkę" finansowanym w ramach p rogramu ochrony zasobów wodnych dla miasta Lublina. Z kolei w stolicy tę samą rolę pełni akcja "Warszawa chwyta wodę".
Dofinansowanie z programu Moja Woda można łączyć z inicjatywami lokalnymi, o ile łączna kwota dopłat nie przekracza 100 proc. całego kosztu inwestycji. Nie może też dojść do "podwójnego finansowania", czyli dwukrotnego przyznania środków na ten sam element instalacji.
