Jarząb pospolity (Sorbus aucuparia)

To niewysokie drzewko, które co prawda może osiągnąć wysokość nawet 15 metrów, jednak zwykle jest niższe i osiąga około 10 metrów wysokości. W Polsce uprawiamy jarzębia pospolitego dla jego niekwestionowanych walorów estetycznych.

Jego liście mienią się jesienią wieloma barwami – od złotej przez intensywny pomarańcz i czerwień. Wiosną liście jarzębiny są ciemnozielone z dużą siatką nerwów. Jesienią zaczynają przyjmować barwy żółci, pomarańczy i czerwieni. Te dość szybko opadają. Z kolei kwiaty jarzębiny są małe i mają białą barwę.

Zdecydowanie bardziej efektowne i charakterystyczne są owoce. To małe koraliki, które mają kulisty kształt. Kolor owoców zależy od odmiany, jednak najczęściej to intensywna czerwień. Co ciekawe, owoce jarzębu pospolitego są jadalne, ale mają cierpki smak. Późną jesienią i zimą stanowią pokarm dla ptaków.

Mimo jadalności owoców nie są one popularne, ze względu na swój gorzki posmak. Można z nich jednak zrobić pyszne przetwory. Owoce jarzębiny bogate są w witaminę C, E, K i PP. Pozytywnie wpływają na pracę serca, wspierają układ krwionośny i są moczopędne.

Z owoców jarzębu pospolitego najczęściej robiona jest nalewka — jarzębiak. Z owoców po przemrożeniu można również zrobić musy, konfitury i dżemy, a nawet suszyć je i dodawać do dań.

Owoce dojrzewają od sierpnia, ale nie warto ich zrywać od razu. Najlepiej poczekać do pierwszych przymrozków, podczas których stracą swój gorzki posmak i nabiorą wytrawnego smaku. Przygotuj się jednak na walkę z ptakami, które uwielbiają kulki jarzębiny i mogą je zerwać przed Tobą.

Wymagania glebowe jarzębów są zazwyczaj niewielkie. Minimalne wymagania jarzębiny sprawiają, że to idealne drzewko do ogrodu. Trzeba jednak zatroszczyć się o nie podczas susz.

Jarząb pospolity nie wymaga również nawożenia. Nie trzeba go zabezpieczać na zimę i jest mrozoodporny. Ważne, by regularnie przycinać drzewo – najlepiej na początku wiosny – w marcu.

Wiele gatunków jarzębów jest odpornych na mróz, co pozwala je sadzić w naszym kraju bez obaw, że nie przetrwają do kolejnej wiosny.

Jarzęby to drzewa ozdobne o dużych walorach estetycznych i niemałej wartości dla zwierząt. Dobrze nadają się do posadzenia w mieście – wzdłuż parkowych alejek czy ulic. Można znaleźć je również w formie dzikiej: w lasach, nawet tych wyżej usytuowanych geograficznie.

• Stanowisko: półcieniste, słoneczne
• Wilgotność: podłoże umiarkowanie wilgotne
• Wysokość: 10-15m
• Pokrój: kulisty
• Termin kwitnienia: maj, czerwiec
• Zimozielona: nie
• Roślina ozdobna z: owoce, liście