Spis treści:
- Fitonia – charakterystyka
- Fitonia – gatunki i odmiany
- Fitonia — uprawa
- Fitonia – idealna roślina do zaciemnionych wnętrz
Fitonia – charakterystyka
Fitonia (łac. Fittonia verschaffeltii) to roślina idealna do uprawy na parapetach i w oranżeriach. Sprawdza się także jako składnik modnych w ostatnich sezonach lasów w słoiku. Ta pochodząca z Ameryki Południowej bylina występuje także pod takimi nazwami jak fitonia bałożyłkowa czy Fittonia albivenis.
Główną cechą charakterystyczną fitonii jest jej zamiłowanie do cienia. Z kolei kontakt z promieniami słonecznymi, zwłaszcza długotrwały, prowadzi do nieodwracalnych szkód. Na liściach pojawiają się brzydkie piegi, a z czasem roślina marnieje. Z tego powodu będzie się dobrze sprawdzać w zacienionych mieszkaniach lub na przykład w pomieszczeniach bez okien.
To doniczkowy „karzeł”, który dorasta maksymalnie do 50 centymetrów, a najczęściej jest to jednak około 20 centymetrów. Nie rozrasta się wszerz. Natomiast zarówno wysokość, jak i okazałość tego gatunku, zależy w głównej mierze od zapewnionych warunków wzrostu i pielęgnacji.
Fitonia prezentuje się bardzo atrakcyjnie. Uwagę zwracają zwłaszcza jasnozielone listki z ciekawym wielobarwnym unerwieniem. Kwitnie w okresie od grudnia do lutego, choć zdarza się, że zakwita również latem. W tych okresach pojawiają się charakterystyczne drobne i białe kwiaty, zebrane w kwiatostany kojarzące się z kłosami.
Natomiast musisz wiedzieć, że walory estetyczne dotyczą głównie liści – zielonych lub różowozielonych, z pięknymi kremowymi żyłkami. Niektórzy są wręcz zdania, że uszczykiwanie, czyli pozbywanie się małowartościowych kwiatów, będzie dla rośliny o wiele lepsze, bo skorzystają na tym liście.
Fitonia – gatunki i odmiany
Ogólnie rzecz biorąc, fitonia cechuje się niskim pokrojem, natomiast poszczególne odmiany mogą być płożące. Występują ponadto gatunki pnące wyposażone w wąsy czepne, które podczas uprawy wymagają wsparcia w postaci drabinki bambusowej.
Zdecydowanie najpopularniejszym gatunkiem fitonii jest Verschaffeltii, zwana albivenis – to roślina o charakterystycznym żyłkowaniu i zielonym ubarwieniu. Występują w tym wariancie jednak także inne kolorowe odmiany.
Wśród popularnych odmian fitonii pojawiają się także:
- fitonia Red (czerwone liście),
- fitonia Green (żółtozielone liście),
- fitonia Juanita (liście różowozielone z różowokremowymi żyłkami),
- fitonia „Red Angel” (zielone liście z czerwonym rysunkiem sieci unerwienia),
- fitonia „White Star” (o pędach płożących i białych liściach),
- fittonia gigantea.
Jak widać, jest sporo opcji do wyboru i każdy miłośnik roślin doniczkowych znajdzie dla siebie odpowiednią wersję.
Fitonia — uprawa
Największym wyzwaniem w uprawie fitonii jest to, że atrakcyjny wygląd zależy od regularnej pielęgnacji i czynników zewnętrznych. Jeśli coś jest nie tak, roślina natychmiast to zamanifestuje. W jaki sposób? Pokazując suchą powierzchnię liści, pokładając się pędami, marniejąc. Niewiele trzeba, by w krótkim czasie fitonia obumarła. Dlatego trzeba zachować szczególną ostrożność, a przede wszystkim zapewnić jej odpowiednie warunki wzrostu.
- Stanowisko
Kwiat ten, ze względu na swój tropikalny rodowód, będzie potrzebować sporo wilgoci i w ziemi i w powietrzu. Zostało już wspomniane o nasłonecznieniu, a raczej jego niemal całkowitym braku. Stanowisko cieniste uchroni przed konsekwencjami w postaci plam i przebarwień.
