Spis treści:
- Kaktusy – wymagania
- Kaktusy – błędy uprawowe
- Dlaczego kaktus usycha, marszczy się i gnije? Choroby fizjologiczne
- Kaktusy – inne choroby
Kaktusy – wymagania
Choć wydaje się, że kaktusy postawione na parapecie nie potrzebują wiele uwagi i poradzą sobie z brakiem podlewania, przelaniem albo innymi czynnikami, nie do końca jest to prawdą. Z racji tego, że rośliny te nie rosną naturalnie w naszym klimacie, trzeba zapewnić im warunki do rozwoju podobne do tych, z których pochodzą.
Kaktusy rosną na glebach mało urodzajnych, często na terenach górzystych, dlatego żyzna, wilgotna gleba nie jest im potrzebna. Potrzebne jest im natomiast bardzo słoneczne miejsce – w środowisku naturalnym są narażone na ekspozycję słoneczną w bardzo dużym stopniu.
Kaktusy – błędy uprawowe
O kaktusach mówi się, że każdy jest w stanie je hodować, bo są odporne na choroby, szkodniki, jałową glebę i brak podlewania. Okazuje się jednak, że o ile rzeczywiście można kaktusa przez dłuższy czas nie podlewać, to choroby atakują go jak każdą inną roślinę. Sporo problemów z tymi roślinami wynika także ze zbyt małej wiedzy na temat ich uprawy i popełnianych podczas niej błędów. Jakie błędy w pielęgnacji mogą doprowadzić do chorób kaktusów?
- Postawienie kaktusa w zacienionym miejscu – kaktus musi mieć stanowisko bardzo słoneczne, w przeciwnym razie przestaje rosnąć i nie kwitnie.
- Zalewanie wodą – kaktus może przeżyć bez obfitego podlewania, natomiast nie poradzi sobie z nadmiarem wody zbierającej się w doniczce.
- Mało przepuszczalne podłoże – kaktusy potrzebują gleby przepuszczalnej, nawet piaszczystej.
Dlaczego kaktus usycha, marszczy się i gnije? Choroby fizjologiczne
Powodem, z którego kaktus marnieje, może być choroba fizjologiczna. Podłoże fizjologiczne choroby to nic innego jak złe warunki uprawy, czyli długotrwale występujące błędy uprawowe. Jest kilka chorób, powodujących umieranie kaktusów.
- Oparzelizny
Kaktus potrzebuje słońca, zatem często jest na nie eksponowany. I bardzo słusznie, natomiast należy pamiętać, że w naszym klimacie niebo jest najczęściej dość zachmurzone. Zostawianie kaktusa w pełnym słońcu, gdy tylko zaczną się letnie, upalne dni może spowodować poparzenia, gdyż nie do takiej dawki słońca jest przyzwyczajony. Porażenie słoneczne objawia się czerwienieniem skórki i białymi plamami. Żeby zapobiec poparzeniom, w najbardziej upalnych godzinach należy przysłonić kaktus białą kartką i zadbać o wietrzenie pomieszczenia.
- Wypłowienie
Z ekspozycją na mocne słońce trzeba być ostrożnym, ale z drugiej strony zbyt mała jego ilość powoduje, że kaktus żółknie, a pędy się deformują. Żeby przywrócić roślinę do zdrowia, trzeba po prostu przestawić ją w lepiej nasłonecznione miejsce.
- Odwodnienie
Wydawałoby się, że taka choroba to ostatnie, co może spotkać kaktusy. Powszechnie wiadomo przecież, że rośliny te magazynują wodę i mogą przetrwać suszę. Jeśli jednak zabraknie im wody w okresie wegetacji, nie będą się rozwijały. Brak wody w dłuższej perspektywie prowadzi do pobierania jej z łodyg, a to z kolei powoduje ich marszczenie się i więdnięcie.
Jednorazowe obfite podlanie nie pomoże, gdyż ziemia jest sucha i spieczona i nie wsiąknie wody. Najlepiej jest podlewać kaktusy raz na około 3 tygodnie – na tyle obficie, żeby całe podłoże było wilgotne, a nie tylko z wierzchu.
