Spis treści:
- Przyczyny kamienia w żelazku
- Jak odkamienić żelazko?
- Jak dbać o żelazko parowe?
- Jaką wodę wlewać do żelazka?
- Powłoka żelazka — rodzaje
- Brudna stopa żelazka — jak ją wyczyścić?
- Jak wyczyścić przypalone żelazko?
- Czyszczenie obudowy żelazka
Żelazko jest tak samo wymagającym w konserwacji sprzętem, jak pralka, czy zmywarka. Rzadko poświęcamy mu jednak należyte zainteresowanie. Uruchamiamy je, prasujemy ubrania, wyłączamy i odstawiamy w kąt — i tak do kolejnego użycia. Aż w końcu przychodzi czas, kiedy urządzenie zaczyna zawodzić – pozostawia na tkaninach brzydkie smugi, nie prasuje, nie wypuszcza pary. A można było tego uniknąć. Odpowiednio pielęgnowane żelazko posłuży nam przez lata.
Przyczyny kamienia w żelazku
W wielu regionach w Polsce woda płynąca w rurach jest bardzo twarda. Występuje w niej duże stężenie soli wapnia, magnezu, żelaza i manganu. To powoduje, że wewnątrz urządzeń, w których się ją podgrzewa (np. w czajniku, żelazku, pralce), wytrąca się biały osad – kamień. W przypadku żelazek znacząco utrudnia on produkcję i uwalnianie pary, przyczynia się również do plamienia prasowanych tkanin, pozostawiania na nich coś w rodzaju piasku, drobnego białego proszku lub brązowych smug.
Jak odkamienić żelazko?
Unikniemy tych problemów, regularnie czyszcząc żelazko od wewnątrz. Właściciele urządzeń z opcją samooczyszczenia mają to zadanie ułatwione, wystarczy, że będą postępować zgodnie z instrukcją producenta i uruchomią odpowiedni tryb pracy urządzenia.
W przypadku sprzętów bez tej opcji możemy skorzystać ze środków odkamieniających. Do wyboru mamy gotowe produkty sklepowe oraz domowe specyfiki: ocet lub kwasek cytrynowy. Ręczne czyszczenie babcinymi metodami jest bardzo proste – kilka miarek octu lub kwasku rozpuszczamy w szklance wody i przelewamy do zbiornika na wodę. Włączamy żelazko, nastawiamy najwyższą temperaturę prasowania i uruchamiamy tryb parowania. Do czasu, kiedy roztwór całkiem nie odparuje, prasujemy jakąś niepotrzebną tkaninę – stare ręczniki lub ścierki. Zabieg ten powtarzamy do skutku, dopóki całkiem nie pozbędziemy się osadu. Jego resztki, które zebrały się u wylotu dyszy, oczyścimy z pomocą wykałaczki. By oczyścić "wnętrzności" żelazka z nadmiaru kwaśnej substancji, po skończeniu odkamieniania powtarzamy cały proces, tym razem zamiast octu używając samej wody.
Jak dbać o żelazko parowe?
Nowoczesne urządzenia coraz częściej są wyposażone w funkcję samooczyszczania z kamienia, co rozwiązuje kłopotliwy problem odkamieniania. Jeśli jednak jesteś właścicielem mniej zaawansowanego urządzenia, czyszczenie żelazka na parę zacznij od wypłukania zbiornika. Ponieważ kamień zbiera się nie tylko tam, ale także w przewodach, po oczyszczeniu zbiornika nalej do niego wodę i ustaw najwyższą temperaturę. Następnie włącz opcję parowania.
Jaką wodę wlewać do żelazka?
W codziennym użytkowaniu powinniśmy zwrócić uwagę, by wlewać do niego właściwe substancje – takie, które nie spowodują uszkodzeń i nie doprowadzą do osadzenia się kamienia. Zawsze dobrze jest sprawdzić, co w tej kwestii zaleca producent. Nowsze urządzenia prasujące często wyposażane są w system antywapienny, który umożliwia stosowanie do prasowania nawet wody z kranu.
W przypadku modeli bez tej funkcji, aby zapobiec gromadzeniu się kamienia, do zbiornika wlewajmy wodę demineralizowaną, destylowaną lub roztwór jednej z nich, powstały przez zmieszanie z przegotowaną „karnówką”. Unikajmy stosowania wód perfumowanych – nie znając ich składu, możemy nieumyślnie uszkodzić wnętrze żelazka.
