Spis treści:
- Toksyczne produkty w domu
- Jakie toksyczne produkty posiadasz?
- Substancje rakotwórcze w żywności
- Substancje rakotwórcze w domu - sprawdź sam, gdzie się kryją
Toksyczne produkty w domu
Na początku warto sobie przypomnieć, czym są substancje toksyczne. Toksycznością nazywamy taką cechę substancji chemicznych, która wywołuje zaburzenie lub śmierć żywych komórek, narządów lub całych organizmów. Substancje te mogą dostawać się do naszego ciała przez usta, drogą oddechową lub poprzez skórę. Lista szkodliwych związków zawartych w produktach, które możemy znaleźć we własnym domu jest naprawdę długa. Brzmi przerażająco? I to bardzo. Substancje toksyczne w produktach codziennego użytku to m.in
- ftalan,
- bisfenol A,
- benzen,
- aceton,
- amoniak,
- formaldehyd,
- amoniak oraz polibromowane difenyloetery (PBDE).
Nie pozostają one obojętne dla zdrowia. Coraz więcej doniesień naukowych wskazuje na ich istotny wpływ w rozwoju alergii, chorób narządowych, wad rozwojowych czy nawet niepłodności. Są to często również substancje rakotwórcze (inaczej kancerogenne), które mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów.
Jakie toksyczne produkty posiadasz?
Czas na przegląd twojego najbliższego otoczenia, czyli domu. Jeśli chodzi o przeterminowane środki czystości, to raczej nikt nie ma wątpliwości, że należy je jak najszybciej zutylizować. Jednak produktów, których powinieneś się pozbyć jest wokół ciebie dużo, dużo więcej.
- Chemiczne środki czystości
To akurat nic zaskakującego, ale to, czego używasz może zawierać amoniak i silne utleniacze. Substancje te mogą nie tylko podrażniać oczy i skórę, ale także uszkadzać nerki i wątrobę.
- Butelki dla niemowląt i pojemniki na żywność
Jeśli są wykonane z poliwęglanu, to zapewne zawierają bisfenol A, który wnika przez skórę i może prowadzić do cukrzycy typu 2 oraz zaburzeń hormonalnych. Na szczęście można kupić już butelki oznaczone jako "BPA FREE". Pojemniki na żywność mogą zawierać dodatkowo triklosan i ftalany, które przenikają do jedzenia. Możesz też zastąpić je pojemnikami wykonanymi ze szkła.
- Plastikowe zasłony prysznicowe
Jeśli czujesz charakterystyczny zapach plastiku po kąpieli to znak, że Twoja zasłona jest słabej jakości. Co to oznacza? Zapewne zawiera lotne związki organiczne (VOC) i ftalany, które podrażniają układ oddechowy i centralny układ nerwowy, wywołując bóle głowy a także uszkadzając wątrobę i nerki.
- Naczynia aluminiowe
Zawierają glin, który uwalnia się pod wpływem wysokiej temperatury i w nadmiernych ilościach może odkładać się wątrobie. Jeśli Twoja aluminiowa patelnia posiada powłokę z politetrafluoroetylenu, to nie musisz się obawiać - nie reaguje on z jedzeniem nawet w wysokich temperaturach i nie jest dla Ciebie szkodliwy. Sytuacja zmienia się wtedy, gdy powłoka jest uszkodzona.
- Tanie akcesoria kuchenne
Jeśli są wykonane z czarnego nylonu, szybko się ich pozbądź. Zawierają MDA, które uszkadzają wątrobę.
- Odświeżacze powietrza
Są doskonałym źródłem potencjalnie rakotwórczego formaldehydu, benzenu, acetonu i ftalanu. Mogą wywoływać astmę, alergię, a także zaburzenia hormonalne.
- Świeczki zapachowe
Choć pięknie pachną i zdobią wnętrza, to okazuje się, że niektóre mogą zawierać ołowiane elementy w knotach. Uwalnia się on do powietrza pod wpływem wysokiej temperatury i dostaje się do organizmu człowieka drogą wziewną. W efekcie może być przyczyną chorób nowotworowych. Zastąp je dostępnymi na rynku świecami z knotem bawełnianym lub drewnianym.
