Spis treści:
- Grubosz - drzewko, z którego spadały złote monety
- Odmiany grubosza
- Jak uprawiać grubosza?
- Czy grubosz jest trujący?
Drzewka szczęścia były kilka dekad temu popularną ozdobą parapetów. Dziś wracają do łask w wielkim stylu – i to zarówno ze względu na swój nietuzinkowy wygląd, jak i na wyjątkowo łatwą uprawę. Drzewko to tak naprawdę grubosz jajowaty (Crassula ovata), czyli sukulent z rodziny gruboszowatych w naturalnym środowisku porastający Afrykę Południową. Pochodzi z terenów, na których jest bardzo gorąco i sucho. Rosnąc tam, osiąga imponujące rozmiary – może mieć aż 2 m wysokości. Grubosz jajowaty – nazywany też owalnym – ma sztywne, liczne pędy, na których rośnie wiele grubych, mięsistych liści. Im roślina jest starsza, tym jej pędy stają się coraz twardsze i przybierają brązowy odcień.
Grubosz - drzewko, z którego spadały złote monety
Zwyczajowa nazwa grubosza jajowatego ma swoje korzenie w starożytności. Zgodnie z legendą istniało niegdyś drzewko, z którego spadały złote monety. Właśnie dlatego do dziś w domach chętnie uprawia się roślinę, której liście są grube, owalne, co nawiązuje do kształtu pieniędzy. Ponadto zagraniczne określenia na grubosza jajowatego również nawiązują do dobrobytu i pomyślności. W USA nazywa się go ‘Dollar Plant’, a w Japonii ‘Nefrytowym drzewkiem’. Wierzy się, że uprawa grubosza w domu przynosi szczęście i dostatek.
Odmiany grubosza
Drzewkiem szczęścia jest zwykle grubosz jajowaty, jednak istnieją również inne, ciekawie prezentujące się odmiany tej rośliny. Mają one znacznie mniejsze rozmiary niż okazy, które występują w środowisku naturalnym. Tylko niektóre z roślin doniczkowych osiągają wysokość 1 m.
Do uprawy w warunkach domowych nadają się:
- 'Californian Red Tip', czyli roślina z grubymi, mięsistymi, intensywnie zielonymi liśćmi, z których każdy jest otoczony delikatną czerwoną obwódką
- 'Hummel’s Sunset' – ta odmiana zachwyca kolorem – po pewnym czasie taki grubosz wykształca czerwone liście
- 'Tricolor' – roślina ta ma liście pokryte różowymi refleksami i jasnokremowymi prążkami.
- 'Hobbit' – tym, co wyróżnia tą odmianę na tle innych, jest kształt liści – ich górna część jest uformowana w trąbkę
- 'Variegata' – liście tej rośliny ozdabiają szerokie, kremowe pasma.
Aby grubosz zyskał i zachował on efektowny kolor, to niezależnie od jego odmiany musi być wystawiony na ekspozycję promieni słonecznych.
Jak uprawiać grubosza?
Grubosz jajowaty bywa nazywany rośliną dla zapominalskich i jest gatunkiem wybieranym przez początkujących adeptów uprawy okazów doniczkowych, gdyż wybacza wiele błędów pielęgnacyjnych. Ma jednak kilka wymagań, które należy spełnić, by się rozrastał, wypuszczał dużo nowych liści, a nawet zakwitł.
- Ziemia
Aby grubosz czuł się dobrze w donicy, powinna znaleźć się w niej warstwa drenażu. Roślina ta potrzebuje też przepuszczalnego podłoża – najlepiej takiego z dodatkiem gruboziarnistego piasku.
Grubosze są często wykorzystywane do formowania z nich drzewek bonsai. Dlatego dobrze prezentują się w dosyć płytkiej, ale szerokiej donicy. Musi być ona dość masywna, gdyż drzewka szczęścia są stosunkowo ciężkie.
- Stanowisko
Grubosze potrzebują dużo światła, jednak mimo tego źle znoszą ekspozycję na ostre promieniowanie słoneczne. Powinny mieć one dostęp do promieni słońca przez przynajmniej 4 godziny dziennie. Jeśli grubosz będzie uprawiany w zbyt ciemnym miejscu, to szybko odbije się to na jego kondycji – liście rośliny zdeformują się, a ich odcień straci na intensywności.
Jeśli chodzi o temperaturę, to w pomieszczeniu, w którym uprawiany jest grubosz, powinna ona wynosić:
- ok. 20-24 °C w okresie wegetacyjnym
- ok. 15-20 °C zimą, czyli w czasie spoczynku.
