Spis treści:
- Savoir-vivre na święta
- Na czym polega savoir-vivre?
- Kiedy zaprosić na Wigilię?
- Czy na Wigilię trzeba ubrać się odświętnie?
- Czy na Wigilię zabrać kapcie?
- Jak nakryć stół na Wigilię?
- Jak usadowić gości?
- Jak powitać gości?
- O czym nie rozmawiać przy wigilijnym stole?
- Savoir-vivre: otwieranie prezentów
Savoir-vivre na święta
O magii świąt Bożego Narodzenia stanowią przede wszystkim rodzinne spotkania. W tym czasie drobne niesnaski schodzą na dalszy plan i łatwiej cieszyć się towarzystwem teściów czy rzadko widywanych ciotek i wujków. Podczas Wigilii należy pamiętać o dobrych manierach. Nietakt czy niekulturalne zachowania mogą urazić gości i doprowadzić do konfliktu, a przecież mało kto ma ochotę na kłótnie przy świątecznym stole. Znajomość zasad savoir-vivre zapobiegnie nieporozumieniom i sprawi, że wszyscy zgromadzeni będą czuli się swobodnie i mile widziani.
Na czym polega savoir-vivre?
Savoir-vivre to francuskie wyrażenie, które w bezpośrednim tłumaczeniu oznacza „sztukę życia”. Pod tym pojęciem kryje się szereg reguł grzecznościowych, zasad zachowania i obyczajów, które wskazują, jak radzić sobie w szczególnych sytuacjach społecznych i towarzyskich. Ich znajomość nie tylko świadczy o kulturze osobistej człowieka, ale pozwala też odnaleźć się w różnych życiowych okolicznościach. Savoir-vivre podpowiada między innymi niż ubrać się stosowanie do okazji, zachowywać się podczas spotkań rodzinnych oraz nakrywać stół i podawać posiłki. Ta wiedza przydaje się szczególnie w święta.
Przestrzeganie podstawowych zasad savoir-vivru to klucz do udanego przyjęcia, podczas którego i goście i gospodarze będą czuć się swobodnie w swoim towarzystwie, bez obaw o popełnienie gafy, nieporozumienie czy niestosowność. Oczywiście od nikogo nie wymaga się perfekcyjnej znajomości „sztuki życia” i gorliwego jej praktykowania. Usilne narzucanie tych norm innym, czy uporczywe ich egzekwowanie, może wprowadzać atmosferę sztuczności i spowodować przykrość gościom – a przecież nie o to tutaj chodzi. Reguły te wcielajmy w życie z taktem i wyczuciem.
Kiedy zaprosić na Wigilię?
Organizatorzy wigilijnej kolacji swoich gości powinni zaprosić z co najmniej z tygodniowym wyprzedzeniem. To wyjątkowa okazja, nie wypada więc robić tego za pomocą SMS-a czy wiadomości przesłanej przez komunikator internetowy. Najwłaściwszą metodą będzie zatelefonowanie. Aby uniknąć spóźnień w tym dniu, zamiast konkretnej godziny, podajmy zapraszanym przedział czasowy, w jakim będą oczekiwani, np. między 18 a 18:30.
Czy na Wigilię trzeba ubrać się odświętnie?
Wigilia to kolacja o uroczystym charakterze, a wyjątkowe okazje wymagają wyjątkowego ubioru. Nie należy popadać również w przesadę – garnitur czy wieczorowa suknia w tym przypadku będą zbyt ekstrawaganckie (chyba że Wigilia przyjmuje formę zimowego balu). Nasz strój powinien być przede wszystkim odświętny, ale też, o czym często zapominamy, wygodny. Na odrobinę szaleństwa – odważniejsze kolory i połysk – jest miejsce w makijażu i dodatkach. Panowie natomiast założyć mogą koszulę z marynarką. Nielubiany krawat zastąpić można poszetką.
Czy na Wigilię zabrać kapcie?
Ze spotkaniami w domowym zaciszu, niezależnie czy to przyjacielskie wizyty, czy uroczyste kolacje wiąże się problem… butów! W Polsce z reguły w butach po domu nie chodzimy i zdejmujemy je również, „będąc w gościach”; chociaż to stopniowo się zmienia pod wpływem zachodniej kultury. Gospodarzom niezręcznie jest witać uczestników spotkania w kapciach na stopach – elegancka sukienka i papcie to nie najładniejsze połączenie – trudno im też wymagać od przybyłych, by ci zdejmowali obuwie. Dla przybyłych równie niekomfortowe wydaje się zakładanie pantofli, zaoferowanych przez panią czy pana domu.
Jak z klasą rozwiązać tę kwestię? Czy zabierać ze sobą obuwie na zmi anę? Według reguł savoir-vivre gospodarze nie powinni zachęcać gości do zdejmowania butów w ich domach. To do nich należy obowiązek przygotowania i mieszkania i przyjęcia tak, by nie zmuszać przybyłych do zdejmowania okrycia stóp, co przeważnie wprowadza w zakłopotanie. Z drugiej jednak strony goście powinni być przygotowani na taką konieczność – przez wzgląd na prośbę właścicieli mieszkania, czy na porę roku. Nietaktem byłoby przecież panoszyć się po cudzym domu w ciężkich, zimowych, mokrych butach, na których zbiera się mnóstwo soli i piasku, tylko dlatego, że nikt o zdjęcie obuwia nas nie prosił.
