Dlaczego zima jest trudna dla roślin domowych
Większość popularnych roślin zielonych, takich jak monstera, fikus, skrzydłokwiat czy zamiokulkas, pochodzi z tropików. Tam dzień trwa około 12 godzin, a wilgotność powietrza rzadko spada poniżej 60%. W Polsce w grudniu dzień trwa niespełna 8 godzin, a w ogrzewanym mieszkaniu wilgotność potrafi spaść do 30-40%. Roślina zwalnia wzrost i pobiera mniej wody i składników pokarmowych. Jeśli pielęgnujemy ją tak jak latem, sami tworzymy problemy: przelane podłoże, zasolenie ziemi nadmiarem nawozu i suche liście, na których świetnie czują się przędziorki.
Nawożenie: rzadziej i słabiej, ale nie wcale
Najczęstszy błąd to jedna z dwóch skrajności: albo nawożenie co tydzień przez cały rok, albo całkowita przerwa do wiosny. Rośliny zielone, które rosną także zimą, potrzebują mniejszej, ale regularnej dawki.
Przykład: Nawóz do roślin zielonych Sumin, otwiera się w nowym oknie od marca do września stosuje się co 2 tygodnie w dawce 2-5 ml na litr wody. Od października do lutego wystarczy raz w miesiącu, w dawce 2 ml na litr. Nawóz zawiera azot, fosfor i potas oraz schelatowane mikroelementy, m.in. żelazo, które odpowiada za intensywną zieleń liści.
Trzy zasady zimowego nawożenia:
- Nawoź tylko wilgotne podłoże. Nawóz wlany do przesuszonej ziemi może podrażnić korzenie.
- Nie używaj lodowatej wody. Ciecz z nawozem powinna mieć co najmniej 10°C. Najlepiej odstaw konewkę na kilka godzin w temperaturze pokojowej.
- Kaktusy i sukulenty w spoczynku nie potrzebują nawozu. Wracamy do niego wiosną, gdy pojawią się nowe przyrosty.
Podlewanie i wilgotność powietrza
Zimą roślina zużywa mniej wody, a podłoże dłużej pozostaje mokre. Zanim podlejesz, sprawdź ziemię palcem na głębokość 2-3 cm. Jeśli jest wilgotna, poczekaj. Stale mokre podłoże to nie tylko ryzyko gnicia korzeni, ale też zaproszenie dla ziemiórek (o nich niżej).
Z suchym powietrzem walczymy inaczej:
- Odsuń rośliny od kaloryfera na co najmniej metr albo przestaw je na parapet bez grzejnika pod spodem.
- Ustaw doniczki na tacach z keramzytem zalanym wodą tak, by dno doniczki nie stało w wodzie. Parująca woda podnosi wilgotność tuż przy liściach.
- Grupuj rośliny. Kilka doniczek obok siebie tworzy wilgotniejszy mikroklimat niż jedna stojąca osobno.
- Zraszaj liście. Zraszanie samą wodą podnosi wilgotność tylko na chwilę, ale można je połączyć z dokarmianiem. Odżywka nawozowa do roślin zielonych Sumin w formie mgiełki trafia bezpośrednio na liście i do podłoża, a składniki są pobierane przez liście. Stosuje się ją przez cały rok co 14 dni, nigdy na rośliny stojące w pełnym słońcu. Nie jest przeznaczona do storczyków ani bonsai.
Ziemiórki: czarne muszki nad doniczką
Małe, ciemne muszki, które podrywają się z ziemi przy każdym podlewaniu, to ziemiórki. Dorosłe owady są głównie uciążliwe. Problemem są ich larwy, które żyją w podłożu i uszkadzają korzenie, szczególnie u młodych roślin i sadzonek. Ziemiórki pojawiają się tam, gdzie ziemia jest stale wilgotna, dlatego zimą, przy przelewaniu roślin, spotykamy je najczęściej. Jak rozpoznać i skutecznie zwalczać ziemiórki, otwiera się w nowym oknie, wyjaśniamy szczegółowo w osobnym poradniku.
Jak się ich pozbyć, krok po kroku:
1. Przesusz wierzchnią warstwę podłoża. Podlewaj rzadziej, najlepiej od spodu na podstawkę, i wylewaj nadmiar wody po 15-20 minutach.