- Zabawki
Pomimo wielu regulacji, plastikowe zabawki mogą być źródłem około 120 toksycznych i potencjalnie rakotwórczych substancji. Są to między innymi policykliczne węglowodory aromatyczne, nitrozoaminy, formaldehyd, nikiel, ftalany oraz związki cyny. Substancje te mogą przyczynić się do wystąpienia alergii, zaburzeń układu hormonalnego, rozwoju raka i zakłócać rozwój naszych podopiecznych.
- Płyny do płukania
Pokrywają cienką warstwą nasze ubrania, aby były miękkie i pachnące. Są jednak źródłem alfaterpinolu, octanu benzylu, alkoholu benzylowego, octanu etylu, chloroformu czy terpinolenu. Mogą one podrażniać skórę, wywoływać bóle głowy, a nawet problemy z oddychaniem.
- Toksyny w kosmetykach
To jeszcze nie wszystko. Choć produkty kosmetyczne przepięknie pachną, mają przyjemną konsystencję i są szeroko reklamowane, także mogą zawierać w swoim składzie toksyny i substancje rakotwórcze. A przecież codziennie aplikujemy je wprost na skórę! Choć dopuszczalne stężenie substancji toksycznych i rakotwórczych jest ściśle regulowane przez dyrektywę UE, to warto wiedzieć, czego unikać. Oto kilka z nich:
- parafina, silikony, wazelina,
- parabeny,
- glikol polietylenowy (PEG) i glikol propylenowy,
- substancje myjące (tensydy),
- anilina,
- oxybenzone,
- EDTA.
Jeśli którykolwiek posiadany przez Ciebie kosmetyk zawiera te substancje, koniecznie wymień go na produkt z naturalnym składem. Twoja skóra (zwłaszcza alergiczna) będzie na pewno zachwycona!
Substancje rakotwórcze w żywności
Zapewne spodziewasz się, że kancerogeny będą znajdować się wyłącznie w przetworzonej żywności? Nic bardziej mylnego. Naturalne produkty (np. orzeszki ziemne) też mogą zawierać substancje rakotwórcze, szczególnie jeśli zostaną skolonizowane przez Aspergullus flavus. Kropidlak ten wytwarza aflatoksyny, które mogą przyczyniać się do rozwoju raka jelita grubego, nerek oraz wątroby. Substancje onkogenne możesz spotkać również w:
- pomidorach w puszce – w wyniku kontaktu puszki z pomidorami wydzielany jest do nich bisfenol A,
- niemytych warzywach i owocach – mogą zawierać pestycydy, odpowiedzialne m.in. za wzrost ryzyka szpiczaka mnogiego, białaczki, raka płuc, jąder lub prostaty,
- chipsach – zawierają akrylamid, który może uszkodzić DNA,
- produktach marynowanych lub konserwowanych solą – składniki solanki przeznaczonej do marynaty zawierają azotany, które mogą przekształcać się w rakotwórcze nitrozoaminy,
- mięsie i wędlinach – rakotwórcze substancje powstają zwłaszcza podczas obróbki mięsa na grillu (będą to np. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne). Z kolei w wędlinach znajdują się substancje potencjalnie rakotwórcze (np. azotyn sodu) dodawane w procesie produkcji. Wg WHO spożycie 50 gramów wędlin dziennie zwiększa ryzyko zachorowania na raka trzustki lub jelita grubego.
Substancje rakotwórcze w domu - sprawdź sam, gdzie się kryją
Nie jesteś pewny czy produkty, które posiadasz w domu są dla ciebie bezpieczne? Możesz samodzielnie sprawdzić, czy to, co się w nich znajduje, zostało uznane za substancje rakotwórcze. Wykaz IMP (Instytutu Medycyny Pracy) zawiera takie dane jak:
- nazwa substancji,
- klasa rakotwórczości lub mutagenności na komórki rozrodcze,
- graniczne stężenie substancji w mieszaninie (w %), powyżej którego można daną substancję uznać za rakotwórczą lub mutagenną.
W zasadzie dotyczy on miejsca pracy, jednak skoro coś zostało uznane za rakotwórcze tam, to tym bardziej może być zagrożeniem w domu. Co ważne, nie jest to pełna lista wszystkich związków o szkodliwym działaniu. Zawarto w niej jedynie te, które określone zostały w załączniku do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady.
Autor: Redakcja Deccoria.pl