W przypadku gdy gospodarz domu proponuje założenie kapci, przybyli powinni je zaakceptować. Jeśli nie odpowiada nam ubieranie na stopy cudzych butów, zabierajmy swoje ze sobą. Kobiety powinny zrezygnować z zakładania wysokich szpilek na cienkim słupku, ponieważ mogą one zarysować podłogę w domu gospodarzy. Podsumowując – udając się na wigilijną kolację do teściowej, najlepiej zabrać ze sobą wygodne buty na przebranie.
Jak nakryć stół na Wigilię?
Najbardziej wyczekiwanym elementem każdej Wigilii jest chwila, w której zasiadamy do stołu, by spróbować świątecznych potraw. Aby uniknąć nieporozumień i zakłopotania, gospodarze powinni właściwie przygotować nakrycia. W tym szczególnym dniu stół jest wizytówką domu, dlatego tak ważne jest jego przybranie. Nie chodzi tylko o dekoracje i zachowanie tradycji: przyszykowanie talerza dla niespodziewanego gościa, czy schowanie odrobiny sianka pod obrusem, ale też o poprawne ułożenie sztućców i naczyń. Zasady te są uniwersalne – warto je znać, bo przydadzą się także podczas innych okazji.
Stół i krzesła powinny być ustawione w taki sposób i w takiej odległości od ścian i innych mebli, by wstawanie i siadanie było komfortowe, a żaden z przybyłych gości nie musiał się przeciskać i deptać po innych.
Stół niech okrywa odświętny, jasny obrus: nie za długi, ale też nie za krótki (z każdej strony blatu powinno zwisać ok. 15-20 cm tkaniny). Postawmy na nim najbardziej okazałą zastawę stołową, jaką dysponujemy oraz wypolerowane szkło na napoje i sztućce. Nie mieszajmy (chyba że nie da się tego uniknąć) kilku różnych serwisów.
Sprawdź również: Jak w prosty i niedrogi sposób przyozdobić wigilijny stół?
Wskazówki, dzięki którym nakryjesz stół na Wigilię:
- Na każdym z przewidzianych miejsc dla gości talerze układamy zgodnie z kolejnością podawania dań.
- Na spód kładziemy płaski talerz podstawowy, a na nim głęboki talerz do zupy. Jeśli serwujemy jeszcze przystawki, naczynie na barszcz zastępujemy mniejszym talerzykiem.
- Kieliszki układamy z prawej strony – najbardziej wysunięte niech będzie szkło na mocniejsze trunki.
- Goblet na wodę powinien być bliżej środkowej osi całej kompozycji. Obok niego, z lewej strony zwykle kładzie się łyżeczkę deserową lub widelczyk do ciasta.
- Pozostałe sztućce również ustawiamy, kierując się kolejnością, według której będą używane: przy lewej ręce umieszczamy widelce, a przy prawej – noże i łyżkę. Na zewnętrznych znajdują sztućce, których goście użyją jako pierwszych.
- Serwetkę ułożyć można na talerzu lub z lewej strony.
Jak usadowić gości?
Przygotowani gospodarze dbają również o taktowne usadowienie swoich gości. Oczywiście można pozwolić przybyłym samodzielne wybrać miejsca, to jednak często prowadzi do niekomfortowych sytuacji, gdy obok siebie znajdą się osoby, które nie darzą się sympatią lub ktoś zostanie wykluczony z rozmów. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zaplanowanie usadowienia przy stole. Dobrą praktyką jest przygotowanie i ułożenie winietek z imionami gości. Gospodarze mogą również słownie pokierować gości na właściwe miejsce.
Kto gdzie siedzi przy świątecznym stole? Przyjmuje się, że współbiesiadników rozmieszcza się naprzemiennie – raz kobietę, raz mężczyznę. Małżeństwa i pary lepiej rozdzielić i usadowić nie obok, a naprzeciwko siebie. To „integracyjny” ruch: dzięki temu nikt z rodziny nie poczuje się ignorowany i wszyscy uczestnicy kolacji będą mieli okazję do rozmowy. Organizatorzy spotkania zasiadają naprzeciw siebie na szczytach stołu. Po ich prawych stronach znajdują się miejsca szczególne, przeznaczone dla najstarszych członków rodziny lub tych, których chcą wyjątkowo wyróżnić.
Jak powitać gości?
Zgodnie z zasadami dobrego wychowania po wejściu do mieszkania gospodarz powinien przywitać gości, odebrać od nich okrycia wierzchnie i zaprowadzić do salonu czy jadalni. Biorąc pod uwagę szczególne warunki, w jakich odbywać się będzie tegoroczna Wigilia, zaproponujmy przybyłym osobom skorzystanie z łazienki, gdzie będą oni mogli umyć ręce lub przygotujmy dla nich płyn antybakteryjny.
O czym nie rozmawiać przy wigilijnym stole?
Savoir-vivre nie jest niezmiennym kanonem zasad. Warto traktować go bardziej jak język, pewne narzędzie wspomagające komunikację, które jest elastyczne i zmienienia się pod wpływem uwarunkowań społeczno-kulturowych. Do zadań organizatorów spotkania należy podawanie dań napełnianie kieliszków oraz sprzątanie i wynoszenie do kuchni pustych naczyń. Ze strony gości w dobrym tonie jest zaproponowanie pomocy gospodarzom.
Przy stole unikajmy rozmów na drażliwe tematy, takie jak polityka. Wyłączmy telewizory i odstawmy na bok telefony komórkowe – ten czas przeznaczmy rodzinie.
Savoir-vivre: otwieranie prezentów
Po wigilijnej kolacji przychodzi pora na wymienianie się prezentami. Niespodzianki należy odpakować w towarzystwie obdarowującego. Niezależnie od tego, czy upominek przypadł nam do gustu lub nie, należy za niego podziękować.
