Spis treści:
- Ptak z dwiema twarzami
- Gdzie gniazduje i jakie zwyczaje ma sikorka czubatka?
- Czym dokarmiać czubatki?
Ptak z dwiema twarzami
Czubatka europejska ( Lophophanes cristatus) to niewielki gatunek ptaka z rodziny sikor ( Paridae), który zamieszkuje niemal wyłącznie Europę oraz niewielkie fragmenty Azji Zachodniej. W Polsce czubatka występuje na terenie całego kraju, jednak jej obecność jest ściśle związana ze starszymi borami sosnowymi i świerkowymi. Jej preferencje siedliskowe znajdują potwierdzenie w m.in. kolorze upierzenia.
Czubatka bardzo dobrze maskuje się w koronach drzew. Stonowane barwy ciała, czyli brązowawy wierzch i beżowo-szary spód oraz kontrastująca z nimi biała głowa z czarnymi elementami, doskonale zlewają się z otoczeniem. Czubatkę niezwykle trudno dostrzec na tle kory pokrytej licznymi porostami. W obrębie tego gatunku praktycznie nie występuje dymorfizm płciowy, czyli samce i samice wyglądają tak samo.
Jednak najbardziej charakterystyczną cechą tej sikorki jest efektowny czub na głowie, zbudowany z piór. W zależności od sytuacji ptaki mogą go nastroszyć lub lekko obniżyć. Jednak to nie koniec intrygujących faktów o czubatce. Z tyłu jej głowy ubarwienie piór do złudzenia przypomina "drugą twarz" – to zabezpieczenie przed atakiem z tyłu, ponieważ niedoświadczony drapieżnik myśli, że jest obserwowany przez ptaka. Ci ciekawe, podobny mechanizm wykształciła sóweczka, czyli najmniejsza sowa Europy.
Gdzie gniazduje i jakie zwyczaje ma sikorka czubatka?
Czubatki są niezwykle wytrzymałe. Jak czytamy na stronie Lasów Państwowych, jest t o jeden z nielicznych gatunków ptaków, który żyjąc w suchym biotopie lasów sosnowych, nie migruje zimą w poszukiwaniu pożywienia. Ptaki te trzymają się wybranego terytorium i zostają w jego pobliżu przez cały rok.
Co ciekawe, czubatka jest w stanie sama wykuć dziuplę w drzewie – a taką umiejętnością wśród krajowych gatunków sikor może się jeszcze poszczycić tylko czarnogłówka. Czubatka wybiera zazwyczaj spróchniałe pnie do wysokości ok. 1,5 m nad ziemią. Jednak sama dziupla jest bardzo trudna do znalezienia, ponieważ w odróżnieniu do innych sikor, samiec czubatki śpiewa bardzo rzadko w celu zaznaczenia terytorium. Ptaki w yprowadzają najczęściej dwa lęgi w ciągu roku – w kwietniu i czerwcu.
Czym dokarmiać czubatki?
Czubatki mają lekko wydłużony dziób, który jest przeznaczony do sprawnego wychwytywania bezkręgowców, ich larw oraz jaj, znajdujących się na gałązkach i igłach drzew oraz łapania owadów w locie. Wraz z nadejściem jesieni ptaki stopniowo wprowadzają do swojej diety także pokarm roślinny w postaci nasion sosny i świerka, a także jałowca oraz jarzębiny.
Opisana wybiórczość siedliskowa po części decyduje o tym, że spośród wszystkich krajowych gatunków sikor, czubatka jest najrzadziej spotykana w przydomowych karmnikach. Gatunek ten raczej stroni od bliskości człowieka i dobrze sobie radzi w ubogich siedliskach. Jednak to nie oznacza, że nigdy nie korzysta z dokarmiania.
Chcąc pomóc ptakom w trudnym, zimowym czasie można pozawieszać w zacisznych miejscach ogrodu specjalne kule tłuszczowe z mieszanką dla ptaków owadożernych (np. pyzy z mączniakami) lub podsypać taką mieszankę do karmnika. Jeżeli czubatka nie ośmieli się z nich skorzystać, z pewnością wyręczą ją w tym inne sikorki czy też rudziki.
Źródła: deccoria.pl, lasy.gov.pl
