Hydroponika dla laików. Jak zacząć uprawę roślin w wodzie?

Hydroponika to bezglebowa uprawa roślin, która pozwala stale utrzymywać rośliny na pożywkach wodnych roztworów soli mineralnych. Początkowo wykorzystywano ją w uprawach szklarniowych, a ostatnio coraz częściej stosowana jest we wnętrzach mieszkań i domów. Dlaczego? Pomijając fakt, że sama technika jako nowość może być fascynująca, to dodatkowo eliminuje problem nadmiernej wilgotności gleby, zbyt częstego podlewania czy też niedoborów bądź nadmiernej ilości składników pokarmowych roślin. A przecież to właśnie one najczęściej przyczyniają się do niepowodzeń ogrodniczych, zwłaszcza u początkujących.

Zanim jednak przejdziemy do instrukcji, która wprowadzi cię w tajniki uprawy hydroponicznej, warto zapoznać się z jej dobrymi stronami.

• Metoda ta wspiera oszczędność wody (wydłużone są okresy pomiędzy podlewaniami) i nie wymaga używania pestycydów, gdyż część (jak nie większość) chorób i szkodników związanych jest przecież z ziemią.
• Eliminuje problem niedobrania podłoża do wymagań rośliny.
• Umożliwia kontrolę stanu bryły korzeniowej roślin i redukcję częstotliwości ich przesadzania.
• Zmniejsza pracochłonność zabiegów pielęgnacyjnych, wymaganych przez roślinę, zwłaszcza tych uprawianych w ogrodzie. Dzięki niej nie trzeba np. spulchniać gleby czy usuwać chwastów.
• Umożliwia uprawę roślin w terenach, które się do tego nie zupełnie nie nadają, np. tam, gdzie panuje susza.
• Świetnie sprawdza się również w ogrzewanych i suchych pomieszczeniach, np. biurowych, gdyż podnosi wilgotność powietrza.
• Pozwala na uzyskanie większego wzrostu i bardziej obfitych plonów.

Jak to się mówi, nie ma róży bez kolców. Uprawa roślin w wodzie, choć ma naprawdę wiele zalet, nie jest idealna. Jakie są jej ograniczenia?

• To prawda, że hydroponika sprawdzi się w przypadku niemal każdej rośliny. Jednak nie zawsze będzie dobrym wyborem w przypadku tych o ozdobnych kwiatach.
• Technika ta wymaga zaopatrzenia się w specjalny i niestety kosztowny system, umożliwiający uprawę.
• Trzeba stale kontrolować warunki bytowania roślin. Zbyt wysoki poziom wody może utrudnić dostęp tlenu do korzeni, a w konsekwencji doprowadzić do obumierania nawet całych roślin.
• Niektóre rośliny (szczególnie te owocujące) mogą być mniej stabilne bez podpierania, ze względu na mniejszy system korzeniowy.
• Niższa temperatura otoczenia (szczególnie zimą) szybciej obniża temperaturę wody niż ziemi w doniczce, przez co rośliny uprawiane w ten sposób mogą ulec uszkodzeniu w chłodnych pomieszczeniach.
• Dość trudno jest dobrać większą ilość roślin do kompozycji w skrzynce hydroponicznej, gdyż każdy gatunek wymaga często innej wielkości pojemnika, co utrudnia utrzymanie optymalnego poziomu wody.

Hydroponika to bardzo dobra metoda w przypadku warzyw, ziół i kwiatów. Jednakże, jak wcześniej wspomniano, są rośliny, które nie do końca dobrze poradzą sobie bez gleby. Należą do nich np. rośliny bulwiaste, begonie, zielistki, nie lubiące nadmiaru wody sukulenty, rośliny z rodzaju Pilea oraz marantowate. Do uprawy używa się sadzonek lub roślin z tradycyjnych upraw, przy czym trzeba je odpowiednio przygotować.