- Podłoże
Odpowiednim podłożem będzie żyzna gleba, bogata w próchnicę i materię organiczną, o lekko kwaśnym pH (5,5-6,5). Sprawdzi się na przykład specjalny torf do kwiatów. Idealną temperaturą uprawy jest około 18 – 24 stopni Celsjusza. Szczególnie wrażliwe na niską temperaturę są odmiany o białym unerwieniu. Poniżej 16oC roślina zamiera, więc bierz to pod uwagę, planując stanowisko. Nie jest to łatwe zadanie, bo przecież zacienione miejsca często bywają również chłodne. To między innymi z tego powodu Fittonia verschaffeltii nie należy do roślin najłatwiejszych w utrzymaniu.
Z ważniejszych wskazówek pielęgnacyjnych: fitonie będą się lepiej rozkrzewiać, jeśli zadbasz o uszczykiwanie wierzchołków na wiosnę. Zrób to albo nożyczkami, albo palcami. Zabieg możesz też powtarzać raz na jakiś czas w ciągu roku.
- Sadzenie
Większość osób zdecyduje się na zakup już wyrośniętej rośliny w sklepie ogrodniczym. Natomiast jeśli próbujesz rozmnożyć fitonię lub wyhodować ją „od zera”, to miej na uwadze, by jej sadzonki sadzić w okresie od marca do czerwca. Co ciekawe, fitonii można wcale nie przesadzać, lecz co roku odmładzać z sadzonek.
Trzeba je od razu włożyć do ziemi lub do wody w pojemniku. Będą się szybko ukorzeniać, o ile zapewnisz im temperaturę co najmniej 22 stopnie Celsjusza. W tym celu możesz użyć na przykład plastikowego woreczka, z którego wykonasz swego rodzaju mini-szklarnię.
- Podlewanie
Podlewanie fitonii powinno być skorelowane z temperaturą powietrza. Im wyższa ona jest, tym więcej wody będzie potrzebować roślina. Latem to nawet kwestia 3-krotnego lub 4-krotnego podlewania w tygodniu. Zimą spokojnie wystarczy woda raz na 5 dni. W okresie grzewczym musisz zraszać liście każdego dnia – najlepiej miękką wodą o temperaturze pokojowej.
Natomiast pamiętaj o tym, że jeśli używasz doniczki z dziurkami i podstawki, to nie doprowadzaj do sytuacji, gdy korzenie fitonii stale moczą się w wodzie. Musi do nich docierać powietrze, bo inaczej spleśnieją.
Dobra rada? Możesz posadzić fitonię w sąsiedztwie innych roślin cieniolubnych. Woda będzie parować z ich liściu, nawilżając powietrze wokół. Tropikalna bylina na pewno „doceni” takie rozwiązanie.
- Nawożenie
Roślinę trzeba zasilać. Wiosną i latem, raz na 2 tygodnie, zastosuj roztwór płynnego nawozu, jednak nie więcej niż połowa dawki podanej na opakowaniu. Najlepszym wyborem będzie płynny nawóz przeznaczony dla roślin o ozdobnych liściach. Inną opcją jest nawóz humusowy.
- Choroby i szkodniki
Fitonia jest podatna na występowanie takich schorzeń jak:
- suche i zwijające się brzegi liści (to znak, że temperatura jest za niska lub powietrze zbyt suche),
- żółknięcie liści i/lub brązowe przebarwienia (oznaka zbyt silnego światła),
- rzadko osadzone na łodydze młode liście (zbyt ciemno).
Ponadto mogą ją zaatakować różnego rodzaju szkodniki:
- przędziorki,
- mszyce.
Ich aktywność rozpoznasz choćby po pajęczynkach na spodniej stronie liści. Jeśli odkryjesz ich obecność, warto zastosować specjalistyczny preparat, ale też pamiętać o częstym zraszaniu rośliny przez okres zdrowienia.
- Rozmnażanie
Wiosną lub latem odetnij kilka pędów długości około 5 centymetrów, a następnie umieść je w doniczce wypełnionej ziemią uniwersalną. Dalej kieruj się wskazówkami jak przy sadzeniu.
Fitonia – idealna roślina do zaciemnionych wnętrz
Jeśli poszukujesz rośliny, która będzie dobrze się czuć w wilgotnym, ciepłym, ale też zacienionym miejscu, to fitonia jest wprost idealnym wyborem dla ciebie. Właściwie pielęgnowana, może rosnąć w mieszkaniu przez wiele lat, stanowiąc ozdobę w miejscach, w których nie utrzymają się „normalne” gatunki światłolubne.
