Spis treści:
- Dlaczego dzięcioły stukają w ocieplenie budynków?
- W jaki sposób ptaki niszczą tynk i izolację termiczną ścian?
- Jak odstraszyć dzięcioły z budynku - co naprawdę działa?
- Jak naprawić uszkodzoną elewację, żeby dzięcioł nie wrócił?
Dlaczego dzięcioły stukają w ocieplenie budynków?
Dzięcioły nie niszczą elewacji celowo. Najczęściej kieruje naturalny instynkt związany z poszukiwaniem pokarmu. Miękka warstwa styropianu strukturą przypomina spróchniałe drewno, w którym ptaki szukają owadów i larw. Kiedy nie znajdą ich w jednym miejscu, przesuwają się obok, bo tak również postępują w naturze. Prowadzi to do powstania wielu drobnych szpar. Tak ostatnio stało się na jednym z osiedli na krakowskiej Krowodrzy, gdzie dzięcioły podziurawiły elewację nowego bloku. Administracja zabezpieczyła dziury, by ptaki ich nie pogłębiały i nie zagnieździły się tam.
Innym powodem, dla którego dzięcioły stukają w ocieplone budynki, jest szukanie ciepłych miejsc do zimowania. Przed nadejściem mrozów ptaki te wykuwają sobie większe dziuple, w których chronią się przed chłodem. Kują wtedy zapamiętale, aż otwór osiągnie odpowiednie rozmiary. Ponieważ w przypadku elewacji natrafiają w końcu na mur, próbują wydłubywać dziuplę obok.
Dzięcioł może także uznać elewację za odpowiednie miejsce do bębnienia, czyli charakterystycznego stukania służącego oznaczaniu swojego terenu. To ptaki bardzo terytorialne i właśnie pukaniem oznajmiają rywalom, że to miejsce jest już zajęte. Czasem w styropianie zagnieżdżają się też mrówki, które zwabiają dzięcioły. Latem te ptaki zakładają gniazda i mogą kuć elewację w celach lęgowych.
Problem najczęściej pojawia się na budynkach w pobliżu terenów zielonych, lasów i parków. W takich miejscach ptaki szybko uczą się wykorzystywać elewacje jako zastępstwo naturalnych siedlisk. Szczególnie upodobały sobie szczytowe części ociepleń, znajdujące się bliżej dachu. Problem dotyczy bloków i domów jednorodzinnych.
W jaki sposób ptaki niszczą tynk i izolację termiczną ścian?
Uszkodzenia zwykle zaczynają się od niewielkiego otworu w tynku. Jeśli dzięcioł uzna dane miejsce za interesujące, może regularnie wracać i stopniowo powiększać dziurę. W efekcie dochodzi nie tylko do zniszczenia warstwy wykończeniowej, ale również styropianu znajdującego się pod nią.
Większe otwory pogarszają właściwości termoizolacyjne ściany i ułatwiają wnikanie wilgoci. Z czasem może to prowadzić do dalszych uszkodzeń elewacji, a nawet powstawania mostków termicznych. W przypadku budynków wielorodzinnych problem bywa szczególnie uciążliwy, ponieważ naprawa uszkodzeń na wyższych kondygnacjach często wymaga wykorzystania podnośnika lub rusztowania.
W skrajnych przypadkach dzięcioły potrafią wykuwać głębokie komory przypominające dziuple. Takie uszkodzenia mogą obejmować znaczną część warstwy izolacyjnej i wymagać bardziej kosztownych prac remontowych.
Zobacz również:
Jak odstraszyć dzięcioły z budynku - co naprawdę działa?
Wszystkie gatunki dzięciołów występujące w Polsce są objęte ochroną gatunkową. Nie wolno ich łapać, płoszyć w sposób zagrażający ptakom ani niszczyć zajętych miejsc lęgowych. Najlepiej więc wykorzystać metody utrudniające ptakom dostęp do elewacji lub takie, które je odstraszą.
Na początek można wieszać u szczytu elewacji przedmioty błyszczące, ruchome i hałasujące. Błyszczące taśmy, wiatraczki lub płyty CD ruszają się i odbijają słońce, ptaki będą więc miały wrażenie, że w tym miejscu wciąż się coś rusza. Pomóc mogą także reklamówki, które nie tylko łopocą na wietrze, ale wydają też przy tym szelest.
Innym sposobem jest wykorzystanie naturalnych instynktów dzięciołów. To ptaki terytorialne, jeśli więc w wykutą przez nie dziuplę włożymy pluszaka lub lusterko, uznają to miejsca za zajęte. Podobnie zadziała umieszczenie w pobliżu sylwetki sztucznego dzięcioła lub naturalnego drapieżnika. Takie rozwiązania działają jednak do czasu, aż dzięcioł nie zorientuje się, że zagrożenie jest pozorne.
Dobrą metodą jest też zastosowanie siatki ochronnej. Powinna być ona odporna na warunki atmosferyczne i oddalona od elewacji na 5-8 cm, by ptak nie sięgnął dziobem do tynku. Najlepiej umieścić ją u szczytu budynku, który jest szczególnie atrakcyjny dla intruzów. Jedna jej część powinna być przymocowana do podbitki dachowej, a druga do izolacji. Przed zawieszeniem siatki koniecznie trzeba sprawdzić, czy w wydrążonych otworach nie ukryły się ptaki, ich pisklęta lub jaja.
Jeśli ptaki wykuwały otwory w styropianie w celach lęgowych, dobrym rozwiązaniem jest zapewnienie im innego miejsca na założenie gniazda. Można na pobliskim drzewie umieścić budkę lęgową, najlepiej taką w rozmiarze D. Otwór wlotowy powinien mieć średnicą 85 mm, a dno powinno być grube i lekko pogłębione. Dzięcioły nie budują gniazd z gałązek i słomy, samica składa jaja w zagłębieniach drzewa wśród wydziobanych trocin.
Jak naprawić uszkodzoną elewację, żeby dzięcioł nie wrócił?
Dziury wydziobane przez dzięcioły są dość duże i głębokie, nie wystarczy więc zwykłe szpachlowanie. Przed przystąpieniem do prac koniecznie należy sprawdzić, czy w elewacji nie pozostały ptaki, pisklęta lub jaja.
Najpierw należy wyciąć cały uszkodzony fragment tynku, siatki i styropianu. Otwór powinien mieć regularny kształt i trzeba z niego usunąć pokruszone fragmenty elewacji. Następnie powstałą dziurę zabezpieczamy gruntem głęboko penetrującym. Kolejnym krokiem jest uzupełnienie ubytku w styropianie. Polega to na wycięciu odpowiedniej wielkościowo bryły i wklejeniu jej w otwór za pomocą zaprawy klejowej.
Kolejny etap pozwoli tak zabezpieczyć elewację, by utrudnić dzięciołowi jej ponowne niszczenie. W tym celu należy użyć siatki pancernej o gramaturze min. 300 g/m². Jest ona zbyt twarda, by dziób ptaka sobie z nią poradził. Najpierw smarujemy łatę klejem do zatapiania siatki, a potem umieszczamy w niej samą siatkę. Po wyschnięciu kleju i zagruntowaniu powierzchni można nakładać tynk.
Im szybciej uszkodzenie zostanie usunięte, tym mniejsze ryzyko zawilgocenia ściany i pogorszenia parametrów izolacyjnych budynku. Taka naprawa połączona z zabezpieczeniem siatką zmniejsza ryzyko, że dzięcioł wróci w to samo miejsce podczas kolejnego sezonu.
Źródła: deccoria.pl, otop.org.pl
