Spis treści:
- Tłustosz – jak wygląda?
- Tłustosz – jakie ma wymagania?
- Tłustosz uprawa: sadzenie, przesadzanie, rozmnażanie
- Ziemia
- Rozmnażanie
- Przesadzanie tłustosza
- Tłustosz pielęgnacja: podlewanie i nawożenie
Tłustosz – jak wygląda?
Tłustosz, łac. Pinguicula, należy do roślin pływaczkowatych. Naturalnie rośnie w wielu miejscach – najwięcej gatunków w Ameryce Południowej i to właśnie te rodzaje zwykle znajdziesz na parapecie w polskich domach. Na naszym kontynencie w naturze można spotkać 13 gatunków, a w samej Polsce występuje w odmianach alpejskiej, pospolitej i dwubarwnej.
Tłustosza alpejskiego możesz znaleźć w trakcie spaceru tatrzańskimi szlakami, pospolitego we wszystkich górach i prawie całym kraju (oprócz części północno-wschodniej), a dwubarwnego w takich miejscach jak Wyżyna Krakowsko-Częstochowska czy Karpaty. Wszystkie dziko rosnące w naszym kraju gatunki objęte są ścisłą ochroną. Jeśli więc chcesz rozpocząć samodzielną uprawę tłustosza, konieczny jest zakup rośliny.
Tłustosze rosną maksymalnie do ok. 25 cm wysokości, bardziej rozrastają się wszerz. Ich mięsiste liście skupiają się w rozety do ok. 10 cm. Zależnie od gatunku kształty i wielkości liści się różnią – mogą być m.in. okrągłe, podłużne, łezkowate czy owalne. Także kolorystyka zależy od rodzaju, niektóre są jasnozielone, inne na końcówkach zdobią przebarwienia (czerwone, różowe, pomarańczowe, brązowe), a jeszcze kolejne mają w sobie niewiele zieleni.
Roślina kwitnie 1-2 razy w roku (egzotyczne odmiany mogą to robić częściej), wypuszczając piękne, zwykle pojedyncze kwiaty. Kolorystyka kwiatów obejmuje: biel, fiolet, róż, niebieski i żółty. Urocze kwiaty tłustosza mogą być ponadto dwubarwne lub nawet we wzorki czy plamki.
Tłustosz – jakie ma wymagania?
Tłustosz jest jednym z przedstawicieli gatunków mięsożernych, co czyni go ciekawym okazem do domowej uprawy. Nazwa wzięła się od jego lepkiej powierzchni, która wabi owady (szczególnie małe jak muszki owocówki lub komary). Przyklejone stworzenie nie jest w stanie się już wyswobodzić.
Mechanizm działania jest więc nieco inny niż u większości roślin tego rodzaju, które zamykają swoje ofiary w kielichach. Posiadacze tłustosza często zwracają jednak uwagę na jego skuteczność, co – szczególnie w lecie – może być dodatkowym argumentem do zainteresowania się włączeniem go do swojej kolekcji.
Tłustosz najczęściej rośnie w górach, na skałach oraz w ubogich w minerały glebach. Z tego właśnie powodu jest gatunkiem owadożernym – zaspokaja niezbędne potrzeby mineralne, wykorzystując owady. Większość uprawianych w doniczce gatunków to rodzaje egzotyczne, które w naturalnych warunkach żyją w ciepłym klimacie. O czym pamiętać, wybierając najlepsze stanowisko dla tłustosza?
- Zapewnij roślinie rozproszone światło – miejsce powinno być jasne, jednak bez narażenia na bezpośrednie działanie (które mogłoby spowodować przegrzanie i poparzenia). Dobrze wybrać zachodnią lub wschodnią stronę.
- W zimie rozważ sztuczne doświetlenie – tłustosz potrzebuje naprawdę sporo światła.
- Najlepsza temperatura to 20-30 stopni Celsjusza, w zimie nie powinna spaść poniżej 15 stopni Celsjusza.
- Stanowisko nie musi być bardzo wilgotne (chociaż może, jeśli masz taką opcję), wystarczą warunki pokojowe (zapewnij jednak dostęp świeżego powietrza, by nie było zbyt sucho).
- Roślinę najlepiej trzymać w domu, na tarasie/balkonie odnajdzie się tylko w miesiącach letnich przy wysokiej temperaturze.
