Filodendron podwójnie pierzasty i xanadu. Jak uprawiać te oryginalne rośliny doniczkowe?

Filodendrony (Philodendron Schott) są niezwykle różnorodnymi roślinami z rodziny obrazkowatych, do której należy ponad 700 gatunków, w tym 465 opisanych i 14 zagrożonych. Naturalnie występują w tropikalnej Ameryce jako dziewiczy element flory leśnej i bagien. Spotykane są także na brzegach strumieni bądź dróg, a także otwartych oraz suchych przestrzeniach. W naturalnym środowisku mogą dorastać nawet do kilkudziesięciu metrów! Charakteryzują się często pnącą łodygą i ozdobnymi, zróżnicowanymi kształtami liści – od sercowatych, jajowatych, lancetowatych, strzałkowatych po skrzypcowate, wachlarzowatopalczaste, pierzastozłożone i podwójnie pierzastozłożone. Mogą znajdować się nektarniki (miodniki) i pełnią funkcję obronno-wabiącą, dzięki której możliwe jest przyciąganie owadów chroniących przed szkodnikami i roślinożercami.

Co ciekawe, liście niektórych filodendronów pomagają chronić nietoperze przed deszczem i upałami. W warunkach domowych pomagają za to oczyszczać powietrze wnętrz z formaldehydu, dwutlenku węgla oraz benzolu. Kolorowe kwiatostany filodendronów mają formę kolb, jednak nie są zbyt dekoracyjne i w zasadzie niemożliwym jest uzyskać je w warunkach domowych. Poza środowiskiem naturalnym, można zobaczyć je np. w oranżeriach.

Filodendrony na całym świecie traktowane są jako ciepłolubne rośliny pokojowe. Najbardziej popularne są m.in. takie gatunki jak filodendron podwójnie pierzasty, pnący, ciemnozłoty, czerwony oraz odmiany 'Xanadu', 'Autumn' czy 'Emerald Queen'. Choć są niezwykle urodziwe, to trzeba na nie uważać. Rośliny te zawierają 0,7% szczawian wapnia oraz uczulające substancje (5-alkilo- i 5-alkenylo-rezorcynę), które dla kotów są śmiertelne, a u człowieka mogą wywołać dermatozę, silny ból jamy ustnej, wymioty, biegunkę, ślinotok oraz obrzęk błon śluzowych. Warto więc zawczasu pilnować oraz uczyć dzieci ostrożności w kontakcie z tymi roślinami.

• Filodendron podwójnie pierzasty (p hilodendron bipinnatifidum)

To roślina bardzo podobna do monstery dziurawej, z którą często jest mylona. Można znaleźć go również pod nazwą filodendron selloum (Philodendron selloum). Dorasta do 1,5-2 m wysokości i charakteryzuje się krzaczastym pokrojem. Z tego względu, jeśli planujesz umieścić ją w salonie czy biurze, zarezerwuj nieco więcej przestrzeni. Ciemnozielone liście tego gatunku wyrastają na długich ogonkach. Początkowo nie odznaczają się niczym szczególnym, jednak potem stają się naprawdę duże i cechują się karbowanymi, głębokimi wcięciami. To właśnie od tych wcięć pochodzi nazwa "podwójnie pierzasty”. Rośline te wytwarzają długie korzenie powietrzne, które pomagają zaopatrywać je w wodę. Filodendron podwójnie pierzasty bardzo dobrze prezentuje się nie tylko w tradycyjnych pomieszczeniach. Idealnie wpisze się również w styl loftowy oraz vintage. Popularnymi jego odmianami są 'Hope' i 'Atom'.

• Filodendron xanadu ( philodendron xanadu)

Choć dawniej uważany był za odmianę filodendrona podwójnie pierzastego, to okazało się, że jest to zupełnie inny, osobny gatunek. Ma równie atrakcyjne, żywo zielone, rozłożyste i głęboko wcięte liście jak filodendron selloum, jednak jest od niego zdecydowanie mniejszy - osiąga maksymalnie 100 cm wysokości. On także może wytwarzać korzenie powietrzne. Bardzo ładna i efektowna jest jego odmiana 'Xanadu Gold', której liście zabarwione są na żółto. Filodendron Xanadu dobrze sprawdzi się w pomieszczeniach typu salon czy sypialnia, zwłaszcza w aranżacjach i kompozycjach kwiatowych.