2. Wyłap dorosłe owady. Żółty lep na ziemiórki Sumin ma kształt motyla i wbija się go w ziemię w doniczce. Na doniczkę o średnicy 30 cm wystarczą 1-2 pułapki. Po umieszczeniu lepu delikatnie potrząśnij rośliną: owady poderwą się i przykleją. Lep pokaże też, jak duży jest problem. Wymieniamy go, gdy powierzchnia jest pełna owadów.
3. Zwalcz larwy w podłożu. Sam lep nie przerwie cyklu rozwojowego, bo larwy zostają w ziemi. Na nie działa NeemAzal T/S na ziemiórki, środek na bazie azadyrachtyny, substancji pozyskiwanej z nasion miodli indyjskiej (neem). Larwy po kontakcie z preparatem przestają żerować i giną po kilku dniach. Dawkę i sposób przygotowania cieczy dobierz według etykiety.
Przędziorki i wciornastki: szkodniki suchego powietrza
Ciepło i suche powietrze z kaloryferów to idealne warunki dla dwóch szkodników, które zimą najczęściej atakują rośliny domowe.
Przędziorki to roztocze widoczne gołym okiem jako drobne punkciki na spodniej stronie liści. Po czym je rozpoznać:
- liście pokrywają się jasnymi plamkami i szarzeją;
- w kątach liści i między pędami pojawia się delikatna pajęczynka.
Więcej o rozpoznawaniu i cyklu rozwojowym przeczytasz w poradniku o przędziorkach na roślinach ozdobnych, otwiera się w nowym oknie.
Wciornastki to wąskie, podłużne owady o długości 1-2 mm. Zostawiają na liściach srebrzyste, jakby wyblakłe plamy i czarne kropki odchodów. Młode liście rosną zniekształcone.
Prosty test: podłóż pod roślinę białą kartkę i potrząśnij pędem. Poruszające się kropki potwierdzą obecność szkodników.
Co robić:
- Odizoluj zaatakowaną roślinę od pozostałych. Szkodniki łatwo przechodzą na sąsiednie doniczki.
- Przy pojedynczych roślinach sprawdzi się Laser RTU, otwiera się w nowym oknie, gotowy do użycia spray na bazie naturalnego oleju roślinnego z lnicznika siewnego. Działa m.in. na przędziorki, wciornastki, mszyce, mączliki i wełnowce. Opryskaj dokładnie miejsca występowania szkodników, także spodnią stronę liści. Rób to na suche rośliny, w temperaturze do 25°C i z dala od słońca. Zabieg powtarzaj co 7 dni. Formuła jest olejowa, więc zabezpiecz ściany, parapet i zasłony.
- Przy większej kolekcji wygodniejszy będzie koncentrat Siltac EC. Działa fizycznie: polimery silikonowe unieruchamiają owady i roztocza. Do roślin doniczkowych przygotowuje się 0,5 ml preparatu na litr wody. Siltac stosujemy interwencyjnie, gdy szkodniki już są, a nie profilaktycznie. Nie używaj go na młode rośliny i sadzonki, a przed pierwszym zabiegiem przetestuj go na jednym liściu. W razie potrzeby powtórz zabieg nie wcześniej niż po 7 dniach.
Zimowa checklista dla roślin domowych
- Nawożenie raz w miesiącu, słabszą dawką. Kaktusy i sukulenty bez nawozu.
- Podlewanie dopiero, gdy wierzchnie 2-3 cm ziemi są suche.
- Woda do podlewania w temperaturze pokojowej.
- Rośliny co najmniej metr od kaloryfera, doniczki na tacach z keramzytem.
- Raz w tygodniu przegląd spodniej strony liści.
- Nowe rośliny przez 2 tygodnie stoją osobno, zanim trafią do reszty kolekcji.
Rośliny, które dobrze przejdą zimę, wiosną szybciej ruszą ze wzrostem. Wystarczy kilka minut tygodniowo i obserwacja, zanim drobny problem zamieni się w inwazję.
Środki ochrony roślin stosuj bezpiecznie. Przed każdym użyciem przeczytaj etykietę i informacje dotyczące produktu.