Tłustosz uprawa: sadzenie, przesadzanie, rozmnażanie
Każdy z gatunków ma swój okres kwitnienia, jednak najczęściej kwiaty pojawiają się wiosną. Wiele zależy również od tego, czy roślina będzie na czas zimy w stanie spoczynku, czy też nie i jakie warunki pod kątem temperatury i oświetlenia zapewnisz jej w czasie uprawy. Warto dopasować szczegółowe wskazówki zależnie od rodzaju. W zimie część tłustoszy produkuje przetrwalnikowe rozety lub cebulki.
Ziemia
Ziemia do tłustosza powinna być próchnicza i dość kwaśna (sprawdzi się torf) oraz niezbyt zbita. Dobrze połączyć ją np. z drobnym żwirkiem, piaskiem czy perlitem. Do uprawy wybierz szeroką, obszerną doniczkę, aby korzenie miały odpowiednią ilość miejsca. Postaw też na model, który ma dziurki w dnie, by zadbać o odprowadzenie nadmiaru wilgoci. Wykorzystując kolorowe tłustosze i dokładając na wierzchnią warstwę podłoża kawałki drewna, kory czy kamieni możesz stworzyć ciekawą aranżację roślinną w donicy, która naprawdę przyozdobi parapet.
Rozmnażanie
Rozmnażanie tej rośliny jest bardzo proste – bardzo często wystarczy oderwać liść, położyć go w wilgotnym torfie i czekać. Dobre odżywienie i odpowiednia pielęgnacja tłustosza powodują też, że roślina sama wytwarza nowe rozetki. Wówczas wystarczy taki fragment oderwać i również posadzić w wilgotnej ziemi.
Przesadzanie tłustosza
Roślinę najlepiej rozmnażać poprzez liście w okresie zimowym. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, czyli gdy tłustosz nie mieści się w doniczce i przesadzanie jest wskazane, trzeba jednak zrobić to delikatnie ze względu na kruche korzenie. Tłustosz to niezwykle ciekawa roślina owadożerna, która – w przeciwieństwie do wielu swoich braci i sióstr – jest stosunkowo łatwa w pielęgnacji. Ze względu na właściwości oraz piękny wygląd wielu odmian warto włączyć ją do swojej kolekcji.
Tłustosz pielęgnacja: podlewanie i nawożenie
Podlewanie tłustosza jest stosunkowo łatwe, a roślina dobrze znosi okresowe przelanie lub przesuszenie. Ważne jednak, by nie dopuszczać do niego zbyt często, a starać się odpowiednio dbać o swój okaz. W przeciwieństwie do innych roślin owadożernych nie wymaga ogromnych ilości wody, ziemia powinna być wilgotna w umiarkowanym stopniu.
Jak wygląda prawidłowe podlewanie tłustosza? Oto najważniejsze zasady:
- roślinę najczęściej wystarczy podlewać raz w tygodniu,
- najlepiej robić to od dołu, na podstawkę, nie lać bezpośrednio na liście,
- uważaj, żeby w podstawce nie stała woda – tłustosz wchłonie potrzebną ilość, a zbyt duża wilgotność może powodować choroby korzeni (gnicie),
- raz na jakiś czas warto roślinę przesuszyć, właśnie po to, aby zmniejszyć ryzyko gnicia i pleśni,
- jeżeli podłoże nie zawiera torfu, częstsze podlewanie może być konieczne.
Dlaczego tak istotne jest nawadnianie tłustosza od dołu? Zalanie liści może spowodować zmycie tak ważnego dla rośliny nektaru do wabienia owadów. Jeżeli chodzi o nawożenie – tłustosz go nie wymaga. Niezbędne składniki odżywcze pobiera z owadów. Pamiętaj, żeby nie ściągać ich z liści, ponieważ są jego pożywieniem. Dobrze więc pozwolić, by do rośliny przylepiła się jak największa ich ilość.
W pielęgnacji tłustosza okresowe przycinanie nie jest wymagane. Jeśli chcesz zadbać o swój okaz, warto natomiast rozważyć umożliwienie przejścia mu w okres spoczynku. Jak? Roślinę umieszczasz w chłodnym miejscu (ok. 5-10 stopni Celsjusza), ograniczasz podlewanie i zapewniasz sporo światła. Okres wyciszenia w takich warunkach powinien trwać nie dłużej niż kilka tygodni. Jeżeli zrezygnujesz z tego rozwiązania, nie trzymaj rośliny w zimnie tj. temperaturze poniżej 15 stopni Celsjusza, a zapewnij jej warunki pokojowe. Zwróć uwagę również na to, jakie warunki doniczkowe ma twoja roślina, bowiem liście tłustosza są bardzo delikatne, a mocno ściśnięte mogą przysychać lub gnić, a tego przecież nie chcesz.
Źródło: deccoria.pl