W domowej uprawie hydroponicznej najlepiej sprawdzą się np.:

• aglaonema,
• sałata,
• difenbachia,
• dracena,
• monstera,
• filodendron,
• syngonium,
• truskawki,
• pomidory,
• hoja,
• poinsecja,
• zioła,
• alokazja,
• anturium,
• szeflera,
• asparagus

Pierwszym krokiem w domowej uprawie hydroponicznej jest skompletowanie odpowiedniego zestawu akcesoriów. Często są to gotowe systemy hydroponiczne, zawierające pokrywkę, pompki napowietrzające oraz koszyczki z wkładami. Można również zorganizować podobny "system" samodzielnie, najlepiej u jednego dostawcy. W tym przypadku przydadzą się:

• wodoszczelne i nieprzepuszczalne dla światła naczynie zewnętrzne,
• koszyczek (tj. donica wewnętrzna z tworzywa sztucznego),
• sadzonka lub nasiona,
• nawóz,
• wskaźnik poziomu wody.

Można także zaopatrzyć się w specjalne płyny do płukania układu hydroponicznego. Choć teoretycznie rośliny uprawiane w wodzie są mniej podatne na choroby i szkodniki, to mogą pojawiać się niekorzystne bakterie i grzyby.

Uprawa hydroponiczna - od nasion do kiełków w wodzie

Jeśli korzystasz z gotowych zestawów, wystarczy, że system postawisz w słonecznym miejscu, nalejesz do niego wody i dodasz nawozu. Następnie umieścisz w koszyku wkład z nasionami i… voila! Pozostaje tylko czekać i dbać.

Sadzonki w uprawie hydroponicznej

Nieco więcej zachodu będzie wymagać rozpoczęcie uprawy hydroponicznej dla sadzonek. Jeśli były uprawiane w ziemi, przed włożeniem do koszyka trzeba starannie oczyścić ich korzenie z dotychczasowego podłoża. Dobrze jest stopniowo przyzwyczajać roślinę do nowego typu uprawy, umieszczając ją w podłożu do uprawy hydroponicznej. Cały proces może zająć nawet 6 tygodni i nie gwarantuje sukcesu! Z tego też względu lepiej od razu zakupić sadzonki przeznaczone do systemów hydroponicznych.

Jak pewnie już zauważyłeś, pojemniki wewnętrzne różnią się trochę wyglądem od tradycyjnych donic tym, że posiadają szerokie szczeliny. Różnią się także oznaczeniem rozmiarów, które jest dwucyfrowe. Pierwsza cyfra oznacza średnicę lub długość pojemnika, natomiast druga - jego wysokość. To właśnie w nich należy osadzać roślinę np. w keramzycie, perlicie bądź pumeksie. Są one obojętne chemicznie i nie zawierają żadnych substancji odżywczych. Umożliwiają korzeniom równocześnie dostęp i do powietrza, i do wody.

Koszyczek z rośliną wkłada się następnie do osłonki zewnętrznej z wodą i nawozem. Co istotne, donica zewnętrzna powinna być dopasowana do wybranych pojemników wewnętrznych. Nawóz może mieć postać granulatu, proszku lub płynu. Osobom początkującym zwykle poleca się specjalne i przeznaczone do hydroponiki nawozy płynne, chociażby ze względu na łatwość ich dozowania. Istotny jest tu również odczyn pH pożywki, która będzie dostarczana roślinie. Najbardziej optymalne pH wynosi pomiędzy 5,0 a 6,5. Jeśli nie mieści się w tym zakresie, można użyć specjalnie do tego stworzonych regulatorów pH.

Aby ułatwić użytkownikom systemów uprawę, donica zewnętrzna może być wyposażona we wskaźnik poziomu wody, który pozwoli monitorować ilość roztworu wodnego. Zwykle składa się z plastikowej rurki i pływaka, a także posiada 3 oznaczenia: maksimum, optimum oraz minimum. Jeśli poziom zanadto się obniży, należy uzupełnić zewnętrzną osłonkę letnią wodą do optymalnego poziomu.

Jeśli wydawało ci się, że do uprawy hydroponicznej można wykorzystać miękką deszczówkę - jesteś w błędzie. Jaka woda będzie zatem odpowiednia? Być może to zaskakujące, ale najlepiej sprawdzi się… woda wodociągowa! To właśnie ona zawiera sporo substancji chemicznych, które działają na zasadzie wymiany jonowej na granulowany nawóz z wymieniaczami jonów na dnie pojemnika i sprawiają, że stopniowo uwalniają się z niego odżywcze dla rośliny składniki pokarmowe.

Autor: Redakcja Deccoria.pl