W jakich warunkach najlepiej uprawiać rozmaryn?
Rozmaryn jest dość łatwy w uprawie. Pochodzi z terenów basenu Morza Śródziemnomorskiego, lecz świetnie radzi sobie w chłodniejszym klimacie. W swoim naturalnym środowisku krzew ten dochodzi do 2-3 metrów wysokości, w Polsce zwykle nie przekracza 70 cm. Jego silnie aromatyczne, lancetowate liście są z wierzchu ciemnozielone, pod spodem natomiast pokryte srebrnym kutnerem. Rozmaryn kwitnie bardzo wcześnie, zazwyczaj w lutym. Jego kwiaty mają najczęściej barwę niebieską, w przypadku niektórych gatunków - różową. Z powodzeniem pełni funkcję ozdobną w ogrodzie lub na balkonie.
W naszym klimacie najlepiej sprawdza się uprawa w donicach i skrzynkach. Jest to spowodowane wysoką wrażliwością rozmarynu na niskie temperatury, w związku z czym przed pierwszymi mrozami należy przenieść go do jasnego pomieszczeniach i trzymać w temperaturze 2-8 stopni Celsjusza.
W okresie od wiosny do jesieni dobrze jest zapewnić mu nasłonecznione, łatwo nagrzewające się stanowisko. Ten śródziemnomorski krzew potrzebuje 6-8 godzin światła słonecznego dziennie. Roślina będzie dobrze rosła, jeśli zapewnisz mu przepuszczalną glebę o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. Rozmaryn jest dość wytrzymały na suszę i nie należy go zbyt obficie podlewać. Pozwól, aby podłoże wyschło pomiędzy podlewaniem, nadmierna wilgoć szkodzi roślinie. Jeśli chcesz, aby krzew stał się gęstszy, nie zapomnij o przycinaniu wierzchołków pędów co jakiś czas.
Zdrowotne właściwości rozmarynu
Mieszkańcy krajów śródziemnomorskich docenili rozmaryn setki lat temu. Z uwagi na jego bogaty skład, z powodzeniem stosowano go dla zwiększenia odporności i leczenia ognisk zapalnych. Rozmaryn zawiera m. in: witaminę C, tiaminę, ryboflawinę, niacynę, witaminę B6, kwas foliowy, witaminę A, wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód i cynk.
Badania dowodzą, że roślina ta (a w szczególności uzyskiwany z niej olejek rozmarynowy) wykazuje silne działanie bakterio-, wiruso- i grzybobójcze. Na szczególną uwagę zasługują jego właściwości przeciwcukrzycowe. Stosowanie ekstraktów z rozmarynu podnosi poziom insuliny, jednocześnie obniżając poziom glukozy we krwii. Rozmaryn chroni także przed stresem oksydacyjnym - jednym z elementów powikłań cukrzycowych.
Rozmaryn działa rozkurczająco, zaleca się więc jego stosowanie w chorobach przewodu pokarmowego. Łagodzi bóle żołądka, wykazuje działanie żółciopędne oraz żółciotwórcze, poprawia trawienie i chroni przed wrzodami żołądka.
Jako przyprawa, świetnie podkreśla smak mięs, ryb, makaronów i sałatek. Wzmacnia również aromat alkoholi - win i nalewek. Rozmaryn nie tylko poprawia walory smakowe potraw, wpływa też na przyspieszenie przemiany materii, warto go więc dodać do tłustych, ciężkich dań.
CIEKAWOSTKA
Przeprowadzono badania, w których grupie liczącej 66 osób podano olejek rozmarynowy. Ludzi losowo przydzielono do dwóch pokoi – jednego pachnącego rozmarynem, a drugiego pozbawionego zapachu. Wyniki były niezwykłe: osoby znajdujące się w pokoju z rozmarynem miały od 60 do 75% więcej szans na zapamiętywanie, w porównaniu z osobami, którym nie rozproszono olejku rozmarynowego.
Rozmaryn - dobry na głowęW lecznictwie wykorzystuje się liście i kwiaty rozmarynu. Jego lecznicze właściwości jako środka wzmacniającego i stymulującego nerwy i krążenie sprawia, że je jest on popularnym lekiem na ogólne zmęczenie i depresję.
Można zażywać napar z rozmarynu, najpopularniejszy jest jednak w formie olejku eterycznego. Kilka kropli można dodać do kominka zapachowego lub zmieszać z odrobiną oleju spożywczego i zastosować zewnętrznie. Taka forma kuracji sprzyja załagodzeniu skurczy mięśni i bóli artretycznych. Uważa się także, że zapobiega przedwczesnemu łysieniu i stymuluje porost włosów.
Tradycyjnie rozmaryn używany był jako środek na trawienie – napar z niego zalecano na skurcze mięśni, wzdęcia i gazy, a także przy „wątrobowych” dolegliwościach takich jak bóle głowy i złe trawienie tłuszczy.
Podczas II wojny światowej we francuskich szpitalach palono liście rozmarynu i jagody jałowca, aby zabić zarazki.
DawkowanieWlej kilka kropli zagęszczonego olejku rozmarynowego do lampki oliwnej i pstaw ją pokoju, w którym pracujesz lub się uczysz. Uwaga! Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny stosować rozmarynu w ilościach większych niż do celów kulinarnych.