Kolejną ważną kwestią jest to, czy trzeba wylewać wodę z żelazka? Otóż lepiej nie zostawiać wody w zbiorniku. Po każdym użyciu żelazka i wyłączeniu go z gniazdka warto opróżnić zbiornik na wodę i napełnić go dopiero przed kolejnym prasowaniem.
Konsekwencją niewylewania wody z żelazka może być pojawienie się w zbiorniku na wodę zielonego osadu, co świadczy o obecności glonów.
Powłoka żelazka — rodzaje
Najważniejszym elementem żelazka jest jego stopa. Ma ona bezpośredni kontakt z prasowanymi materiałami, dlatego powinna być trwała, nieprzywierająca i odporna na zarysowania. Bazą dla stopy żelazka jest aluminiowa płyta, która szybko się nagrzewa i bardzo dobrze przewodzi ciepło, ale jednak nie jest odporna na zarysowania i może przypalać ubrania. Dlatego zwykle pokryta jest warstwą innego materiału.
Obecnie w żelazkach najczęściej stosowana jest:
- stopa stalowa - zazwyczaj wykorzystywana jest w tanich modelach żelazek. Szybko się nagrzewa, jednak ma nieco gorszy poślizg i może przypalać delikatne ubrania
- stopa ceramiczna - to rozwiązanie najczęściej stosowane i dostępne w żelazkach o różnej półce cenowej. Ceramiczna powłoka jest odporna na zarysowania, ułatwia rozprasowywanie zagnieceń, ma doskonały poślizg i umożliwia szybkie i przyjemne prasowanie
- stopa teflonowa - to również popularne rozwiązanie, którego zaletą jest nieprzywieranie ubrań do żelazka. Dodatkowo powłoka teflonowa nie wyświeca ubrań i jest łatwa w czyszczeniu
Brudna stopa żelazka — jak ją wyczyścić?
Od stopy żelazka w głównej mierze zależy jakość naszego prasowania i uzyskany stopień wygładzenia tkaniny. Ponieważ płyta styka się z nią bezpośrednio, jeśli uleganie zabrudzeniu czy zardzewieniu, pozostawi na materiale smugi. Jak ją zatem czyścić?
W sklepach kupić możemy specjalne sztyfty do tego przeznaczone. Ze środków „domowych” dobrze sprawdzą się płyn do mycia naczyń, ocet i amoniak. Po dwie ostatnie substancje warto sięgać, gdy do płyty przywarła stopiona tkanina. Metalową część urządzenia należy przecierać roztworem wody i jednego z wymienionych środków. Po wyczyszczeniu nalotu przecieramy ją zwilżoną ściereczką, już bez dodatkowych detergentów. Stopę czyścimy co 15-20 użyć. Uwaga: Pod żadnym pozorem nie czyścić żelazka włączonego i podłączonego do prądu.
Jak wyczyścić przypalone żelazko?
W zależności od powłoki stopy żelazka, przypalone ślady wyczyścimy na kilka sposobów:
- Stopa stalowa – na wilgotną ścierkę wysypujemy niedużą ilość soli kuchennej i prasujemy na niskiej temperaturze, kolistymi ruchami sunąc żelazkiem.
- Stopa ceramiczna – jest najdelikatniejsza ze wszystkich oferowanych na rynku – nie możemy więc szorować jej ani solą, ani sodą oczyszczoną. Aby usunąć resztki spalenizny, przecieramy ją ręcznikiem frotte nasączonym roztworem wody i octu lub sokiem z cytryny.
- Stopa teflonowa – łatwo ją zarysować, więc do jej czyszczenia stosujemy wacik lub tampon nasączony octem.
Co robić, jeśli żelazko straci poślizg? W takiej sytuacji gładkość powierzchni prasującej przywrócimy, przesuwając lekko rozgrzanym żelazkiem po niezbyt wygniecionej folii aluminiowej.
Czyszczenie obudowy żelazka
Mycie górna części żelazka, jego obudowy i rączki to pestka w porównaniu do wcześniej opisanych zabiegów. Wszystko, co trzeba zrobić to przetarcie jej ściereczką zwilżoną w wodzie z dodatkiem płynu do mycia naczyń — i gotowe.