Kaktusy – inne choroby
Jeśli mimo zapewnienia kaktusom odpowiednich warunków zaczynają wyglądać źle, usychają, marszczą się, nie rosną – być może zostały zaatakowane przez inną, niezwiązaną ze słońcem czy podlewaniem chorobę. Ta może mieć podłoże grzybiczne albo bakteryjne.
- Choroby grzybowe kaktusów
To najbardziej zagrażający kaktusom typ choroby. Występuje najczęściej, gdy w otoczeniu rośliny pojawia się zbyt dużo wilgoci.
- Fytoftoroza – wywołuje ją grzyb Phytophthora cactorum, a charakterystyczne objawy choroby to brązowe plamy, pojawiające się u nasady kaktusa. Wraz z upływem czasu cała roślina brązowieje i obumiera. Przyczyną choroby jest patogen, ale jego rozwojowi sprzyja zbyt obfite podlewanie kaktusa, a co za tym idzie – wciąż wilgotna gleba. Do zwalczenia choroby potrzebne są opryski ze środków grzybobójczych.
- Plamistość pędów – podobnie jak fytoftorozę wywołuje ją grzyb, a idealnymi warunkami do jego rozwoju jest wilgoć w glebie. Patogen atakuje rośliny, które są osłabione albo mają naruszoną tkankę. Specyficznym objawem plamistości są jasne, suche i dość spore plamy. Dodatkowo, wierzchołki roślin żółkną i usychają, a wraz z rozwojem choroby obumiera cała roślina. Podobnie jak w przypadku fytoftorozy, skutecznie zadziała tylko oprysk z fungicydu.
- Szara pleśń – patogen za nią odpowiedzialny nazywa się Botrytis cinerea, który rozwija się w warunkach wilgotnej gleby. Objawy tej infekcji są bardzo charakterystyczne: na kaktusach pojawia się szary nalot, a pod nim gnijące plamy. Choroba szybko się rozwija, a jedynym skutecznym sposobem na jej zatrzymanie są opryski środkami grzybobójczymi.
- Sucha zgnilizna – powodowana jest grzybami z rodzaju Fusarium, a rozpoznać ją można po suchych, brunatnych plamach z żółtym obrzeżem, pojawiających się na roślinie. Podstępność tej choroby polega na tym, że często atakuje młode rośliny, które nie są wystarczająco silne do obrony przed patogenem. Plamy rozszerzają się na całego kaktusa, powodując jego śmierć. Choroba rozwija się szybko, więc najczęściej trzeba chore rośliny po prostu wyrzucić, a resztę opryskać fungicydem.
Za najbardziej skuteczne środki ochrony roślin uznaje się Topsin M 500 SC, Miedzian 50 WP albo Biochikol 020 PC. Oprysków nie należy robić w pomieszczeniu, najlepiej na czas opryskiwania fyngicydem wynieść kaktus na taras, balkon albo przed dom.
- Choroby bakteryjne kaktusów
Z bakteryjnych chorób kaktusów trzeba wymienić jedną, która pojawia się najczęściej, czyli mokrą zgniliznę kaktusów. Infekcja, czasem nazywaną miękką zgnilizną, jest wywoływana przez bakterię Erwinia carotovora. Kluczowym czynnikiem w jej rozwoju jest, tak jak przy chorobach grzybowych, zbyt wilgotna gleba i mało przewiewne stanowisko.
Objawia się bardzo specyficznie: brązowymi, gnilnymi plamami, z których wydobywa się nieprzyjemnie pachnąca, żółtawa maź. Z czasem cały kaktus gnije, a łodyga załamuje się w miejscu plam. Jeśli plama jest nieduża, można wyczyścić roślinę do czystej tkanki i spryskać preparatem grzybobójczym – powinna wrócić do zdrowia. Kaktusy, na których plamy są sporych rozmiarów, należy wyrzucić razem z podłożem.
Kaktusy pozornie wydają się być najbardziej wytrzymałymi roślinami domowymi – niestety, mimo że w naturze potrafią przetrwać wiele, nasz klimat nie jest ich naturalnym środowiskiem. Pozostawione same sobie, bo przecież magazynują wodę, mogą nabawić się odwodnienia. Z kolei nieodpowiednie podłoże, duża wilgotność i brak przewiewu są idealne, aby rozwijał się na roślinach patogen grzybów.