Latem drzewko szczęścia będzie doskonale czuło się na balkonie. Trzeba jednak zapewnić mu tam odpowiednie warunki – doniczka z gruboszem powinna stać pod zadaszeniem. Dzięki temu roślina będzie chroniona zarówno przed ostrym słońcem, jak i przed deszczem oraz zalaniem, które byłoby dla niej zgubne.
- Podlewanie
Korzenie grubosza szybko gniją od nadmiaru wody, dlatego nie można przesadzić z nawadnianiem tej rośliny. Latem należy zadbać o to, aby ziemia w donicy była zawsze lekko wilgotna. Natomiast zimą nawadnianie trzeba ograniczyć do minimum. Drzewko szczęścia ma grube, mięsiste liście, w których magazynowana jest woda, dlatego może długo przetrwać bez podlewania. Ponadto nawet wtedy, gdy roślina ta zostanie nieco przesuszona, to po nawodnieniu błyskawicznie wróci do dobrej kondycji. Przesuszenie można poznać po tym, że:
- grubosz ma miękkie liście
- grubosz ma wiotkie łodygi
- grubosz marszczy liście.
Do podlewania drzewka należy używać przegotowanej, odstanej wody. Roślina nie przepada za dużą wilgotnością, dlatego nie jest dobrym pomysłem zraszanie grubosza.
- Nawożenie
Grubosza nawozi się w od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Raz w miesiącu można zasilić roślinę nawozem płynnym przeznaczonym do sukulentów lub kaktusów.
- Kwitnienie
Zdarza się, że drzewko szczęścia zakwita. Dotyczy to jednak przede wszystkim starszych okazów. Wtedy pojawiają się na nim małe, białe lub różowe kwiaty kształtem przypominające gwiazdy. Grubosz zakwitnie tylko wtedy, jeśli będzie uprawiany w wyjątkowo dobrze oświetlonym miejscu. Ze względu na fakt, że kwiaty tej rośliny nie są szczególnie efektowne, zaleca się, aby je obrywać – dobrze wpływa to na kondycję drzewka szczęścia.
- Przycinanie
Nawet jeśli grubosz nie zostanie przycięty, to i tak przypomina małe drzewko. Mimo tego warto odpowiednio formować jego pędy, aby przybrało charakterystyczny, efektowny kształt bonsai. W tym celu należy przede wszystkim przycinać je na wiosnę. Pobudza to roślinę do rodzenia nowych pędów, co przekłada się na jej okazały, pełny kształt. Młode pędy są elastyczne, dzięki czemu można nadać im pożądaną formę. Przywiązuje się do nich druty lub linki, które następnie mocuje się do krawędzi albo do dna donicy. By nie uszkodzić i nie zranić pędów, należy wcześniej owinąć je kawałkiem miękkiej szmatki.
- Rozmnażanie
Grubosza można bardzo łatwo rozmnożyć. Wystarczy do tego jedynie liść tej rośliny. Należy go umieścić na wilgotnym, ziemistym podłożu, a po maksymalnie 8 tygodniach pojawią się na nim młode listki i pędy. Jest to gotowa sadzonka, którą można posadzić w doniczce.
- Choroby i szkodniki
Jeśli grubosz gubi listki, to przyczyną tego może być inwazja mączniaka prawdziwego. Jego pojawienie się to zwykle efekt zbyt obfitego podlewania rośliny. Oprócz tego na liściach grubosza mogą żerować miseczniki, które wysysają z nich soki, a następnie wydzielają spadź będącą pożywką dla grzybów. Szkodniki te usuwa się mechanicznie – należy oczyścić liście, używając do tego wody z szarym mydłem lub szmatki nasączonej denaturatem. Biały nalot przypominający watę, który pojawił się na liściach to oznaka, że na grubosz ma wełnowce. Z kolei atak tarczników można rozpoznać po tym, że grubosz ma lepkie liście - pokryte wydzieliną, wytwarzaną przez te szkodniki.
Czy grubosz jest trujący?
Soki tej rośliny wykazują łagodne właściwości toksyczne. Domowy zwierzak, który ugryzie jej liście, może wymiotować. Natomiast w przypadku ludzi kontakt z sokami grubosza spowoduje pieczenie i swędzenie – dotyczy to zwłaszcza dzieci.
Nawet jeśli drzewko szczęścia nie przyniesie pomyślności finansowej, to jego uprawa może wiązać się z ogromną satysfakcją. Mimo że grubosz rośnie dosyć wolno, to odpowiednio pielęgnowany stanie się perełką wśród domowej zieleni.
Artykuł został zaktualizowany. Po raz pierwszy ukazał się 9.12.2021 roku.
Źródło: Deccoria.pl