Choć jest to roślina pochodząca z tropików, nie ma wysokich wymagań. Jest odporna na szkodniki
i potrafi wybaczyć wiele pielęgnacyjnych potknięć. Niemniej jednak dobrze jest stworzyć jej optymalny mikroklimat. Filodendron lubi stanowiska z rozproszonym światłem, z dala od grzejników i temperaturą pomiędzy 21 a 25ºC (jesienią i zimą może być ciut niższa, ok. 15˚-18˚ºC). Postawienie go przy południowym oknie będzie bardzo złym pomysłem i może skończyć się poparzeniem liści. Zdecydowanie lepiej sprawdzi się dla niego pomieszczenie od strony zachodniej, wschodniej lub północnej.

Aby zapewnić mu odpowiednie warunki do wzrostu, dobrze jest chronić go od przeciągów i nie narażać na zbyt niską temperaturę. Jeśli kusi cię używanie nabłyszczaczy do liści – nie idź tą drogą! Zatykają one aparaty szparkowe i utrudniają roślinom wymianę gazową. Chcesz wiedzieć, jak dokładnie się nimi zająć? Poniżej znajdziesz kilka cennych wskazówek.

• Po pierwsze – podłoże

Filodendrony dobrze czują się w próchniczej, żyznej, dość lekkiej i przepuszczalnej ziemi. Optymalny odczyn pH wynosi między 5 a 6,5. Doskonale sprawdzą się więc mieszanki z perlitem, torfem
i włóknami kokosowymi. Warto również zadbać o solidna warstwę drenażu na dnie doniczki. W tym celu wykorzystaj keramzyt bądź żwir.

• Po drugie – musi być wilgotno!

W uprawie filodendronów ważna jest także stała wilgotność podłoża i powietrza. Jak ryba w wodzie czują się wtedy, gdy wynosi ona około 70%. Możesz im ją zapewnić poprzez spryskiwanie wodą, przecieranie liści wilgotną ściereczką (co równocześnie usunie z nich kurz) oraz regularne używanie nawilżacza powietrza. Jeśli nie posiadasz takiego sprzętu, możesz postawić obok doniczki pojemnik z wodą. Potrzeby rośliny zmieniają się z nadejściem jesieni i zimy. W tym czasie dobrze jest ograniczyć podlewanie.

• Po trzecie – podlewanie

Najlepszą wodą do podlewania tych wspaniałych roślin będzie odstana i przegotowana woda lub deszczówka (jeśli takową posiadasz). Nie należy używać wody wziętej prosto z kranu, ponieważ często zawiera wapń, który po podlaniu zmienia kwasowość podłoża, a po spryskaniu pozostawia na liściach nieestetyczne plany. Częstotliwość podlewania powinna zależeć od stopnia wilgotności ziemi. Najlepiej jest podawać roślinom wodę wtedy, gdy górna jej warstwa jest dobrze przesuszona. Świetnie sprawdzi się tu metoda “na palec”.

• Po czwarte – nawożenie

Zarówno filodendron podwójnie pierzasty, jak i filodendron xanadu rosną bardzo obficie. Z tego względu trzeba zapewnić im dużą ilość składników odżywczych. Do zasilania doskonale nadadzą się nawozy do roślin zielonych (płynne), biohumus oraz nawozy dolistne. Filodendrony można “karmić” raz w tygodniu, od czerwca do października. Alternatywą dla tak częstego nawożenia mogą być pałeczki nawozowe do roślin zielonych. Nie należy jednak zbytnio przesadzać, ponieważ nadmierne zasolenie podłoża może być dla nich szkodliwe. Zimą należy zaprzestać nawożenia, aby filodendron mógł wejść w stan spoczynku.

• Po piąte – przycinanie

Gdy twój piękny filodendron rozrośnie się nadmiernie, bez obaw możesz skrócić na długość jego łodygi. Najlepszym okresem do czynności korekcyjnych jest koniec zimy lub wczesna wiosna. Ucięty fragment nie musi iść wcale do kosza - to doskonały materiał na sadzonkę! Wystarczy umieścić go w szklance z wodą i poczekać, aż wypuści korzenie. Będzie to idealny moment na wsadzenie go do doniczki i powiększenie swojej domowej dżungli.